II SA/Wa 727/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec, WSA Ewa Grochowska-Jung, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2005 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uposażenia oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po rozpoznaniu wniosku R. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał mocy decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., wydaną na podstawie art. 141 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), odmówił R. K. wypłaty uposażenia za okres: od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] lipca 2004 r. W ocenie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, pozostawanie funkcjonariusza w stosunku służbowym bez podejmowania służby nie rodzi prawa do uposażenia. Zgodnie z art. 114 ust. 2 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w cyt. ustawie, funkcjonariusz ABW otrzymuje z tytułu służby. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego podkreślił, że w sprawie jest bezsporne, że R. K. w konsekwencji uzyskania informacji o wypowiedzeniu stosunku służbowego i zwolnieniu ze służby z dniem [...] sierpnia 2002 r. rozliczył się z obowiązków służbowych oraz pobrał świadczenia pieniężne, o których mowa w art. 128 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. W dniu 1 października 2002 r. ww. podjął zatrudnienie w Biurze Rzecznika Interesu Publicznego. Do dnia 14 stycznia 2004 r. nie uzewnętrzniał on względem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego gotowości do podjęcia służby, ani nie wykazał woli jej wykonywania. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego stwierdził jednocześnie, że pismo R. K. z dnia 14 stycznia 2004 r., którym wnosił on o wyznaczenie obowiązków służbowych, nie świadczyło o gotowości niezwłocznego podjęcia służby, ponieważ funkcjonariusz nie zgłosił tej gotowości osobiście, a jedynie korespondencyjnie, przy czym, w dacie z jakiej pochodzi pismo, wykonywał on pracę na rzecz innego podmiotu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi p. R. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 141 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że funkcjonariuszowi pozostającemu w stosunku służbowym nie przysługuje uposażenie w sytuacji, gdy nie miało miejsca samowolne opuszczenie służby lub pozostawanie poza nią. Zarzucił nadto naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 7, 8, 9, 10 § 1, 11, 61 § 4, 77 § 1, 80, 81, 107 § 1 i § 3 - poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i wydanie decyzji bez uwzględnienia przesłanek do jej podjęcia. Skarżący podał, że w dniu [...] czerwca 2002 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydał decyzję o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego. Decyzję tę utrzymał w mocy w dniu [...] sierpnia 2002 r. (decyzja nr [...]). Z wymienionymi decyzjami Szefa ABW skarżący został zapoznany, nie zostały one jednak mu doręczone. Z powyższego faktu skarżący wywodzi, iż wspomniane decyzje nie weszły do obrotu prawnego, a zatem pomimo wypowiedzenia stosunku służbowego, w dalszym ciągu pozostawał funkcjonariuszem ABW z prawem do uposażenia. Zdaniem skarżącego, powołany jako materialnoprawna podstawa zaskarżonej decyzji art. 141 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu nie ma zastosowania w sprawie odmowy wypłaty uposażenia, co uzasadnia wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie wniosek o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 114 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Z kolei, stosownie do art. 121 ust. 3 ustawy, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. W sprawie jest bezsporne, że z dniem [...] sierpnia 2002 r. skarżący faktycznie został zwolniony ze służby w ABW. Ostatniej wypłaty należnego skarżącemu uposażenia dokonano za okres do dnia [...] sierpnia 2002 r. Równocześnie skarżący pobrał nagrodę roczną w kwocie [...] zł. Od dnia [...] września 2002 r. skarżący pozostawał poza służbą. W dniu [...] października 2002 r. podjął zatrudnienie na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w Biurze Rzecznika Interesu Publicznego, gdzie pracował do dnia [...] lipca 2004 r. Pismem z dnia 14 stycznia 2004 r., powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2003 r. II SA 3127/02, którym - jako przedwczesna - odrzucona została skarga R. K. na decyzję Szefa ABW o wypowiedzeniu stosunku służbowego, z powodu niedoręczenia decyzji funkcjonariuszowi, skarżący wystąpił do Szefa ABW o wyznaczenie obowiązków służbowych. W świetle niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, należało zatem ocenić, czy żądanie skarżącego wypłaty uposażenia za okres od dnia [...] września 2002 r. do [...] lipca 2004 r. jest uzasadnione. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z przytoczonych wcześniej przepisów art. 114 ust. 1 i 2 jednoznacznie wynika, że prawo funkcjonariusza do uposażenia wynika z faktu pełnienia służby. Sytuacje, w jakich funkcjonariusz zachowuje prawo do uposażenia pomimo faktycznego niepełnienia służby, ustawodawca wymienił w art. 136 ustawy. Następuje to w przypadku choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji Szefa ABW. Prawo do uposażenia w obniżonej wysokości zachowuje także, z mocy art. 139 i art. 140 ustawy, funkcjonariusz zawieszony w czynnościach służbowych oraz tymczasowo aresztowany. Z kolei art. 41 ustawy określa przesłanki zawieszenia prawa do uposażenia. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariuszowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie podejmuje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu płatności. Jeżeli funkcjonariusz pobrał już za okres nieusprawiedliwionej nieobecności uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie. W ustalonym stanie faktycznym skarżący nie zachował prawa do uposażenia w okresie od września 2002 r. do lipca 2004 r., ponieważ nie pełnił służby, a przyczyną pozostawania poza służbą były okoliczności inne niż wymienione w art. 136 ustawy. W sprawie nie wystąpiły też zdarzenia skutkujące zawieszeniem prawa skarżącego do uposażenia w okresie, w którym nie pełnił on służby. Niepodejmowanie przez skarżącego służby w spornym okresie wynikało z faktu pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą. Do dnia 14 stycznia 2004 r. skarżący nie przejawiał żadnego zainteresowania w podjęciu służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r. II SA 94/01 lex 53775 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "Pozostawanie funkcjonariusza Straży Granicznej w stosunku służbowym bez podejmowania służby nie rodzi prawa do uposażenia." Orzeczenie dotyczy wprawdzie funkcjonariusza Straży Granicznej, jednakże z uwagi na identyczne uregulowania niektórych przepisów - treść art. 103 i art. 130 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. Nr 78, poz. 462 ze zm.) - jest identyczna z treścią art. 114 i art. 141 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, znajduje ono zastosowanie także przy ustalaniu wykładni art. 114 przedmiotowej ustawy. Samo podejmowanie służby należy rozumieć jako zespół różnorodnych czynności i działań wykonywanych przez funkcjonariusza, związanych z jego zadaniami, jak również gotowość do podejmowania tych czynności i zadań. Tak więc, podejmowanie służby jest nie tylko wykonywaniem różnych czynności i zadań, ale także jest pozostawaniem w gotowości do ich wykonywania. Fakt tej gotowości musi być znany Agencji. Bezspornym jest, że skarżący wolę podjęcia służby uzewnętrznił wobec ABW dopiero 14 stycznia 2004 r. Pismo to nie świadczy jednak o gotowości skarżącego do podjęcia służby, ponieważ w tym czasie pozostawał on zatrudniony w Biurze Rzecznika Interesu Publicznego. Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że prawo skarżącego do uposażenia na podstawie art. 121 ust. 3 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu wygasło z dniem 31 lipca 2002 r. Tym samym decyzje Szefa ABW, pomimo iż nie powołują mających zastosowanie w sprawie art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 121 ust. 3 ustawy, ostatecznie odpowiadają prawu. Niewskazanie w sentencji decyzji Szefa ABW ww. przepisów nie miało, w ocenie Sądu, wpływu na wynik sprawy. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.