II SA/Wa 723/24
WyrokWSA w Warszawie2024-11-18
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska, orzekając o kategorii zdolności do służby w Policji, przekroczyła zakres celu badania określonego w skierowaniu od Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA, które dotyczyło ustalenia inwalidztwa lub niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz związku inwalidztwa ze służbą?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej, uznając, że organy obu instancji przekroczyły zakres celu badania określonego w skierowaniu od Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Skierowanie dotyczyło ustalenia inwalidztwa lub niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz związku inwalidztwa ze służbą, podczas gdy organy orzekły o kategorii zdolności funkcjonariusza do służby z ograniczeniem. Sąd podkreślił, że komisje lekarskie nie mogą wykroczyć poza zakres celu badania określonego w skierowaniu.Stan faktyczny
Skarżący, były funkcjonariusz Policji, odwołał się od orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej, która zaliczyła go do kategorii B (zdolny do służby z ograniczeniem) z powodu nerwicy, otyłości i nadciśnienia. Centralna Komisja Lekarska utrzymała w mocy to orzeczenie, mimo skierowania skarżącego na konsultację psychiatryczną. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym brak obligatoryjnego badania lekarskiego przez komisję niższego szczebla, nieprawidłowe podstawy prawne orzeczeń oraz przekroczenie terminu rozpatrzenia odwołania. Skarżący wniósł o uchylenie obu orzeczeń.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. R. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] podległej ministrowi do spraw wewnętrznych z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby w Policji uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r.
Centralna Komisja Lekarska w W. podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (CKL) orzeczeniem z dnia [...] października 2023 r.nr [...], po rozpatrzeniu odwołania byłego funkcjonariusza Policji M. R. (skarżący) od orzeczenia Warmińsko-Mazurskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] (WMRKL) z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] , działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia [...] listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398 - tekst jednolity z późn. zm.), utrzymała
w mocy zaskarżone orzeczenie, którym skarżącego zaliczono do kategorii zdrowia B - zdolny do służby z ograniczeniem.
Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] listopada 2022 r. do WMRKL wpłynęło skierowanie wystawione przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji w dniu [...] maja 2023 r. nr [...]. Jako cel skierowania wskazano uznanie funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznanie go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenie związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą.
Orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w O. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. u skarżącego rozpoznano:
1) nerwicę upośledzającą sprawność ustroju rokującą poprawę (§ 86 p. 2 r. 5 kat. B),
2) otyłość (§ 51 p. 1 r. 4 kat. A)
3) nadciśnienie tętnicze (§ 51 p. 1 r. 5 kat. A),
Skarżącego zaliczono do kategorii zdrowia B - zdolny do służby z ograniczeniem.
CKL w W. po rozpatrzeniu odwołania z [...] kwietnia 2023 r.
od orzeczenia WMRKL i zapoznaniu się ze zgromadzoną dokumentacją orzeczniczo-lekarską, skierowała skarżącego na konsultację psychiatryczną.
Konsultująca specjalista psychiatra po zapoznaniu się ze zgromadzoną dokumentacją i po badaniu własnym wpisała: "Stan psychiczny: w poprawnym kontakcie werbalnym bez zaburzeń orientacji, w nastroju wyrównanym, zgłasza "nerwowość" - wybudza się po kilku godzinach snu i nie może ponownie zasnąć. Afekt dostosowany. Bez zaburzeń toku i treści myślenia, bez objawów psychotycznych. Myślom i tendencjom suicydalnym zaprzecza." W podsumowaniu postawiła rozpoznanie: "Zaburzenia nerwicowe o niewielkim nasileniu."
Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji z Poradni Zdrowia Psychicznego, orzekany w 2022 r. korzystał z porad specjalistycznych: [...] listopada 2022 r., [...] grudnia 2022 r. oraz w 2023 r.: [...] stycznia 2023 r., [...] lutego 2023 r., i otrzymywał sympramol, nie wymagał psychoterapii. CKL po wnikliwym przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, aktualnej opinii specjalisty psychiatry przychyla się do stanowiska WMRKL, iż istniejące schorzenie od 2012 r. aktualnie nie wymaga stosowania psychoterapii i przebiega w niewielkim nasileniu
i nie powoduje inwalidztwa, a jedynie ograniczenie do służby. Wobec powyższego CKL na podstawie art. 47 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U.
