II SA/Wa 73/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - Zaskarżonym w niniejszej sprawie orzeczeniem z [...] listopada 2018 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej: "CWKL"), mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 5 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2019 r., poz. 330 ze zm.; dalej: "s.w.ż."), § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z [...] sierpnia 2012 r."), a także § 7 pkt 1 i § 23 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z [...] czerwca 2015 r."), utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "RWKL") z [...] ipca 2018 r. nr [...]w przedmiocie zdolności M. M. (dalej: "skarżący") do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do wydania zaskarżonego orzeczenia doszło w następujących okolicznościach sprawy. W dniu [...] grudnia 2017 r. podczas zajęć z wychowania fizycznego na Wojskowej Akademii Technicznej w [...] przy wykonywaniu skłonów brzusznych skarżący doznał urazu mięśni i ścięgna na poziomie szyi. Z powodu bólu odcinka szyjnego kręgosłupa oraz głowy skarżący przebywał na szpitalnym oddziale ratunkowym Szpitala [...] w [...] w dniach [...] – [...] grudnia 2017 r. Według epikryzy wypisowej tej hospitalizacji, podczas badania stwierdzono: "bolesność uciskową i wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych po stronie lewej odcinka szyjnego kręgosłupa, wyrostki kolczyste niebolesne uciskowo, siła mięśniowa zachowana, prawidłowa bez niedowładów". W badaniu tomografii komputerowej nie wykazano "świeżych zmian kostnych urazowych w odcinku szyjnym". Skarżący miał zalecone noszenie miękkiego kołnierza Schantza, ciepłe kompresy, Olfen w żelu, Dicloreum w tabletkach, IPP w tabletkach oraz Tolperis w tabletkach. W toku postępowania orzeczniczego RWKL skierowała skarżącego m.in. na konsultację neurologiczną, ortopedyczną i chirurgiczną. Wszyscy specjaliści z tych dziedzin stwierdzili, że obecnie nie stwierdza się bolesności uciskowej bądź wzmożonego napięcia mięśni przykręgosłupowych. W oparciu o dokumentację diagnostyczno-leczniczą oraz aktualne badania specjalistyczne RWKL wydała [...] lipca 2017 r. orzeczenie nr [...], w którym w pkt 8 rozpoznano u skarżącego: 1) stan po przebytym ([...]grudnia 2017 r.) urazie mięśni i ścięgna na poziomie szyi - § 64 bez pkt; 2) pojedyncze, hyperdensyjne ognisko (0 <5 mm) okolicy skroniowej lewej - § 82 pkt 1; 3) wadę wzroku Voutr = 0,4 cc – 0,75 Dsph = 0,5 - § 13 pkt 2; 4) trądzik pospolity - § 2 pkt 1. W pkt 9 ww. orzeczenia zaliczono skarżącego do kategorii Z (według Zał. 1 Grupa I), tj. zdolny do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu orzeczenia RWKL wskazała, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie Zał. Nr 1 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r. w grupie badanych I obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. W odwołaniu od orzeczenia RWKL skarżący podniósł, iż kontuzja kręczu szyi, której doznał na zajęciach wojskowych [...] grudnia 2017 r., kwalifikuje go jako osobę niezdolną do dalszej służby wojskowej. Powołanym na wstępie orzeczeniem CWKL utrzymała w mocy rozstrzygnięcie RWKL. W uzasadnieniu orzeczenia drugoinstancyjnego wskazano, że RWKL (w pkt 8 orzeczenia) ustaliła prawidłowe rozpoznania schorzeń i nieprawidłowości, a także dokonała ich właściwej kwalifikacji orzeczniczej. Zgodnie z przepisami zawartymi w załączniku do rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r. żadne z rozpoznanych u skarżącego schorzeń i nieprawidłowości nie stanowi przeciwwskazania do zawodowej służby wojskowej, dlatego określono kategorię zdrowia Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej. Powyższe orzeczenie CWKL stało się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i art. 77 k.p.a. Zaznaczył, że podczas badania przez komisję lekarską żaden z lekarzy nie badał go pod kątem doznanego urazu. Zdaniem skarżącego, badający go lekarze zmienili kwalifikację urazu tak, aby nie mógł być uznany za osobę niezdolną do dalszej służby wojskowej. Komisja II instancji nie dołożyła starań w celu wyjaśnienia niniejszej sprawy; skarżący nie został skierowany na żadne dodatkowe badania. Do skargi załączył: wypis ze Szpitala [...]; zaświadczenie wystawione [...] grudnia 2018 r. przez Oddział Centrum Medyczne "MEDICUS" w [...]; historię zdrowia i choroby z [...] października 2018 r. w części dotyczącej porad ambulatoryjnych, a także tomografię komputerową kręgosłupa szyjnego z [...] grudnia 2017 r. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do ich badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia z [...] sierpnia 2012 r. oraz rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r. Zatem sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu fizycznego, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd również nie może zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecić przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Sąd administracyjny kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej jest prawidłowa. Podstawą orzekania dla sądu jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed RWKL i CWKL. Podkreślenia wymaga, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest określenie stanu zdrowia badanego — tak jak jest to w typowym badaniu lekarskim, lecz rozstrzygnięcie o jego zdolności do służby wojskowej. Subiektywne odczucia skarżącego odnośnie jego stanu zdrowia i predyspozycji do służby nie stanowią istotnej okoliczności w postępowaniu orzeczniczym. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 s.w.ż. zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Jak stanowi art. 5 ust. 6 s.w.ż. ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego; 1a) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych; 2) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Według art. 5 ust. 7 s.w.ż. orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji w podmiocie leczniczym. Zgodnie z § 11 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r. przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. W myśl § 23 pkt 1 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r. CWKL, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby CWKL może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że lekarze – specjaliści z zakresu neurologii, ortopedii i chirurgii zgodnie orzekli, iż nie występuje już (uprzednio stwierdzona) u skarżącego bolesność uciskowa, czy wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych. Po przeprowadzonych badaniach lekarze nie mieli wątpliwości, że skarżący nie posiada ograniczeń do wysiłku fizycznego i pracy. W konsekwencji uznano go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, przyznając mu kategorię Z. W szczególności aktualnie nie stwierdzono u skarżącego kręczu szyi, dlatego nie można przypisać mu – jak chciałby tego skarżący – rozpoznania wymienionego w § 31 pkt 1 rozdziału VIII załącznika nr 1 do rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r., tj. kręczu szyi niewielkiego stopnia nieupośledzającego sprawności ustroju, które to schorzenie w I grupie badanych determinuje przydzielenie kategorii N. W tym miejscu wskazać należy, że osoby badane przez komisje lekarskie dzieli się na cztery grupy. Skarżący bezsprzecznie należy do grupy I, która obejmuje: - kandydatów do służby w kompaniach jednostek reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, - kandydatów do służby w jednostkach desantowo-szturmowych, - kandydatów do służby w jednostkach specjalnych, - żołnierzy zasadniczej służby wojskowej, podchorążych odbywających przeszkolenie wojskowe oraz żołnierzy rezerwy ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, - osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej, w tym pełniące służbę kandydacką na pierwszym lub drugim roku nauki (studiów), - osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej, ochotników i żołnierzy rezerwy ubiegających się o przyjęcie do służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych, - kandydatów do służby w Żandarmerii Wojskowej. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że nie został skierowany na dodatkowe badania, wyjaśnić trzeba, iż zasadą jest procedowanie przez CWKL w oparciu o dokumentację lekarską zgromadzoną na etapie postępowania przed RWKL. Dopiero "w razie potrzeby" CWKL jako komisja odwoławcza może ją uzupełnić, a mianowicie gdy uzna, że nie zostały dostatecznie wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wobec jednoznacznej dokumentacji lekarskiej świadczącej o braku ograniczeń skarżącego do wysiłku fizycznego, nie było podstaw do przeprowadzenia u niego ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych czy skierowania na obserwację szpitalną. Wbrew twierdzeniu skarżącego, załączone do skargi zaświadczenie lekarskie (wydane rok po doznanej kontuzji) czy badanie tomografii komputerowej kręgosłupa szyjnego nie potwierdzają występowania u niego schorzenia w postaci kręczu szyi. W przedmiotowej sprawie nie doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na jej wynik. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i prawidłowo oceniony, a zaskarżone orzeczenie -właściwie uzasadnione - zawiera wymagane elementy wskazane w § 19 ust. 1 w związku z § 26 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r., tzn. rozpoznanie i ustalenie kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.