II SA/Wa 719/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-13
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji finansowej pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, pomimo wezwania sądu, nie przedstawiła wystarczających dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej rzeczywistą sytuację finansową i niemożność poniesienia kosztów postępowania. Brak wykazania spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy skutkuje odmową jego udzielenia.Stan faktyczny
M. D. złożył skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej i został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. Następnie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając trudną sytuację materialną. Sąd wezwał go do przedstawienia dokumentów potwierdzających dochody i koszty utrzymania rodziny, jednak wnioskodawca nie wykonał wezwania, choć uiścił wpis sądowy. Wobec braku wystarczających danych, sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania M. D. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów postanawia: odmówić przyznania M. D. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
M. D., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Podał, że mieszka wraz z rodzicami, jest studentem studiów stacjonarnych, nie posiada majątku ani oszczędności, a utrzymuje się z kwoty 300-500 zł miesięcznie.
W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny, wnioskodawca został wezwana do nadesłania - w terminie 7 dni - dokumentów i oświadczeń, wskazujących na dochody gospodarstwa domowego oraz ponoszone stałe, podstawowe koszty utrzymania.
Do dnia rozpoznania wniosku, wezwanie nie zostało wykonane, natomiast w piśmie z dnia 4 lipca 2017 r. skarżący wskazał, że uiścił wpis sądowy od wniesionej skargi.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę, bowiem to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
Jak wynika z akt sprawy, M. D. nie złożył oświadczeń i dokumentów, wymaganych do oceny jego sytuacji finansowej, w tym takich, z których wynika, jakie rodzina posiada rzeczywiste dochody oraz stałe, konieczne koszty utrzymania.
W związku z powyższym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia aktualnej sytuacji finansowej rodziny wnioskodawcy należało uznać, że nie wykazał on w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło