II SA/Wa 722/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-28
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ich uiszczenia?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ich uiszczenia, ponieważ w takim przypadku rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący T. S., po oddaleniu jego skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący wykazał niskie dochody rodziny i wysokie koszty utrzymania. Sąd uznał, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, a jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano T. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać T. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
T. S., po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2015 r. wniesionej przez niego skargi, zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, dochód rodziny stanowi otrzymywany przez niego zasiłek celowy z ośrodka pomocy społecznej w wysokości 40 zł oraz zasiłek przedemerytalny żony w kwocie 1.100 zł – łącznie 1.140 zł miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada wraz z żoną oszczędności, majątku ani przedmiotów wartościowych. Wskazał, że do stałych kosztów utrzymania należą: opłaty za energię elektryczną – 100 zł, gaz – 50 zł, wodę – 50 zł, koszty zakupu leków (dla siebie i żony) - 400 zł, karty do telefonu – 25 zł oraz jedzenia - 400 zł miesięcznie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249a § 1 powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 66 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 15 sierpnia 2015 r.
Skoro zatem skarżący w niniejszej sprawie jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć.
Natomiast art. 262 cytowanej ustawy stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt sprawy, skarżący jest osobą trwale całkowicie niezdolną do pracy, obecnie otrzymuje jedynie zasiłek celowy z ośrodka pomocy społecznej w wysokości 40 zł, a jego żona zasiłek przedemerytalny w kwocie 1.100 zł. Nadto nie posiada wraz z żoną żadnego majątku ani oszczędności. Na stałe koszty utrzymania rodziny składają się opłaty za media – 200 zł, koszty zakupu leków – łącznie 400 zł, wydatki na kartę do telefonu – 25 zł, a także wydatki na jedzenie – 400 zł.
Należy więc uznać, biorąc pod uwagę wysokość osiąganych w rodzinie dochodów, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony.
Z tych względów, na podstawie art. 249a § 1 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło