II SA/Wa 727/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-22
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doktorant drugiego roku studiów doktoranckich, który rozpoczął studia przed rokiem akademickim 2017/2018, może ubiegać się o stypendium doktoranckie, jeśli uczelnia nie przyznawała takich stypendiów w roku akademickim 2015/2016?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uczelnia prawidłowo zinterpretowała przepisy prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, warunek dotyczący minimalnego procentowego udziału stypendiów doktoranckich dla doktorantów rozpoczynających studia przed rokiem akademickim 2017/2018, odnosi się do sytuacji, gdy uczelnia faktycznie przyznawała stypendia w roku akademickim 2015/2016. Skoro uczelnia nie przyznawała stypendiów doktoranckich w tym okresie, przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania, a tym samym odmowa przyznania stypendium doktorantowi drugiego roku była zasadna.Stan faktyczny
Doktorant A. R. złożył wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2017/2018. Rektor Uniwersytetu odmówił przyznania stypendium, wskazując, że uczelnia nie przyznawała stypendiów doktoranckich przed rokiem akademickim 2017/2018, a zgodnie z przepisami przejściowymi, doktoranci rozpoczynający studia przed tym rokiem mogą otrzymać stypendium tylko, jeśli uczelnia przyznawała je w roku akademickim 2015/2016. Po odmowie ponownego rozpatrzenia sprawy, doktorant wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w S. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego – oddala skargę –
Rektor Uniwersytetu [...] w [...] (dalej jako "organ" lub "Rektor") decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako "kpa") w związku z art. 200 ust. 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., dalej jako "ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym") odmówił A. R. przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2017/2018.
W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] października 2017 r. wpłynął wniosek A. R. (dalej jako "wnioskodawca") o przyznanie stypendium doktoranckiego
w roku akademickim 2017/2018. Rektor przywołał treść art. 195a ust. 2 ustawy Prawo
o szkolnictwie wyższym oraz art. 18 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 2016 r.
w sprawie zmiany ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 1311). Wyjaśnił, że wcześniej, to jest przed rokiem akademickim 2017/2018 Uniwersytet [...] w [...] (dalej także jako "Uniwersytet" lub "[...]") nie przyznawał stypendiów doktoranckich ze względu na brak środków finansowych. W związku zaś z powyższym, w przypadku studiów doktoranckich trwających 4 lata, proporcja określona w art. 195a ustawy Prawo
o szkolnictwie wyższym zostanie zatem osiągnięta na wszystkich latach studiów w roku akademickim 2020/2021. Podobne stanowisko w tej sprawie zajęło Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w piśmie z [...] listopada 2017 r. Zarządzeniem nr [...] z [...] grudnia 2017 r. Rektor ustalił liczbę stypendiów doktoranckich dla uczestników studiów doktoranckich, rozpoczynających studia począwszy od roku akademickiego 2017/2018, w ramach poszczególnych dyscyplin i lat studiów. Z uwagi zaś na fakt, że wnioskodawca jest uczestnikiem stacjonarnych studiów doktoranckich na drugim roku studiów w dyscyplinie [...], stypendium doktoranckie nie może być przyznane.
Od powyższej decyzji, wnioskodawca pismem z [...] lutego 2018 r. złożył do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018. We wniosku wskazał, że Uniwersytet powinien przyznać stypendia doktoranckie studentom studiów doktoranckich, którzy znajdują się teraz na drugim i wyższych latach ww. studiów. Zauważył też, że Uniwersytet przyznając w ubiegłych latach stypendia projakościowe przyznawał tym samym stypendia doktoranckie.
Rektor decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 207 ust. 2, art. 200 ust. 1 i 3, art. 195a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 18 ustawy z 23 czerwca 2016 r.
w sprawie zmiany ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1311) utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2017 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 200 ust. 1 i 5 oraz art. 195a ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Dodatkowo wskazał, że art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z 23 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany ustawy - Prawo
o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1311) stanowi, że do obliczenia proporcji, o których mowa w art. 195a ustawy, uwzględnia się liczbę uczestników studiów doktoranckich rozpoczynających te studia, począwszy od roku akademickiego 2017/2018. Natomiast procentowy udział liczby uczestników studiów doktoranckich, którzy rozpoczęli, studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2017/2018 i którym przyznano stypendium doktoranckie, w liczbie uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich w jednostce organizacyjnej uczelni lub jednostce naukowej, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed tym rokiem akademickim, nie może być mniejszy niż procentowy udział liczby uczestników studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie w roku akademickim 2015/2016, w liczbie uczestników studiów doktoranckich odbywających stacjonarne studia doktoranckie w tych jednostkach w tym roku akademickim.
Organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu do tego przepisu projektodawcy ustawy stwierdzili, że jest to przepis przejściowy, który nakazuje stosowanie od roku akademickiego 2017/2018 przepisów art. 195a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym
w zakresie dotyczącym obliczania przewidzianych w tych przepisach proporcji liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich i liczby uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich oraz proporcji liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie i liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem. Ma to na celu stworzenie podstawy prawnej do przeprowadzenia najbliższej po wejściu w życie projektowanej ustawy rekrutacji na studia doktoranckie w taki sposób, aby w roku akademickim 2017/2018 zostały osiągnięte na pierwszym roku studiów doktoranckich proporcje określone
w projektowanym art. 195a. W przypadku studiów doktoranckich trwających 4 lata proporcja określona w art. 195a zostanie zatem osiągnięta na wszystkich latach studiów w roku akademickim 2020/2021. Ze względu na fakt, że w odniesieniu do uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich przyjętych na rok akademicki 2017/2018 znajdzie zastosowanie przepis, zgodnie z którym co najmniej 50 % spośród nich ma otrzymywać stypendium doktoranckie, wprowadzono przepis gwarantujący, że odsetek doktorantów kontynuujących studia, którym przyznano stypendium doktoranckie nie będzie niższy niż w roku akademickim 2015/2016 (uzasadnienie do wprowadzonych zmian ustawą
z 23 czerwca 2016 r.).
W związku z powyższym, zarządzeniem Rektora nr [...] z [...] października 2017 r. w sprawie zasad przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich określono tryb przyznawania ww. stypendium. Zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 ww. zarządzenia liczba uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich (doktorantów), którym przyznano stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy, nie może być mniejsza niż 50% liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem. Do obliczania proporcji, o których mowa wyżej uwzględnia się liczbę uczestników studiów doktoranckich rozpoczynających te studia, począwszy od roku akademickiego 2017/2018. Stosownie zaś do ww. przepisów zarządzeniem nr [...] z [...] grudnia 2017 r., Rektor określił, że stypendia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018 otrzymają jedynie uczestnicy studiów doktoranckich, rozpoczynających te studia począwszy od roku akademickiego 2017/2018. Na decyzję tą wpłynął fakt, że do tej pory w uczelni nie były przyznawane stypendia doktoranckie.
Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ stwierdził, że w stosunku do doktorantów rozpoczynających studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2017/2018 obowiązuje zasada, że procentowy udział liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie, nie może być mniejszy niż procentowy udział liczby uczestników studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie w roku akademickim 2015/2016. Wskazując na stypendium doktoranckie ustawodawca miał na myśli stypendium przyznawane na podstawie art. 200 ust. 1, a nie jak wskazuje wnioskodawca - zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej
o którym mówi art. 200a ust. 1. Na uwagę zasługuje fakt, że stypendia doktoranckie,
o których mowa w art. 200 ust. 1, są finansowane w ramach środków, o których mowa
w art. 98 ust. 1. Natomiast zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej o którym mowa w art. 200a ust. 1, jest finansowane w ramach dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5 i jest to świadczenie o odmiennym charakterze. Zasady i tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej wprowadzone zostały odrębnym zarządzeniem Rektora nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. w sprawie regulaminu zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej dla doktorantów studiów stacjonarnych Uniwesytetu.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że uczelnia nie mogła przyznać doktorantom rozpoczynającym stacjonarne studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018 mniej stypendiów niż to wynika z wyżej wskazanej regulacji i nie mogła przesunąć stypendiów doktoranckich na starsze roczniki, gdyż nie zapewniłaby w ten sposób realizacji obowiązku ustawowego wynikającego z art. 18 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw z 23 czerwca 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1311). Tak więc, wnioskodawcy, jako uczestnikowi drugiego roku stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...], stypendium doktoranckie nie może być przyznane, gdyż w roku akademickim 2015/2016 w Uniwersytecie [...] w [...] nie zostały przyznane stypendia doktoranckie.
Pismem z [...] kwietnia 2018 r. wnioskodawca (dalej jako "skarżący") wniósł skargę na ww. ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucił jej naruszenie:
1) prawa procesowego, poprzez niezastosowanie się organu do:
- art. 7, art. 8, art. 107 § 3 w związku z art. 77 § 1 kpa w nawiązaniu do § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich;
- art. 81a § 1 w związku z art. 7a kpa oraz art. 6 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji (dalej "EKDA");
- art. 12 § 1 w związku z art. 35 § 1-3 w związku z art. 57 § 3 oraz art. 36 kpa;
- art. 2 oraz art. 9 Konstytucji RP
2) naruszenie prawa materialnego, poprzez niezastosowanie się organu do:
art. 18 ust. 2 ustawy z 23 czerwca 2016 r. - o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw oraz § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich
i stypendiów doktoranckich.
