II SA/Wa 721/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Maria Werpachowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 721/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 721/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 721/16 oddalił skargę M. K. wniesioną na decyzję Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika adw. D. B., nie zgłosiła wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku. Pismem z dnia 29 marca 2017 r. (data stempla pocztowego – 30 marca 2017 r.) pełnomocnik skarżącego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia ww. orzeczenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniósł, iż do uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia doszło z powodu błędu pracownika sekretariatu kancelarii, który nie przekazał informacji o terminie rozprawy. Konsekwencją powyższego był brak wiedzy o wydaniu wyroku i związany z tym brak możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że błąd ludzki ze strony sekretariatu stanowi przesłankę do uznania okoliczności niezachowania terminu za niezawinioną. Pokreślił, że jego mocodawca nie powinien ponosić odpowiedzialności za błędne działanie sekretariatu kancelarii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Z treści art. 86 § 1 P.p.s.a. wynika, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 ww. art.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4 ww. art.). Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 P.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 P.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie czynności w terminie powoduje dla strony ujemne skutki. Jednakże aby ich uniknąć konieczne jest spełnienie łączne wszystkich pozostałych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 30 marca 2017 r. (data stempla pocztowego), a więc w terminie 7 dniu od dnia, w którym pełnomocnik skarżącego dowiedział się o wydaniu wyroku. Zgodnie z art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona dokonała czynności, której nie dokonała w terminie. Ostatnim warunkiem, od którego zależy skuteczność wniosku jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie uchybionego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła ona dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że "uprawdopodobnienie braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (por.: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , str. 368 - 370). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie, wnioskując o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia pełnomocnik skarżącego wskazał, że termin ten nie został dochowany z winy pracownika kancelarii, który nie przekazał informacji o terminie rozprawy. Błąd pracownika zatrudnionego w kancelarii prawnej nie jest jednak okolicznością, która uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego (a także zatrudnionych przez niego osób) ponosi w pełni strona, która w takiej sytuacji nie może podnosić argumentu, że jest ofiarą nieprofesjonalnego działania swojego pełnomocnika. Pogląd Sądu w tej kwestii znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktrynie. Przykładowo w postanowieniu z dnia 29 lipca 2004 r. (FZ 110/04, niepubl.) NSA stwierdził, że "osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Skarżącego natomiast obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleciła pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę", oraz w postanowieniu z dnia 27 lipca 2006 r. (sygn. akt II FZ 386/2006) "zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony, która nie może twierdzić, że za jego działanie nie ponosi odpowiedzialności" (oba orzeczenia dostępne są w internecie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że strona skarżąca ponosi pełną odpowiedzialność za działania swojego pełnomocnika podejmowane w granicach udzielonego mu pełnomocnictwa. Tym samym nie może się skutecznie powoływać na okoliczność nieprofesjonalnego zachowania pełnomocnika w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy powołane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nie świadczą o zaistnieniu sytuacji wyjątkowej, pozwalającej na przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 721/16. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.