II SA/Wa 721/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia strażaka ze służby kandydackiej oddala skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "Kpa") po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] grudnia 2012 r. [...] M. B. od decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie zwolnienia wyżej wymienionego strażaka ze służby kandydackiej, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją nr [...] Komendanta Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] listopada 2012 r. [...] M. B. został zwolniony ze służby kandydackiej z dniem [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 114b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm., zwanej dalej "ustawą o PSP"). Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o przepis art. 108 § 1 Kpa. Od decyzji zostało złożone odwołanie. Rozpatrując powyższe, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej podał, iż w dniu [...] listopada 2012 r. na polecenie Komendanta Szkoły Państwowej Straży Pożarnej w P. została sporządzona opinia służbowa [...] M. B. za okres od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia [...] listopada 2012 r., na podstawie której stwierdzono nieprzydatność strażaka do pełnienia dalszej służby. Zgodnie z § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 1997 r. w sprawie przebiegu służby kandydackiej oraz szczegółowych zasad i trybu opiniowania strażaków w służbie kandydackiej (Dz. U. Nr 99, poz. 617 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie przebiegu służby kandydackiej") niezależnie od terminów opiniowania wskazanych w § 15 opinie strażaka w służbie kandydackiej wystawia się na polecenie komendanta szkoły. Wobec powyższego, należało uznać, iż Komendant Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. był uprawniony do polecenia wydania opinii służbowej. W opinii służbowej z dnia [...] listopada 2012 r. [...] M. B. został uznany za nieprzydatnego do pełnienia dalszej służby. W części IV strażak otrzymał notę "poniżej przeciętnej" w rubrykach "przestrzeganie etyki zawodowej", "postawa moralna" i "zdyscyplinowanie", co znajduje odzwierciedlenie w opisowej ocenie wskazanej w części V. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wskazał, iż przedmiotem opinii służbowej strażaka w służbie kandydackiej ma być wywiązywanie się z obowiązków w zakresie nauki i służby, zdyscyplinowanie, postawa moralna oraz predyspozycje do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Przedmiotowa opinia zawiera fakty i konkretne przykłady zachowań strażaka, które potwierdzają daną ocenę, brak jest zatem podstaw do uznania, że jest ona dowolna i gołosłowna. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, iż oceną dokonaną w przedmiotowej opinii uwzględnia kryteria wskazane w § 16 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby kandydackiej. Z przedmiotową opinią strażak zapoznał się w dniu [...] listopada 2012 r., a następnie w dniu [...] listopada 2012 r. złożył wniosek do Komendanta Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z § 20 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby. Zarządzeniem nr [...] Komendant Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. powołał komisję ds. rozpatrzenia odwołania strażaka, która w dniu [...] listopada 2012 r. negatywnie rozpatrzyła odwołanie strażaka. Podkreślenia przy tym wymaga, iż w ocenie przedstawicieli samorządu uczniowskiego zachowanie opiniowanego strażaka było naganne i sprzeczne z regulaminem szkoły. Zdaniem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej zostały zatem zachowane wymogi określone w § 21 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby kandydackiej regulujące tryb postępowania wobec strażaka niezgadzającego się z opinią służbową. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zwrócił uwagę, iż do postępowania w sprawie wydania, zmiany czy uchylenia opinii służbowej nie mają zastosowania przepisy Kpa. Opinia służbowa z dnia [...] listopada 2012 r. stała się ostateczna i nie przysługuje od niej żaden środek odwoławczy. Bezspornym jest przy tym, że [...] M. B. został zwolniony ze służby kandydackiej na podstawie art. 114b ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP, tj. z powodu stwierdzenia w opinii służbowej z dnia [...] listopada 2012 r. nieprzydatności do służby. Zwolnienie ze służby kandydackiej w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 114b ustawy o PSP ma charakter obligatoryjny. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut strony naruszenia art. 43 ustawy o PSP, bowiem zgodnie z art. 114 ust. 3 ustawy o PSP a contrario powyższy przepis nie ma zastosowania do strażaków w służbie kandydackiej. Jednocześnie podkreślił, iż postępowanie w sprawie opiniowania służbowego strażaków jest postępowaniem niezależnym od postępowania dyscyplinarnego i postępowania karnego. Podstawą przedmiotowej decyzji było stwierdzenie w opinii służbowej nieprzydatności strażaka do dalszej służby, nie zaś skazanie prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności lub karę pozbawienia praw publicznych czy wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Wątpliwości organu II instancji nie budzi również nadanie przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w pełni podziela stanowisko organu I instancji odnośnie negatywnego wpływu środków odurzających na zdrowie ludzkie, wymogu od strażaków pozostawania w dobrej dyspozycji psychofizycznej oraz konieczności natychmiastowego reagowania na czyny funkcjonariuszy niezgodne z przepisami prawa. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a i wniósł o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja w ocenie Sądu nie narusza przepisów prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 114b ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP, tj. stwierdzenie w opinii nieprzydatności strażaka do służby. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku zaistnienia przesłanki opisanej powyżej zwolnienie ze służby kandydackiej ma charakter obligatoryjny. Wskazać należy, iż przepisy dotyczące opiniowania strażaków w służbie kandydackiej reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 1997 r. w sprawie przebiegu służby kandydackiej oraz szczegółowych zasad i trybu opiniowania strażaków w służbie kandydackiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 99, poz. 617 ze zm., zwane dalej "rozporządzeniem w sprawie przebiegu służby kandydackiej"). Opinia dotycząca strażaka została wydana przez podmiot do tego uprawniony oraz zawiera wszystkie elementy przewidziane w powołanym rozporządzeniu. W toku postępowania wyjaśniającego zostały zgromadzone notatki wyjaśniające kadetów R. W., Ł. G. oraz M. J.. Z treści tych notatek wynika że M. B. posiadał i spożywał nielegalną substancję. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że M. B. przyznał się do zarzucanego mu czynu, co wynika z notatki z dnia [...] listopada 2012 r. własnoręcznie przez niego podpisanej. Powyższe wskazuje, że stanowisko zawarte w opinii służbowej nie nosi znamion dowolności. M. B. z wydaną opinią zapoznał się w dniu [...] listopada 2012 r., a następnie w dniu [...] listopada 2012 r. złożył wniosek do Komendanta Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie sposób zatem uznać za uzasadniony zarzut skarżącego pozbawienia prawa do obrony. M. B. złożył wyjaśnienia na piśmie, a jego wniosek został uwzględniony. Nie zasługuje zatem na poparcie twierdzenie skarżącego, iż opinia służbowa nie zawiera uzasadnienia i nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. W toku prowadzonego postępowania M. B. nie zaprzeczył popełnieniu zarzucanego mu czynu, wręcz przeciwnie oświadczył, że źle zrobił i żałuje bardzo tego co się stało. Ponadto, M. B. nie podniósł zastrzeżeń odnośnie opinii i nie zgłosił naruszeń odnośnie postępowania zmierzającego do jej wydania. Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Komendant Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. powołał komisję ds. rozpatrzenia odwołania strażaka, która w dniu [...] listopada 2012 r. negatywnie rozpatrzyła prośbę strażaka. Wskazać również należy, że w ocenie przedstawicieli samorządu uczniowskiego zachowanie opiniowanego strażaka było naganne i sprzeczne z regulaminem szkoły, wobec czego opinia stała się ostateczna. Powyższe prowadzi do wniosku, iż postępowanie zmierzające do wydania przedmiotowej opinii, a następnie ponowne rozpatrzenie sprawy nie naruszyło przepisów rozporządzenia w sprawie przebiegu służby kandydackiej. W szczególności nie zasługują na uwzględnienie stawiane przez skarżącego zarzuty zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego, przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, przesłuchania świadków czy przesłuchania strony, bowiem do postępowania w sprawie wydania, zmiany czy uchylenia opinii służbowej nie mają zastosowania przepisy kpa. Podkreślić należy, iż postępowanie w sprawie opiniowania służbowego strażaków jest postępowaniem niezależnym od postępowania dyscyplinarnego i postępowania karnego. Nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącego, iż wydanie polecenia przez Komendanta Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. sporządzenia opinii służbowej, a następnie wydanie przez ten organ decyzji o zwolnieniu ze służby kandydackiej w oparciu o opinię stwierdzającą nieprzydatność strażaka do służby, czyni decyzję administracyjną aktem stronniczym. Uprawnienie Komendanta Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. do polecenia sporządzenia opinii służbowej strażaka w służbie kandydackiej niezależnie od opinii okresowych wynika wprost z przepisu § 17 pkt 1 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby kandydackiej. Należy zatem uznać, że racjonalny prawodawca świadomie i celowo przyznał powyższe uprawnienia temu samemu podmiotowi. Przypomnieć również należy, że w stosunku do kadetów z jednej strony znajdują się przepisy ustawy o PSP oraz inne przepisy o charakterze bardziej szczegółowym wynikającym z pragmatyki służbowej, z drugiej strony są oni słuchaczami szkoły należącej do systemu oświaty, który uregulowany jest przepisami m.in. ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572). W przedmiotowej sprawie koniecznym jest zatem odróżnienie zwolnienia ze służby kandydackiej (decyzja nr [...] Komendanta Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie zwolnienia ze służby kandydackiej), do którego zastosowanie mają przepisy ustawy o PSP, od skreślenia z listy słuchaczy, która jest pochodną zwolnienia ze służby i do której zastosowanie mają przepisy ustawy o systemie oświaty (decyzja nr [...] Komendanta Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie skreślenia z listy słuchaczy Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w P.). Mimo iż stan faktyczny jest identyczny, zakres obu spraw administracyjnych jest odmienny. Tym samym bezspornym winno być, iż rozstrzygnięcia podejmowane przez organy II instancji ([...] Kuratora Oświaty i Komendanta Główny Państwowej Straży Pożarnej) w dwóch różnych postępowaniach administracyjnych, zapoczątkowane dwiema decyzjami, są odmienne i autonomiczne. W ocenie Sądu, organ ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.