W obszernym uzasadnieniu skargi wskazał, że czynności podejmowane przez organ dokonywane były niezgodnie z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego zarządzenie Rektora nr [...] z [...] października 2017 r. w sprawie zasad przyznania i wypłacania stypendium doktoranckiego zawiera sprzeczności. Organ przytaczając w swojej odmownej decyzji ww. zarządzenie, stawia je ponad akty prawa wyższe rangą dokonując tym samym błędnej interpretacji prawa. Dokonując zaś interpretacji prawa, wybiera tylko te przepisy, które działają na korzyść organu.
Skarżący wskazał, że w § 1 ust. 1 załącznika 1 przywołanego zarządzenia, znajduje się informacja, że w podstawowej jednostce organizacyjnej [...] liczba uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie, z wyłączeniem liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano wyłącznie środki finansowe, o których mowa w art. 200a ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, nie może być niższa niż 50% liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem. Ust. 2 ww. dokumentu traktuje, że do obliczania proporcji, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się liczbę uczestników studiów doktoranckich rozpoczynających te studia, począwszy od roku akademickiego 2017/2018. Z kolei § 6 ust. 4 ww. dokumentu traktuje, że stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów może być przyznane doktorantowi, który: 1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich; 2) wykazuje się zaangażowaniem w: a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, albo b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni; 3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku
o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej
i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej. Treść § 8 pkt 4 wyraźnie odnosi się do drugich i kolejnych lat studiów doktoranckich - tym samym upoważniając ich do otrzymania stypendium, jeśli spełnią wymienione wcześniej warunki - "w przypadku doktorantów drugich i kolejnych lat studiów, którzy uzyskali taką samą liczbę punktów, do otrzymania stypendium rekomenduje się tego doktoranta, który uzyskał większą ilość punktów za publikacje naukowe, a w przypadku gdy ta także jest równa bierze się pod uwagę ilość punktów za postępy w opracowaniu rozprawy doktorskiej".
Skarżący podniósł, że skoro zarządzenie Rektora nr [...] nobilituje tylko
i wyłącznie doktorantów pierwszego roku, którzy przystąpili do procedury rekrutacyjnej w roku akademickim 2017/2018 i znaleźli się w grupie co najmniej 50% najlepszych doktorantów, to warto poddać pod zasadność umieszczenie w tym akcie § 6 ust. 4 oraz § 8 pkt 4 oraz zasadność wysyłania do doktorantów drugiego rocznika wiadomości e-mail z Dziekanatu Wydziału [...], z informacją o możliwości ubiegania się o stypendium doktoranckie. Ww. zarządzenie Rektora zawiera rażące błędy, przez co uniemożliwiono komisji stypendialnej na rzetelne sporządzenie listy rankingowej. W ww. zarządzeniu, nie znajduje się żadna informacja odnośnie zasadności rozpatrywania przez pierwszą komisję po raz drugi wniosków, które i tak nie zostały rozpatrzone podczas pierwszego posiedzenia doktoranckiej komisji stypendialnej. Zadaniem komisji stypendialnej jest stworzenie listy rankingowej
z wynikami poszczególnym doktorantów i wyselekcjonowanie 50% najlepszych z nich. Komisja stypendialna w ogóle dwukrotnie nie rozpatrzyła wniosku skarżącego. Organ nie wywiązywał się też z terminów obowiązujących go przy załatwieniu sprawy.
W opinii skarżącego, ustawodawca stworzył i wprowadził art. 18 ust. 2 ustawy
o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw
z 23 czerwca 2016 r., aby niejako zabezpieczyć doktorantów drugiego i wyższych roczników przed całkowitym brakiem możliwości otrzymania tegoż stypendium.
Skarżący podniósł, że argument organu, iż nie przyznawał wcześniej stypendiów doktoranckich i dlatego teraz uczelnia jest zwolniona z przyznania stypendiów doktoranckich dla drugiego i wyższych roczników jest chybiony. Uczelnie państwowe, takie jak: Uniwersytet [...], Uniwersytet w [...], Uniwersytet [...] w [...], od dawna przyznają bowiem stypendia doktoranckie. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że Uniwersytet [...] w [...] w poprzednich latach przyznawał stypendia projakościowe, organ powinien w roku akademickim 2017/2018 przyznać co najmniej jedno stypendium.
Skarżący wskazał, że nie może zgodzić się z decyzją Rektora, ponieważ jest ona dla niego krzywdząca. Skarżący uważa, że spełnił wszystkie wymagania, które upoważniają do otrzymania stypendium doktoranckiego. Sama uczelnia nie wskazuje braków formalnych we wniosku. Już zaś sam fakt, że skarżący jest doktorantem drugiego roku, według organu dyskwalifikuje go w ubieganiu się
o stypendium. Według uczelni uprawnionymi bowiem do uzyskania stypendium doktoranckiego są tylko i wyłącznie doktoranci, którzy przystąpili do procesu rekrutacyjnego w roku akademickim 2017/2018 - i tylko taką listę doktorancka komisja stypendialna przedstawiła Rektorowi. Zwrócić zaś trzeba uwagę na to, że stypendia naukowe dla doktorantów mają charakter motywacyjny, ponieważ większość z tych stypendiów otrzymują wyróżniający się w szeroko pojętej pracy naukowej doktoranci. Brak przyznawania przez uczelnię stypendiów doktoranckich oraz wyjątkowo niskich stypendiów z funduszu pomocy materialnej Rektora, na ten rok akademicki (tj. 2017/2018) w żaden sposób nie motywuje doktorantów do większego wysiłku. Oczywistym jest, że stypendia nie powinny być celem samym w sobie, jednak specyfika procedury otrzymania stypendium naukowego, jej rankingowy charakter wiąże się ze spełnieniem przez doktoranta szeregu wymogów, takich jak udział w konferencjach czy publikację artykułów oraz wiele innych, za które doktorant otrzymuje odpowiednią do swojego wkładu ilość punktów. Bardzo rzadko zdarza się, żeby udział w konferencji dla doktoranta był bezpłatny oraz aby darmowe było wydanie artykułu naukowego. Zasadne zatem jest, aby uważać stypendium naukowe jako nagrodę za wysiłki włożone przez doktoranta oraz motywację do dalszej nauki i rozwoju. Wszak tylko nieliczna grupa, znajdująca się na czele listy rankingowej może dostąpić zaszczytu otrzymania stypendiów naukowych. Stypendia naukowe są więc zależne od starań i wysiłków doktorantów.
Skarżący powołał się na zasadę zawartą w art. 7a § 1 kpa wskazując, że niejednoznaczność przepisów prawa nie powinna rodzić dla stron postępowania negatywnych konsekwencji, takich jak ograniczenie lub odebranie przysługującego stronie uprawnienia. W świetle ww. przepisu organ winien uznać za jedynie słuszny rezultat, który jest najbardziej korzystnym rozstrzygnięciem dla strony. Przywołana zasada in dubio pro libertate znajduje również swoje odzwierciedlenie w art. 6 EKDA wyrażającym zasadę proporcjonalności. W myśl tego przepisu, aby sprostać wymaganiom dobrej administracji, w sytuacji wątpliwości należy podjąć rozstrzygnięcie na korzyść strony.
Reasumując, skarżący stwierdził, że powierzchowna interpretacja przez organ przepisów prawa oraz stworzenie sprzecznego wewnętrznie regulaminu spowodowały wiele nieścisłości. W opinii skarżącego uczelnia powinna w sposób bardziej rzetelny zbadać tę sprawę. Organ nie odniósł się z należytą powagą do uwag skarżącego, o czym świadczą uzasadnienia decyzji wydanych przez Rektora.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację uznał zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U.
z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zarówno zaskarżona, jak
i poprzedzająca ją decyzja organu nie naruszają przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Rektora utrzymująca w mocy jego własną decyzję o odmowie przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2017/2018.
Przede wszystkim zauważyć należy, że wbrew zarzutom zawartym w skardze, organ dokonał prawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie. W sprawie nie doszło zaś do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Tylko zaś
w przypadku takich naruszeń przepisów prawa sąd administracyjny może uchylić decyzję organu.
W ocenie Sądu, organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa), jednocześnie prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa). W wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał na istotne kwestie mające wpływ na wydanie decyzji. Przy wydaniu swoich decyzji nie naruszył też wskazanych
w skardze przepisów Konstytucji RP czy też EKDA.
Zgodnie z art. 200 ust. 1 i 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Ww. stypendium w uczelni publicznej jest finansowane w szczególności w ramach środków, o których mowa w art. 98 ust. 1, a w jednostkach naukowych w szczególności
w ramach środków przewidzianych na rozwój kadr naukowych w przepisach
o finansowaniu nauki.
Jednocześnie art. 195a ust. 2 ww. ustawy stanowi, że w jednostce organizacyjnej uczelni oraz w jednostce naukowej liczba uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1, z wyłączeniem liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano wyłącznie środki finansowe, o których mowa w art. 200a ust. 2 nie może być mniejsza niż 50% liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem.
Dodatkowo w sprawie znajduje zastosowanie art. 18 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1311) który to stanowi, że do obliczenia proporcji,
o których mowa w art. 195a ustawy, uwzględnia się liczbę uczestników studiów doktoranckich rozpoczynających te studia, począwszy od roku akademickiego 2017/2018.
Z ust. 2 art. 18 ww. ustawy wynika z kolei, że procentowy udział liczby uczestników studiów doktoranckich, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2017/2018 i którym przyznano stypendium doktoranckie, w liczbie uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich w jednostce organizacyjnej uczelni lub jednostce naukowej, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed tym rokiem akademickim, nie może być mniejszy niż procentowy udział liczby uczestników studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie w roku akademickim 2015/2016, w liczbie uczestników studiów doktoranckich odbywających stacjonarne studia doktoranckie w tych jednostkach w tym roku akademickim.
Prawidłowo organ zauważył, że w uzasadnieniu do ww. art. 18 projektodawcy ustawy stwierdzili, że jest to przepis przejściowy, który nakazuje stosowanie od roku akademickiego 2017/2018 przepisów art. 195a ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w zakresie dotyczącym obliczania przewidzianych w tych przepisach proporcji liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich i liczby uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich oraz proporcji liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie i liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem.
Wprowadzenie takiej regulacji było konieczne z uwagi na fakt, że w dniu wejścia
w życie projektowanej ustawy (1 października 2016 r.) rekrutacja na studia doktoranckie na rok akademicki 2016/2017 będzie trwała albo będzie już zakończona. Jednocześnie przewidziano wejście w życie art. 195a z dniem 1 października 2016 r. Ma to na celu stworzenie podstawy prawnej do przeprowadzenia najbliższej po wejściu w życie projektowanej ustawy rekrutacji na studia doktoranckie w taki sposób, aby w roku akademickim 2017/2018 zostały osiągnięte na pierwszym roku studiów doktoranckich proporcje określone w projektowanym art. 195a. W przypadku studiów doktoranckich trwających 4 lata proporcja określona w art. 195a zostanie zatem osiągnięta na wszystkich latach studiów w roku akademickim 2020/2021. Ponadto ze względu na fakt, że w odniesieniu do uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich przyjętych na rok akademicki 2017/2018 znajdzie zastosowanie przepis, zgodnie z którym co najmniej 50 % spośród nich ma otrzymywać stypendium doktoranckie, wprowadzono przepis gwarantujący, że odsetek doktorantów kontynuujących studia, którym przyznano stypendium doktoranckie nie będzie niższy niż w roku akademickim 2015/2016.
Z powyższego wynika, że art. 18 ust. 2 ustawy z 23 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
z 2016 r. poz. 1311) mógłby znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie tylko wtedy, jeśli na uczelni przyznane zostałyby stypendia doktoranckie w roku akademickim 2015/2016. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Do tej pory
w uczelni nie były bowiem przyznawane stypendia doktoranckie.
W tym miejscu, w nawiązaniu do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że wskazując na stypendium doktoranckie ustawodawca miał na myśli stypendium przyznawane na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, a nie jak wskazuje skarżący - zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej o którym mówi art. 200a ust. 1 ww. ustawy. Stypendia doktoranckie, o których mowa w art. 200 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym są finansowane w ramach środków,
o których mowa w art. 98 ust. 1 tej ustawy. Natomiast zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej o którym mowa w art. 200a. ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jest finansowane w ramach dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5 ww. ustawy i jest to świadczenie o odmiennym charakterze. Zasady i tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej wprowadzone zostały odrębnym też zarządzeniem Rektora nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. w sprawie regulaminu zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej dla doktorantów studiów stacjonarnych uczelni.
Zgodzić się również należy z organem, że uczelnia nie mogła przyznać doktorantom rozpoczynającym stacjonarne studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018 mniej stypendiów niż to wynika z wyżej wskazanych regulacji i nie mogła przesunąć stypendiów doktoranckich na starsze roczniki, gdyż nie zapewniłaby w ten sposób realizacji obowiązku ustawowego wynikającego z art. 18 ust. 1 ustawy
o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw
z 23 czerwca 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1311).
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło