II SA/Wa 726/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Adam Lipiński Janusz Walawski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego - oddala skargę - Oddział Regionalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., na podstawie art. 61a § 1 Kpa i art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), w dniu [...] marca 2015 r. wydał postanowienie nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty M. B. świadczenia mieszkaniowego za okres od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 9 listopada 2011 r. Organ w uzasadnieniu postanowienia podał, że M. B. wypłacono przedmiotowe świadczenie za okres od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 października 2011 r. Z dniem [...] listopada 2011 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe w garnizonie P. i w związku z tym zaprzestano wypłaty świadczenia, do którego obecnie zobowiązany jest Oddział Regionalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. Wobec zaistnienia "innych uzasadnionych przyczyn", o których mowa w art. 61a Kpa nie jest możliwe wszczęcie postępowania administracyjnego. Pełnomocnik M. B. w złożonym zażaleniu podniósł, że organ niewłaściwie zastosował powyżej określony przepis przyjmując, że wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek skarżącego nie jest możliwe. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 144 i art. 61a Kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w dniu [...] kwietnia 2015 r. wydał postanowienie nr [...] , którym utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia podał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. dokonał w dniu [...] grudnia 2011 r. wypłaty przedmiotowego świadczenia za okres od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 października 2011 r. Natomiast od dnia 1 listopada 2011 r. organem właściwym w przedmiocie wypłaty tego świadczenia jest Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P., gdyż od dnia [...] listopada 2011 r. M. B. pełni służbę w garnizonie P. i z chwilą objęcia stanowiska służbowego został umieszczony w wykazie żołnierzy zawodowych uprawnionych do otrzymywania świadczenia mieszkaniowego, którego wypłata następuje w drodze czynności materialnotechnicznej a żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku wydania aktu potwierdzającego to uprawnienie. M. B., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2015 r. zarzucając organowi, że niewłaściwie zastosował art. 61a Kpa, poprzez przyjęcie, iż rozpatrzenie sprawy w postępowaniu administracyjnym nie jest możliwe z innej uzasadnionej przyczyny. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi przez organ, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 3 § 1 i § pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (...). Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r., który utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wydane na podstawie art. 61a § 1 Kpa. Przepis ten, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 § 1 Kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 Kpa jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 Kpa organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Jak trafnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przyznanie świadczenia mieszkaniowego następuje z mocy art. 48d ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), który stanowi, że świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby w danym garnizonie w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu. Nie ma zatem podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej uprawnienie wynikające z powyżej przytoczonego przepisu. Skoro tak, to organ do którego wniesiono żądanie zobowiązany jest wydać postanowienie na podstawie art. 61a § 1 Kpa o odmowie wszczęcia postępowania ze względu na zaistnienie przesłanki "z innych uzasadnionych przyczyn". Reasumując stwierdzić należy, że organ w rozpoznawanej sprawie zasadnie odmówił wszczęcia postępowania, gdyż żądanie skarżącego nie znajdowało potwierdzenia w przepisach prawa materialnego. Podkreślić należy, że organ administracyjny publicznej nie odmówił skarżącemu wypłaty przedmiotowego świadczenia, a zmienił się jedynie organ, który zobowiązany jest dokonywać tej czynności materialnotechnicznej. Z powyższych względów, skargę jako niezasadną należało na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalić.