II SA/Wa 73/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. 2. przyznać M. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. W toku postępowania M. L. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że pozostaje w gospodarstwie domowym z matką, utrzymuje się z zasiłku opiekuńczego w wysokości [...] zł, natomiast matka utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że nie posiada majątku, zamieszkuje u matki, która jest współwłaścicielką nieruchomości wraz ze zmarłym ojcem. M. L. podał, że ponosi wydatki w postaci opłat za energię [...] w wysokości [...] zł, opłat za wodę w kwocie [...] zł, opłat za gaz w kwocie [...] zł, za telefon w kwocie [...] zł, za wywóz śmieci [...] zł, [...] zł za zakup lekarstw, [...] zł tytułem ubezpieczenia majątku, ok. [...] zł za zakup nierefundowanych leków dla matki. Uzasadniając wniosek wskazał, że od wielu lat z powodu niezdolności do pracy pozostaje bez zatrudnienia, dlatego nie stać go na samodzielne partycypowanie w kosztach sądowych i kosztach powołania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że w określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Nie ulega wątpliwości, że skarga M. L. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku mieści się w katalogu tych spraw. W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wskazano już wcześniej treści wniosku, oraz akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca nie pracuje, utrzymuje się z niewielkiego zasiłku opiekuńczego, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i łączny dochód rodziny wynosi [...] zł. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację finansową skarżącego oraz wysokość wyliczonych przez niego kosztów utrzymania należy uznać, że wykazł on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.