II SA/Wa 731/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-27
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego. Łączny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy i jej córki, wynoszący około 4.920 zł netto miesięcznie, przy jednoczesnym wskazaniu niezbędnych kosztów utrzymania na poziomie około 1.850 zł miesięcznie, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być udzielane jedynie osobom w bardzo trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
M. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dorosłą córką, nie pracuje z powodu leczenia, a dochód rodziny stanowi świadczenie rehabilitacyjne (ok. 2.200 zł netto) oraz wynagrodzenie córki (ok. 2.734,89 zł netto). Wnioskodawczyni podała również wysokość swoich niezbędnych kosztów utrzymania. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające dochody i koszty.Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. Z. przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2011 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym postanawia: odmówić M. Z. przyznania prawa pomocy.
M. Z. wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Skarżąca uzupełniła powyższy wniosek, pismem nadanym do Sądu w dniu 21 czerwca 2011 r., w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego.
We wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dorosłą córką K. K.. Oświadczyła również, że nie posiada żadnego majątku, nie pracuje (obecnie kontynuuje leczenie), a na dochód rodziny składa się kwota otrzymywanego przez nią świadczenia rehabilitacyjnego, w wysokości około 2.200 zł netto miesięcznie oraz 2.734,89 zł netto (3.291,33 zł brutto), które otrzymuje córka z tytułu umowy o pracę.
Skarżąca podała, że jej stałe, niezbędne koszty utrzymania wynoszą 1.911,67 zł miesięcznie, a w ich skład wchodzi:
- wyżywienie – 800 zł,
- czynsz – 506,67 zł,
- opłata za energię elektryczną - 130 zł,
- wydatki na środki czystości i kosmetyki – 100 zł,
- leczenie – 110 zł,
- wydatki na lekarstwa – 100 zł,
- opłaty za TV, telefon oraz Internet – 165 zł.
Do wniosku M. Z. dołączyła zaświadczenie o wysokości wypłaconych jej świadczeń rehabilitacyjnych za okres od dnia 4 kwietnia 2011 r. do dnia 16 czerwca 2011 r., zaświadczenie o dochodach brutto i netto córki, z dnia 16 czerwca 2011 r., pismo z Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o wysokości opłat za mieszkanie, z dnia 16 czerwca 2011 r., a także oświadczenie o stałych, niezbędnych kosztach utrzymania.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oznacza to, że jedynym kryterium, podlegającym ocenie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest stan majątkowy wnioskującego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Ciężar wykazania istnienia trudnej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
M. Z. w złożonym wniosku oraz załączonych do niego dokumentach wskazała, że łączny dochód gospodarstwa wynosi 5.956,09 zł brutto (około 4.920 zł netto). Jednocześnie do niezbędnych kosztów utrzymania należy zaliczyć koszty utrzymania mieszkania – 506 zł, opłaty za energię elektryczną – 130 zł, - leczenie oraz lekarstwa - 265 zł, a także koszty codziennego utrzymania – około 1.000 zł, łącznie około 1.850 zł.
Należy zauważyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast prawo pomocy wywodzi się z tzw. prawa ubogich, dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, gdyż zwolnienie z kosztów sądowych nie prowadzi do ich zlikwidowania, a jedynie do ich przeniesienia na budżet państwa. W praktyce oznacza to, że ciężar finansowy związany z kosztami prowadzenia przez stronę postępowania przed sądem, będą musieli ponieść inni obywatele. Dlatego Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania i stąd też zawsze należy ustalić, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
W związku z powyższym należy uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło