II SA/Wa 73/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. z dnia 29 grudnia 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o rozkwaterowanie p o s t a n a w i a -odmówić przyznania prawa pomocy- Z treści wniosku M. K. z dnia 29 grudnia 2008 r. wynika, że miesięczny dochód w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie domowym skarżącej wynosi 3.810,76 zł brutto. Na dochód ten składa się wynagrodzenie skarżącej z tytułu umowy o pracę. W wykonaniu wezwania Sądu z dnia 29 stycznia 2009 r. skarżąca uzupełniła wniosek składając, w dniu 3 marca 2009 r., do akt sprawy dokumenty źródłowe, które wskazują, że średnie miesięczne wydatki w prowadzonym gospodarstwie domowym wynoszą ok. 730 zł, przy czym, na powyższą kwotę składają się opłaty eksploatacyjne za lokal mieszkalny – 359 zł, a w pozostałej części wydatki te obejmują opłaty za telefon stacjonarny i komórkowy, Internet oraz telewizję kablową. Ponadto ze złożonych dokumentów (potwierdzeń przelewów) wynika, że w miesiącu grudniu 2008 r. skarżąca poniosła dodatkowe wydatki związane ze zwrotem pożyczek zaciągniętych u syna na łączną kwotę 730 zł. Oceniając w niniejszej sprawie sytuacje materialną skarżącej i jej możliwości płatnicze należy na wstępie zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Stosownie bowiem do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że dopiero gdy środki te okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca uzasadniając we wniosku konieczność przyznania prawa pomocy stwierdziła, że poza wydatkami na mieszkanie, telefony, Internet i telewizje kablową wspiera finansowo swojego ojca oraz ponosi koszty swojego leczenia. Jednak ani z oświadczenia zawartego we wniosku, ani ze zgromadzonych dokumentów źródłowych nie wynika, aby skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji materialnej, w której osiągane w gospodarstwie domowym dochody uniemożliwiałyby mu poniesienie kosztów postępowania. Z kolei, z udokumentowanych wydatków skarżącej wynika, że poza opłatami za lokal mieszkalny, wykazane przelewy dotyczyły świadczeń, które trudno zaliczyć do świadczeń należących do jej podstawowych, życiowych potrzeb (opłata za telewizję kablową – abonament opłacany za dwa miesiące z góry – Internet oraz telefon komórkowy). Natomiast udokumentowany zwrot pożyczek dotyczy wyłącznie miesiąca grudnia 2008 r., a w odniesieniu do pozostałych wydatków skarżąca przedstawiła jedynie dowód transakcji karta płatniczą w aptece w styczniu 2009 r. na kwotę 164, 90 zł oraz dwie płatności za usługi dentystyczne na łączna kwotę 280 zł w miesiącu lutym br., co nie pokrywa się z kwotami miesięcznych wydatków podanymi w rubryce 5 formularza wniosku. Trzeba podkreślić, że nawet przy wysokości wykazanych wydatków wysokość stałego dochodu, który osiąga skarżąca, w zestawieniu z ewentualnymi kosztami postępowania nie spowodowałby uszczerbku jej koniecznego utrzymania. Oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego i jego rodziny, ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zdaniem Sądu taka sytuacja na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzi. Z tych względów na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w sentencji.