II SA/Wa 726/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R.G. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Pan R.G. jako kandydat do służby w Policji został skierowany przez Komendę Wojewódzką Policji w [...] na badanie do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych w [...] (dalej [...]RKL MSW w [...]) w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. [...]RKL MSW w [...] orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] ustaliła w części A pkt 11 rozpoznanie: 1. Incydent utraty świadomości o niejasnej etiologii, § 76 pkt 1 "N" rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014 r. poz. 1898 ) – dalej "rozporządzenie" – kategoria "N", 2. Zaburzenia przemiany węglowodanowej, § 71 pkt 6 rozporządzenia kategoria "N", 3. Blizna po przebytym zabiegu ginekomastii prawostronnej (2010), § 3 pkt 1 rozporządzenia – kategoria "Z". W części A pkt 10 orzeczenia organ wskazał, że kandydat do służby w Policji był konsultowany neurologicznie. Organ uznał za niezdolnego do służby w Policji (część A pkt 12 orzeczenia). W uzasadnieniu organ podał, na podstawie dokumentacji lekarskiej, wywiadu i badania własnego [...]RKL MSW w [...] ustaliła, że incydent utraty świadomości o niejasnej etiologii i zaburzenia przemiany węglowodanowej czynią orzekanego niezdolnym do służby w Policji. Kandydat odwołał się od wymienionego orzeczenia kwestionując uznanie go za niezdolnego do służby. Do odwołania dołączone zostały wyniki biegów długodystansowych, w których orzekany uczestniczył oraz kserokopia Legitymacji Honorowego Dawcy Krwi Nr [...]. Legitymacja została wystawiona przez Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa im. [...] w [...], ul. [...]. W odwołaniu pan G. opisał okoliczności incydentu utraty świadomości, który zdarzył się ok. 10-12 lat temu. Ponadto orzekany poinformował w odwołaniu, że jest osobą sprawną fizycznie, intensywnie trenuje biegi długodystansowe, uczęszcza na treningi karate, wykonuje ćwiczenia siłowe.   Orzekany podał również, że jest honorowym dawcą krwi i dotychczas nigdy nie zdarzyła się odmowa pobrania krwi z powodu nieprawidłowego wyniku poziomu glukozy. Centralna Komisja Lekarska podległa Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych (dalej SOCKL) orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2014 r. poz.1822), uchyliła zaskarżone orzeczenie i wydała orzeczenie własne uznając R.G. za niezdolnego do służby w Policji. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że Pan R.G. został zaproszony na badanie komisyjne do siedziby SOCKL na dzień [...] lutego 2018 r. W dniu orzekania wykonano badanie przygodnego stężenia glukozy osoczu – 110 mg/dl – Laboratoria Medyczne BRUSS, Medyczne Laboratorium Diagnostyczne [...], ul. [...]. W trakcie badania orzekany przedstawił komisji okoliczności przebytej w wieku ok. 14 lat utraty świadomości. Jak wynika z wywiadu oraz dostępnej dokumentacji nigdy z tego powodu nie był diagnozowany. Pan G. przekazał komisji wynik badania elektroencefalograficznego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. wykonanego w Poradni Neurologicznej, Indywidualna Specjalistyczna [...] specjalista neurolog [...], ul. [...]. Opis badania: granica normy wiekowej, zmiany napadowej nie stwierdzam. W badaniu przedmiotowym stwierdzono po stronie prawej pooperacyjną bliznę okalającą brodawką sutkową, przechodzącą w stronę boczną po usunięciu ginekomastii. SOCKL dokonała wnikliwej analizy całości zgromadzonej w sprawie dokumentacji orzeczniczo- lekarskiej. Wynik badania przygodnego stężenia glukozy osoczu komisja uznała za będący w granicach normy. SOCKL stanęła na stanowisku, że nie można uznać przebytego incydentu utraty świadomości za sprawę nieistotną w ocenie stanu zdrowia orzekanego, skoro nie została przeprowadzona żadna diagnostyka i nie została poznana przyczyna zdarzenia. Wobec powyższego nie można stwierdzać pełni zdrowia orzekanego kandydata. Subiektywna ocena swojego stanu zdrowia kandydata nie może być wykładnią dla procesu orzeczniczego komisji lekarskiej. Zgodnie z § 76 pkt 1 rozporządzenia zaburzenia świadomości o nieustalonej etiologii dyskwalifikują kandydata z możliwości podjęcia służby w Policji. SOCKL po przeprowadzonym badaniu podmiotowym i przedmiotowym oraz analizie całości zgromadzonej w sprawie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej postanowiła uznać pana R.G. za niezdolnego do podjęcia służby w Policji. Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący R.G.. Domagał się uchylenia powyższego orzeczenia. Wskazał na naruszenie art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej "Kpa.") oraz niewłaściwe zastosowanie § 76 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Staży Pożarnej i Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. poz. 1898). W uzasadnieniu skargi podkreślił między innymi, że Komisja Lekarska oceniając dolegliwość "napadowe zaburzenia świadomości" powinna opierać się na dokumentacji badania szpitalnego lub poradni specjalistycznej. Zgodnie z art. 32 ust. 2 w zw. z art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. poz. 1822) Centralnej Komisji Lekarskiej przysługuje prawo skierowania kandydata do służby na specjalistyczne badania. Jak podał skarżący, CKL zleciła mu wykonanie badania EEG, w którym stwierdzono: "granica normy wiekowej, zmiany napadowej nie stwierdzam". Otrzymując taki wynik badania mógł przypuszczać, że wynik komisji lekarskiej będzie pozytywny. CKL jednak nie zważając na wynik badania, którego wykonanie sama zleciła, orzekła, że nie jest zdolny do podjęcia służby w Policji. W związku z tym postawił pytanie, dlaczego komisja nie zleciła dodatkowych badań w celu wnikliwego wyjaśnienia sprawy. Wskazane działanie CKL stanowi naruszenie art. 7 Kpa., zgodnie z którym organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. W sprawie jest bezsporne, że zarówno Centralna Komisja Lekarska jak i [...] Rejonowa Komisja Lekarska MSW w [...] ustaliły u skarżącego następujące rozpoznanie: zaburzenia świadomości o nieustalonej etiologii § 76 pkt 1 rozporządzenia – kategoria "N". Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1822 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczna kandydata do służby m.in. w Policji ustala się przez zaliczenie do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria Z – "zdolny", która oznacza, że stan zdrowia kandydata nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby, 2) kategoria N – "niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają kandydatowi pełnienie służby. Obie Komisje uznały skarżącego (kandydata do służby w Policji) za niezdolnego do służby wskazując na fakt zaburzenia świadomości o nieustalonej etiologii. Podkreślenia wymaga fakt, że do owego zaburzenia świadomości doszło u skarżącego w wieku nastoletnim, w trakcie intensywnego rozwoju. Zgodnie z powołanym przez organy § 76 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014 r. poz. 1898 ), umieszczonego w dziale XIV – Układ nerwowy – zaburzenia świadomości o nieustalonej etiologii, na podstawie których wydawane zostały orzeczenia wobec skarżącego, w rubryce nr 4 tego rozporządzenia (obejmującej m.in. kandydatów do służby w Policji) dotyczącej oznaczenia kategorii zdolności do służby m.in. w Policji, Minister Spraw Wewnętrznych określił tego rodzaju ułomności jako: "N". Jednocześnie racjonalny ustawodawca w szczegółowych objaśnieniach i zaleceniach do § 76 wskazał, że kwalifikacja orzeczenia winna się opierać na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Z powyższych zapisów rozporządzenia wynika, że każdorazowo w przypadku zaistnienia sytuacji opisanej w § 76 rozporządzenia organ winien opierać się nie na własnych spostrzeżeniach czy ustaleniach np. uzyskanych w ramach wywiadu, czy badania, ale na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Mimo tego Komisje obu instancji uznały skarżącego za niezdolnego do służby w Policji, opierając się wyłącznie na przeprowadzonym ze skarżącym wywiadzie. W uzasadnieniu orzeczenia Centralna Komisja nie wskazała dlaczego organ nie ustosunkował się do badań elektroencefalograficznego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. wykonanego na zlecenie Komisji w Poradni Neurologicznej, Indywidualna Specjalistyczna [...] specjalista neurolog [...], ul. [...], z opisu którego wynikało, że badanie jest w granicach normy wiekowej, zmiany napadowej nie stwierdzono. W wypadku zaistnienia wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, organ winien w trybie art. 32 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich pogłębić specjalistyczne badania w tym zakres. Zgodnie z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich (...), w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich (...), orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenie rejonowej komisji lekarskiej doręcza się niezwłocznie na piśmie wraz z uzasadnieniem osobie badanej albo osobie zainteresowanej oraz podmiotowi kierującemu do komisji lekarskiej (art. 41 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich (...)). Biorąc pod uwagę, że orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] nie zawiera w istocie uzasadnienia (przy uwzględnieniu brzmienia § 76 rozporządzenia i wyjaśnień do niego), które wskazywałoby na zasadność orzeczenia, iż skarżący jest niezdolny do służby w Policji, przyjęcie przez Rejonową Komisję Lekarską, a następnie Centralną Komisję, że jednorazowa utrata świadomości w wieku dojrzewania jest, w ocenie Sądu, co najmniej przedwczesne z uwagi chociażby na fakt pozytywnego dla skarżącego badania elektroencefalograficznego, do którego to badania organ się nie ustosunkował, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kpa., albowiem nie wyjaśnia w sposób wystarczający podstawy prawnej podjętego orzeczenia. Twierdzenie takie wymaga zatem szerszego uzasadnienia, pozwalającego przekonać kandydata o zasadności podjętego stanowiska. W niniejszej sprawie stanowisko Centralnej Komisji Lekarskiej wobec przedstawionego przez ten organ uzasadnienia – w kontekście badania elektroencefalograficznego – uznać należało także za dowolne, a zatem naruszające art. 80 Kpa. Brak należytego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego uznającego skarżącego za niezdolnego do służby w Policji stanowi uchybienie procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w istocie zamyka skarżącemu dostęp do służby publicznej. Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni przedstawione wyżej rozważania i ocenę Sądu, co do wymogów należytego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego w sprawie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w wyroku. Sąd nie zasądził na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, albowiem skarżący nie wykazał poniesionych kosztów. W sprawie tej skarżący nie miał obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. d powołanej ustawy).