II SA/Wa 725/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spraw.) Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant starszy asystent sędziego Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa, decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] cofnął J. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sygn. akt [...] J. K. został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (0,67 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). W odwołaniu od decyzji strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że czyn z art. 178a § 1 kk uzasadnia obawę, że strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w sytuacji, gdy obawie takiej przeczą opinie z miejsca zamieszkania i koła łowieckiego oraz prawidłowe przechowywanie broni. Pełnomocnik podniósł, że popełnione przestępstwo miało charakter incydentalny i nie charakteryzowało się użyciem przemocy, czy groźby bezprawnej. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że prawidłowo organ I instancji ustalił, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sygn. akt [...] J.K. został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (0,67 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Powołując się na materialnoprawną podstawę decyzji, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, Komendant Główny Policji stwierdził, że okolicznością decydującą o cofnięciu pozwolenia na broń jest wystąpienie obawy, o której mowa w przepisie. Katalog wskazanych okoliczności uzasadniających obawę jest katalogiem otwartym, co uprawnia organy administracji publicznej do oceny każdej okoliczności mogącej mieć znaczenie dla posiadania prawa do broni. Powołując się na wyrok Sądu Rejonowego [...] organ podkreślił, że J. K. wprawił się w znaczny stan nietrzeźwości i w takim stanie kierował samochodem po drodze publicznej w centrum miasta, gdzie jest duże natężenie ruchu, czym spowodował realne zagrożenie dla innych uczestników komunikacji. Zdarzenie to zakończyło się niekontrolowanym zjazdem z drogi i kolizją z drzewem, w wyniku której wymieniony oraz jego żona odnieśli szczęśliwie niegroźne obrażenia głowy a samochód uległ uszkodzeniu. Na korzyść strony w ocenie organu nie przemawia fakt, że usiłował oddalić się z miejsca kolizji oraz przerzucić odpowiedzialność na żonę, gdyż konsekwentnie nie przyznawał się do popełnienia przestępstwa. W uzasadnieniu decyzji podniesiono też, że kilka lat wcześniej J. K. pracował jako kierowca zawodowy i należałoby oczekiwać, że na kwestię bezpieczeństwa w ruchu drogowym będzie szczególnie wyczulony. Organ stwierdził, że zachowanie wymienionego było rażąco nieodpowiedzialne. Zachowanie to pokazuje, że nie liczy się on zarówno z bezpieczeństwem własnym jak i innych osób. Zachowanie strony spowodowało realne zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, a także mienia. Zdaniem Komendanta okoliczności te podważają opinie o stronie i wzbudzają wobec niej uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Obawa ta nie wynika z samego faktu popełnienia przestępstwa, które nie zostało wymienione w powołanym przepisie, ale z oceny ciężaru gatunkowego czynu i okoliczności jego popełnienia, a także dalszego postępowania strony, mającego ma celu uniknięcie odpowiedzialności karnej. Zdaniem organu w sprawie niniejszej należy przyznać prymat interesowi społecznemu nad interesem strony w zachowaniu pozwolenia na broń. Skoro bowiem wymieniony wyżej potrafił wprawić się w stan, który wyeliminował jakikolwiek stopień samokontroli, gdy chodzi o przestępstwo art. 178a § 1 kk, to nie ma żadnej gwarancji, że nie zachowa się on podobnie nieodpowiedzialnie i lekkomyślnie, tym razem stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego w związku z dysponowaniem bronią. Zdaniem organu cofnięcie pozwolenia na broń jest w niniejszej sprawie nie tylko zasadne i celowe, ale konieczne. Pozwolenie na broń jest uprawnieniem szczególnym i dostępnym tylko dla osób, które spełniają stale rygorystyczne wymagania określone przepisami prawa materialnego. W ocenie Komendanta organ I instancji prawidłowo stwierdził, że strona wymagania te przestała spełniać, co skutkowało cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wymienioną decyzję Komendanta Głównego Policji J. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu za wystarczający do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń fakt prawomocnego skazania skarżącego wyrokiem karnym za przestępstwo opisane w art. 178a § 1 Kodeksu karnego, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu pozwala na wydanie przedmiotowej decyzji jedynie w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie skarżącego fakt skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 kk nie może stanowić samodzielnej przesłanki wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że rozstrzygnięcie podjęte zostało przez organy obu instancji w sposób automatyczny i pozbawiony wnikliwej analizy. Organ zaniechał wyjaśnienia w oparciu o dowody, a nie dowolne wywody, istnienia związku przyczynowego pomiędzy popełnionym przestępstwem a uzasadnioną obawą, że skarżący w przyszłości może użyć broni w sposób niebezpieczny i niezgodny z prawem. Pełnomocnik strony zwrócił uwagę na pozytywną opinię skarżącego z miejsca zamieszkania, fakt czynnego udziału w życiu koła łowieckiego, przechowywanie broni w sposób należyty, jak również to, że skarżący nie jest osobą nadużywającą alkoholu, czy środków odurzających. Pełnomocnik podkreślił, że popełnienie przestępstwa miało charakter incydentalny. Zarówno przed jego popełnieniem jak i po popełnieniu skarżący przestrzegał porządku prawnego. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że skarżący próbował przerzucić odpowiedzialność za przestępstwo na małżonkę poprzez nieprzyznawanie się do popełnienia czynu zabronionego. Podniósł, że oskarżony w procesie karnym miał pełne prawo nie przyznawać się do popełnienia zarzucanego czynu. Nie można w takiej sytuacji wyciągać wniosków na niekorzyść strony. Za niezrozumiałą uznał pełnomocnik próbę powiększenia przez organ II instancji stopnia winy skarżącego ze względu na to, że w przeszłości był zawodowym kierowcą, a następnie dojeżdżał codziennie do pracy samochodem. Okoliczności te nie mogą determinować odpowiedzialności karnej i rzutować na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Cofnięcie pozwolenia na broń nie może być dodatkową karą wymierzoną za popełnienie przestępstw opisanych w ustawie karnej. Nadto, jak wskazał pełnomocnik, strona podmiotowa przestępstwa, za które skazany został skarżący, nie zawiera w sobie elementu użycia przemocy lub groźby bezprawnej. W stosunku do sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 kk nie sposób, zdaniem strony, logicznie uzasadnić istnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o cofnięciu J. K. pozwolenia na broń palną myśliwską odpowiadają bowiem prawu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Ustawodawca nie pozostawił zatem uznaniu organu Policji kwestii cofnięcia pozwolenia na broń w odniesieniu do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Powołany wyżej przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 zastosowany został w niniejszej sprawie w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowiącym, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W sprawie jest bezsporne, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sygn. akt [...] J. K. został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (0,67 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Rację ma pełnomocnik, że przestępstwo, za które skazany został skarżący ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Nietrafnie już jednak pełnomocnik wywodzi, iż skazanie za to właśnie przestępstwo automatycznie wyklucza zaliczenie skarżącego do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślenia wymaga bowiem, na co wskazuje się w doktrynie prawa karnego, że przedmiotem ochrony przepisu art. 178a kk są te same dobra prawne co w innych typach rozdziału XXI, a więc życie, zdrowie i mienie. Błędem jest odnoszenie ochrony do mającego abstrakcyjny charakter pojęcia bezpieczeństwa w komunikacji" (zob. G. Bogdan, [w:] B. Barczak-Oplustil, G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas. J. Majewski, J. Raglewski, M. Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna, tom II, Zakamycze 2006). Użyty przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrot "w szczególności" oznacza, że możliwe jest cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni osobie podejrzanej lub skazanej również za przestępstwo innego rodzaju niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Przykładem takiego przestępstwa jest w ocenie Sądu czyn z art. 178a § 1 kk, który ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Pogląd taki prezentowany jest też przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 664/10 (orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził, iż nie może budzić wątpliwości interpretacyjnych, że do tego rodzaju obawy, o której mowa w powołanym wyżej przepisie, należy popełnienie przestępstwa z art. 178a Kodeksu karnego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, popełnienie przez J. K. przestępstwa opisanego w art. 178a § 1 kk, za które został prawomocnie skazany, rodzi uzasadnioną obawę, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy trafnie uznały powyższe za przesłankę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Przestępstwa opisane w art. 178a mają charakter typów abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Dla dokonania każdego z nich nie jest niezbędne nastąpienie skutku. Trafności uznania przez organ, że skazanie za to przestępstwo rodzi obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie przeczy stwierdzenie, że jego popełnienie przez skarżącego miało charakter incydentalny, czy to, że strona podmiotowa przestępstwa nie zawiera w sobie elementu użycia przemocy lub groźby bezprawnej, co podnosił w skardze pełnomocnik strony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zachowanie skarżącego stworzyło realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia tak samego skarżącego, jak i pozostałych uczestników ruchu drogowego. Ustalenia powyższego i wynikającej stąd obawy, co do możliwego sprzecznego z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego sposobu użycia przez skarżącego broni, nie sposób podważyć ani pozytywną opinią strony z miejsca zamieszkania, ani czynnym udziałem w życiu koła łowieckiego. Na prawidłowość ustaleń organu w tym zakresie nie wpływa również okoliczność, że skarżący zarówno przed popełnieniem przestępstwa, jak i po jego popełnieniu przestrzegał porządku prawnego, czy też to, że skarżący nie jest osobą nadużywającą alkoholu, czy środków odurzających, co podkreślał pełnomocnik. Sąd nie podziela poglądu strony, że organy nie dokonały analizy sprawy a rozstrzygnięcie podjęte zostało w sposób automatyczny. Organy trafnie wskazały, przyznając w niniejszej sprawie prymat interesowi społecznemu nad interesem strony, że w sytuacji, gdy skarżący potrafił wprawić się w stan, który doprowadził do braku kontroli nad swoim postępowaniem, co skutkowało popełnieniem przestępstwa z art. 178a § 1 kk, to nie ma żadnej gwarancji, że nie zachowa się podobnie nieodpowiedzialnie stwarzając tym razem zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego w związku z dysponowaniem bronią. Należy przy tym zauważyć, że doniosłość problemu dotyczącego przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, których jednym ze znamion jest nietrzeźwość sprawcy dostrzegł ustawodawca zmieniając brzmienie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (art. 1 pkt 10 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195 ze zm.)). Od dnia 10 marca 2011 r., zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Podkreślenia wymaga, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Dostęp obywateli do broni został poddany istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu Państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślono, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W ocenie Sądu zarówno Komendant Główny Policji, jak i organ I instancji prawidłowo stwierdziły, że skarżący, jako osoba prawomocnie skazana za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk, rękojmii takiej nie daje i zasadnie uznały, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, o której stanowi przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, cofnięcie pozwolenia na broń nie jest dodatkową karą wymierzoną za popełnienie przestępstwa opisanego w ustawie karnej. Jak wskazano już bowiem wyżej, pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym. Cofnięcie pozwolenia na broń – przy zaistnieniu przesłanek ustawowych – nie stanowi dodatkowej kary za popełnienie przestępstwa lecz uzasadnione jest potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.