z 2020 r. poz. 398 - tekst jednolity z późn. zm.), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie CKL do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 32 ust. 1 i art. 33 ust. 1 oraz art 38 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych poprzez brak uchylenia orzeczenia nr RKL [...] z [...] kwietnia 2023 r. i brak przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy rejonowa komisja lekarska nie przeprowadziła obligatoryjnego badania lekarskiego skarżącego i nie sporządziła obligatoryjnego protokołu badania komisji lekarskiej, zawierającego wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, a w konsekwencji nie dokonała oceny stanu zdrowia skarżącego na podstawie badania lekarskiego,
- art. 39 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych poprzez brak powołania w zaskarżonym orzeczeniu na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3 tejże ustawy, co znacznie utrudnia skarżącemu kontrolę prawidłowość zaskarżonego orzeczenia,
- art. 46 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych poprzez rozpatrzenie odwołania
w terminie 159 dni, przy czym zaskarżone orzeczenie zostało doręczone skarżącemu po upływie 307 dni (w dniu [...] marca 2024 r.) od dnia wpływu odwołania do Centralnej Komisji Lekarskiej (w dniu [...]maja 2023 r.), podczas gdy zgodnie z tym przepisem Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów,
po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów;
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 107 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez powołanie w podstawie prawnej zaskarżonego orzeczenia rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2023 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2392), podczas gdy takie rozporządzenie tak określone przez organ nie istnieje, a zatem podstawa prawna zaskarżonego orzeczenia została podana przez organ nieprawidłowo.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia nr [...] z [...] października 2023 r. Centralnej Komisji Lekarskiej w Warszawie podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
i poprzedzającego go orzeczenia nr RKL [...] z [...] kwietnia 2023 r. WMRKL w całość.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. wnosił o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności
z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Przystępując do rozpoznawania niniejszej skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należało, iż Sąd właściwy jest wyłącznie do oceny skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem. Nie może zaś wypowiadać się co do merytorycznej poprawności rozpoznania stanu zdrowia, dokonanego przez daną komisję lekarską. Nie posiada bowiem w tym zakresie stosownej wiedzy medycznej. Ustawodawca nie wyposażył też Sądu we właściwe instrumentarium procesowe, umożliwiające dokonywania takiej oceny, np. przy pomocy biegłych sądowych.
Ocena skarżonego rozstrzygnięcia według powyższych kryteriów doprowadziła tut. Sąd do wniosku, iż nie odpowiada ono prawu.
Jak wynika z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803). Natomiast art. 25 tej ustawy wskazuje, że do komisji lekarskiej kieruje się z urzędu lub na wniosek osoby ubiegającej się o wydanie orzeczenia lekarskiego. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich, jeżeli funkcjonariuszowi, o którym mowa w ust. 1, ustalono prawo do renty inwalidzkiej lub emerytury, przewidzianych w przepisach
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, do komisji lekarskich kieruje go właściwy organ emerytalny w celu ustalenia aktualnej grupy inwalidzkiej. W rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 października 2018 r. w sprawie wzorów skierowania do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada
2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, określono wzór skierowania na badania.
Jak wynika z analizy przedmiotowego wzoru w skierowaniu organ kierujący określa cel badania, który to cel zakreśla przedmiot niniejszego postępowania, gdyż jak wyżej wskazano komisje lekarskie działają w oparciu o skierowanie i nie mogą wykroczyć poza zakres celu badania określonego w skierowaniu.
Jak wynika z załączonego do akt sprawy skierowania nr [...] z [...] października 2022 r. wystawionego przez ZER MSWiA
w Warszawie Zespół w O. celem badania było uznanie funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą.
Tymczasem organy obu instancji orzekły o kategorii zdolności funkcjonariusza do służby, co spowodowało przekroczenie zakresu badania wskazanego
w skierowaniu, do czego organy nie były uprawnione.
Sąd zwraca uwagę na ograniczoną możliwość ingerencji Sądu w merytoryczną treść orzeczenia komisji lekarskiej, to jednak skarżący nie zmierzał do wypowiedzenia się przez Sąd co do merytorycznej poprawności rozpoznania jego stanu zdrowia przez Komisję, lecz wskazywał na nieprawidłowości w sferze zbierania i oceny materiału dowodowego przez organy, prowadzące w konsekwencji do wadliwych ustaleń. W tym zakresie Sąd administracyjny jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do oceny działania komisji lekarskich.
Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło