II SA/Wa 73/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o rozkwaterowanie oddala skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późń. zm.) oraz art. 13 ust 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późń. zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] umarzającej, jako bezprzedmiotowe, postępowanie z wniosku M. K. oraz wniosku A. K. W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Kierownik Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] decyzją z dnia [...] marca 1983 r. przydzielił A. K., przy uwzględnieniu żony M. K. oraz trojga dzieci, osobną kwaterę stałą w W. przy ul. [...]. W dniu [...] listopada 1995 r. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w W. orzeczono rozwód pomiędzy M. i A. K., w wyniku czego w dniu [...] grudnia 1995 r. zainteresowani wystąpili z wnioskami do Szefostwa Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] o rozkwaterowanie. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie rozkwaterowania rozwiedzionych małżonków. Następnie, po rozpoznaniu odwołania M. K., Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] lipca 2008 r. A. K. zmodyfikował wniosek o rozkwaterowanie wnosząc o przyznanie lokalu zamiennego tylko jego byłej małżonce, ponieważ, jak stwierdził, jego wniosek został pozytywnie załatwiony, poprzez zachowanie uprawnień do zajmowanej kwatery. Natomiast M. K. pismem z dnia [...] lipca 2008 r. ponownie wniosła o załatwienie wniosków - jej i jej byłego męża - o rozkwaterowanie. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku M. K. z dnia [...] grudnia 1995 r. o rozkwaterowanie oraz z wniosku A. K. z dnia [...] grudnia 1995 r. o rozkwaterowanie, zmodyfikowanego wnioskiem z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podstawę żądania wnioskodawców stanowił art. 18 ust 2 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.), zgodnie z którym na wniosek rozwiedzionych małżonków wojskowy organ kwaterunkowy dokonuje zamiany zajmowanej przez nich kwatery na dwa odrębne lokale mieszkalne, w granicach powierzchni mieszkalnej zbliżonej do dotychczas zajmowanej, przez przydzielenie żołnierzowi - osobnej kwatery stałej, rozwiedzionemu małżonkowi - zamiennego lokalu mieszkalnego. Jednak z dniem 31 grudnia 1995 r. powyższy przepis przestał obowiązywać, stąd też brak było podstawy prawnej do zrealizowania żądania rozwiedzionych małżonków. Organ wyjaśnił też, iż ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.), obowiązująca od 1 stycznia 1996 r., w art. 28 przewidziała jedynie możliwość rozkwaterowania byłych małżonków w przypadku zajmowania kwatery położonej na wojskowym terenie zamkniętym, kwatery przeznaczonej na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego Agencji na zakwaterowanie całości lub części kardy określonej jednostki wojskowej oraz kwatery funkcyjnej. Z uwagi zaś na fakt, iż w powyższej sytuacji rozwiedzionych małżonków nie zachodzi żadna z tych przesłanek, brak jest możliwości uwzględnienia ich żądania. W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. nie zgodziła się z argumentacja przedstawioną w decyzji organu I instancji. Stwierdziła, iż jej wniosek o rozkwaterowanie z dnia [...] grudnia 1995 r. został złożony w czasie obowiązywania ustawy z 1976 r., zobowiązującej dyrektora WAM do wydania decyzji w sprawie rozkwaterowania. Dlatego też jej sprawa, pomimo przewlekłości postępowania, powinna być załatwiona zgodnie z jej żądaniem, na gruncie ustawy z 1976 r. A. K. w odwołaniu od decyzji I instancji wskazał, iż w trakcie zmiany przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych sprawa rozkwaterowania była już w toku, została bowiem wszczęta wnioskami z dnia [...] grudnia 1995 r., dlatego też powinna być zakończona zgodnie z wnioskiem, ponieważ nowe przepisy nie zawierały normy przejściowej. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu powyższych odwołań, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. uznając za słuszną argumentację organu I instancji. Ponadto wyjaśnił, iż dyrektor WAM nie mógł zastosować w sprawie rozwiedzionych małżonków przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. ponieważ ustawa ta z dniem 1 stycznia 1996 r. przestała obowiązywać, a organ administracji publicznej nie może orzekać na podstawie przepisów nieobowiązujących. Dlatego też do rozpoznania wniosków o rozkwaterowanie zastosowano przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych wraz ze zmianami wynikającymi z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.). Organ wyjaśnił, iż co prawda art. 23 ust 2 ustawy nowelizującej pozwalał na stosowanie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu do 30 czerwca 2004 r., ale tylko w stosunku do niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy znowelizowanej spraw rozwiedzionych małżonków spełniających określone warunki. Jednak, co szczegółowo wykazał organ, M. i A. K., nie należą do tego kręgu podmiotów, dlatego też w ich przypadku brak było możliwości uwzględnienia żądania o rozkwaterowanie. Natomiast przepisy obecnie obowiązującej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w ogóle nie dają możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o rozkwaterowanie, dlatego też postępowanie w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K. nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją i wniosła o stwierdzenie jej nieważności względnie o stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego – art. 18 ust 2 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie przepisów procesowych – art. 35, 36, 8 i 12 kpa w zw. z 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 2 kpa; naruszenie art. 157 § 1 i 2 kpa poprzez błędne niezastosowanie. Stwierdziła, iż naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wskazała, iż organ winien był w jej sprawie działać ze szczególną wnikliwością, mając na uwadze fakt, iż z dniem 1 stycznia 1996 r. zmieni się ustawa, w tym przepis art. 18, na podstawie którego skarżąca i jej były mąż oparła swe żądania. Ponadto organ I instancji, zdaniem skarżącej winien był zbadać, czy znaczne przekroczenie terminów określonych w art. 35 i 36 kpa, miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wskazała, iż ponosi ona konsekwencje błędów popełnionych przez organ I instancji, przejawiających się w nieterminowym załatwieniu jej sprawy. Z powodu zawinionego działania organu została ona bowiem pozbawiona przysługującego jej prawa do ubiegania się o rozkwaterowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 15, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga w sprawie niniejszej nie zasługuje na uwzględnienie Na wstępie należy odnieść się do zarzutu uczestnika postępowania A. K., że decyzja została wydana bez prawidłowego umocowania i wskazać, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Przepis art. 268 a kpa nie wprowadza żadnych ograniczeń podmiotowych w kwestii upoważnienia pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej. Pełnomocnictwa takiego może zatem udzielić swoim pracownikom zarówno organ administracyjny upoważniony ustawowo do wydawania określonych decyzji, jak i organ, którego upoważnienie do wydawania decyzji we własnym imieniu wynika z przekazania mu kompetencji przez organ upoważniony ustawowo. Podkreślić należy, że upoważnienie o którym mowa w art. 268 a może zostać wyrażone w każdej formie pod warunkiem, aby zachowana została forma pisemna oświadczenia woli organu, oraz aby zakres upoważnienia objęty tym oświadczeniem był czytelny. Przechodząc do meritum, podstawą złożenia wniosku w dniu [...] 12. 1995 r. przez skarżącą M. K., był art. 18 ust 2 ustawy z dnia 20 maja 1976 r., o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm), zgodnie z którym, wojskowy organ kwaterunkowy na wniosek rozwiedzionych małżonków dokonywał zamiany zajmowanej przez nich kwatery na dwa odrębne lokale mieszkalne, w granicach powierzchni mieszkalnej zbliżonej do dotychczas zajmowanej, przez przydzielenie żołnierzowi osobnej kwatery stałej, a byłemu małżonkowi zamiennego lokalu mieszkalnego. Cytowany przepis obowiązywał do dnia 31 grudnia 1995 r. Z dniem 1 stycznia 1996 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r., o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U Nr 86, poz. 433 ze zm.). Sprawy rozwiedzionych małżonków regulował art. 28 w myśl, którego organy Agencji mogły dokonywać rozkwaterowania jedynie w przypadku zajmowania kwatery położonej na wojskowym terenie zamkniętym, kwatery przeznaczonej na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji na zakwaterowanie całości lub części kadry określonej jednostki wojskowej oraz kwatery funkcyjnej. W przedmiotowej sprawie żadna z w/w przesłanek nie została spełniona. Wobec powyższego zgodnie z ust 5 cyt artykułu byli małżonkowie mogli zamieszkiwać w dotychczas zajmowanej kwaterze lub rozwiązać powstały problem mieszkaniowy we własnym zakresie poprzez zamianę kwatery. W dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, dokonana ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r., o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 ze zm.). Zmiana przepisów ustawy, która nastąpiła w czasie trwania niniejszego postępowania, spowodowała, że w miejsce wydawanych dotychczas decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej wprowadzono inną formę realizacji praw związanych z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych tylko żołnierzy służby stałej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami realizacja prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przysługuje żołnierzowi służby trwałej od dnia wyznaczenia go na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i następuje w formie decyzji o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na określonym stanowisku służbowym W znowelizowanej ustawie uchylono przepis stanowiący do dnia 30 czerwca 2004 r. podstawę przydzielenia osobnej kwatery stałej osobom innym niż żołnierz służby stałej, a zgodnie z art. 19 ust 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.), ustawodawca nakazał do spraw niezakończonych ostatecznymi decyzjami stosować przepisy ustawy obowiązującej od dnia 1 lipca 2004 r. Na podstawie art. 93 cytowanej ustawy przestały obowiązywać przepisy ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Zmiana przepisów wyłączyła z obrotu prawnego przepis nakazujący organom WAM dokonywanie na wniosek rozwiedzionych małżonków zamian kwater na dwa odrębne lokale. Wobec tego, że nowe przepisy nie dopuszczają możliwości wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, organ prawidłowo na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie. Wobec powyższych ustaleń zaskarżona decyzja jest prawidłowa i należało oddalić skargę M. K., na decyzję wydaną po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z jej wniosku. Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.