II SA/Wa 733/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech – Kłak, , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]"- [...] z siedzibą w [...] na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu zwrotu kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej oraz zwrotu kosztów ogłoszenia w celu zatrudnienia pracownika na czas zastępstwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji na rzecz strony skarżącej M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]"-[...] z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] (zwany dalej "Szefem WCR") decyzją z [...] października 2024r. nr [...] - po rozpatrzeniu wniosku z [...] sierpnia 2024r. (data wpływu do organu 2 września 2024r.) pracodawcy M. B.prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" - [...] z siedzibą w [...] (zwany dalej "Skarżącym") o rekompensatę kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej (zwana dalej "TSW") – J.P. (zwany dalej "Żołnierzem OT") – oraz zwrotu ogłoszenia w celu zatrudnienia pracownika na czas zastępstwa – odmówił Skarżącemu zwrotu kosztów wypłaconej odprawy w wysokości 2184,42 zł stanowiącej dwutygodniowe wynagrodzenie, obliczonej według zasad określonych dla ustalenia ekwiwalentu za urlop oraz kosztów ogłoszenia w celu zatrudnienia pracownika na czas zastępstwa w kwocie 799,50 zł. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 306 ust. 2, art. 309 ust. 1-3, ust. 5, 6 ustawy z 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024r., poz. 248 ze zm., zwana dalej "u.o.O"), § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 6 czerwca 2022r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami rezerwy albo będących żołnierzami obrony terytorialnej pełniącymi terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz.U. poz. 1193, zwane dalej "rozp. z 2022r.") W uzasadnieniu Szef WCR podniósł, że na podstawie posiadanej przez WCR dokumentacji stwierdzono, że Żołnierza OT zwolniono z terytorialnej służby wojskowej [...] października 2023r., a odprawę wypłacono [...] grudnia 2023r. Zgodnie z art. 309 ust. 3 u.o.O. pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia z dokumentacją potwierdzającą poniesione koszty w terminie 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza OT. Skoro termin na złożenie wniosku upłyną [...] stycznia 2024r., to należało przyjąć, że odmowa jest zasadna. 2. Skarżący, reprezentowany przez r.pr., w odwołaniu z [...]października 2024r. wskazał, że decyzja pozostaje w wyraźniej sprzeczności z przesłaną [...] września 2023r. informacją, że Żołnierza OT powołano do TSW od [...] października 2023r. do [...] października 2026r. oraz, że pierwsze szkolenie w TSW odbędzie się [...] października 2023r. i od [...] do [...] października 2023r. Termin z art. 309 ust. 3 u.o.O. należy liczyć od [...] października 2026r. Tym samym złożenie wniosku [...] września 2024r. nastąpiło w ustawowym terminie, gdyż ustawodawca określił jedynie termin końcowy, a nie początkowy na złożenie wniosku o zwrot. Dzień powołania Żołnierza OT do służby – [...] października 2023r. nie jest dniem zwolnienia, lecz powołania do służby. Skarżący nie otrzymał informacji, że Żołnierza OT zwolniono ze służby w ww. dacie, z powodu, np. niezakończenia szkolenia, albo niespełnienia innych warunków. Nie otrzymał też informacji o jednej z okoliczności przewidzianych w art. 128 u.o.O. potwierdzającej wcześniejsze zwolnienie Żołnierza OT ze służby. Skarżący w rozmowie telefonicznej z pracownikiem WCR otrzymał informację o zmianie interpretacji przepisów, która zdaniem Skarżącego jest sprzeczna z prawem. 3. Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (zwany dalej "Szefem CWCR") decyzją z [...] listopada 2024r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024r. poz. 572, zwany dalej "k.p.a."), art. 306 ust. 2 i 9 u.o.O., § 5 ust. 4 rozp. z 2022r. uchylił ww. decyzję Szefa WCR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Szefowi WCR. Szef CWCR w uzasadnieniu decyzji - po odwołaniu się do treści art. 309 ust. 1, 2 u.o.O., § 4 ust. 5, § 5 ust. 4, § 6 ust. 1, § 7 rozp. z 2022r. - wskazał, że w aktach sprawy brak jest istotnego dowodu – zaświadczenia, które powinno zawierać elementy, o których mowa w § 4 ust. 7 rozp. z 2022r. Organ pierwszej instancji wydał więc decyzję z naruszeniem art. 7, art. 80 k.p.a., gdyż nie zwrócił się do dowódcy jednostki wojskowej o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w § 4 ust. 5 rozp. z 2022r. i nie włączył tego dowodu i karty powołania do akt sprawy. 4. Szef WCR decyzją z [...] grudnia 2024r. nr [...] – po ponownym rozpatrzeniu sprawy - odmówił Skarżącemu zwrotu kosztów wypłaconej odprawy w wysokości 2184,42 zł stanowiącej dwutygodniowe wynagrodzenie obliczonej według zasad określonych dla ustalenia ekwiwalentu za urlop oraz kosztów ogłoszenia w celu zatrudnienia pracownika na czas zastępstwa w kwocie 799,50 zł. W uzasadnieniu Szef WCR wskazał, że na podstawie posiadanej przez WCR dokumentacji i przy uwzględnieniu okoliczności nakazanych w ww. decyzji Szefa CWCR ustalono, że Żołnierza OT powołano do TSW na podstawie decyzji Szefa WCR z [...] października 2023r. w [...] [...] Brygadzie Obrony Terytorialnej (zwana dalej "Brygadą") na okres od [...] października 2023r. do [...] października 2026r. Żołnierz OT, zgodnie z zaświadczeniem Dowódcy Brygady z [...] grudnia 2024r., odbywał szkolenie wyrównawcze [...] października 2023r. (rozkaz Dowódcy Brygady z [...] października 2023r. nr [...]) oraz od [...] do [...] października 2023r. (rozkaz Dowódcy Brygady z [...] października 2023r. nr [...]). Skarżący, zgodnie z kopią listy płac i kopią wyciągu z konta bankowego wypłacił dwutygodniową odprawę [...] grudnia 2023r. i zgodnie z kopią faktury VAT poniósł koszt ogłoszenia w celu zatrudnienia pracownika na czas zastępstwa. Fakty te, w myśl przepisów prawa materialnego, regulujących zwrot kosztów wypłaconej odprawy i kosztów związanych z zatrudnieniem, na podstawie umowy o pracę na czas zastępstwa Żołnierza OT są wystarczające do wydania decyzji. Art. 309 ust. 3 u.o.O. w brzmieniu sprzed 12.11.2024r., na podstawie, którego wydano decyzję należy czytać łącznie z ust. 1, który stanowi, że pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy albo będącego żołnierzem OT pełniącym służbę wojskową rotacyjnie przysługuje świadczenie pieniężne za dni, w których pełnili oni służbę wojskową". W art. 309 ust. 1 u.o.O. mowa o żołnierzach OT pełniących służbę wojskową rotacyjnie. Za te dni należy się świadczenie pieniężne. Art. 309 ust. 3 u.o.O. traktujący o zwolnieniu z pełnienia tej służby, należy odnosić do służby, o której mowa w art. 309 ust. 1 u.o.O. (wobec żołnierza OT jest to służba wojskowa pełniona rotacyjnie). Odesłanie do tej służby odnosi się do służby pełnionej rotacyjnie. W związku z tym 90-dniowy termin biegnie od zwolnienia ze służby pełnionej rotacyjnie, a nie od zwolnienia ze służby w ogóle (do rezerwy). Skoro Skarżący złożył wniosek po upływie 90 dni od dnia zwolnienia Żołnierza OT ze służby pełnionej rotacyjnie wydanie decyzji było zasadne. 5. Skarżący w odwołaniu z [...] stycznia 2025r. wniósł o uchylenie ww. decyzji, zarzucając naruszenie: a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - przez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinna być oparta decyzja; b) art. 128 ust. 2 pkt 1 i ust 4 u.o.O. – przez niezastosowanie i nieuwzględnienie tych przepisów stanowiących o zwolnieniu z pełnienia służby wojskowej, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że zwolnienie ze służby następuje tylko przy zaistnieniu wymienionych okoliczności stanowiących zamknięty katalog, c) art. 170 i nast. u.o.O. - przez ich niezastosowanie, w tym pominięcie, że czas trwania TSW wynosi od roku do 6 lat, d) art. 309 ust. 1-3, 5-6 u.o.O. - przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że termin na złożenie przez pracodawcę wniosku upłynął [...] stycznia 2024r., gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że 90 dniowy termin rozpoczyna się dopiero po zakończeniu służby Żołnierza OT - od [...] października 2026r. e) § 6 ust. 1 rozp. z 2022r. - przez błędne uznanie, że Skarżący złożył wniosek z przekroczeniem terminu określonego w art.309 ust. 3 u.o.O. Skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację z poprzedniego odwołania i wskazał, że w art. 309 ust. 3 u.o.O. nie użyto słów, z których należy wnioskować, że zwolnienie ze służby należy odnosić do służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, bo ustawodawca w tym przepisie nie używa słów "służby pełnionej rotacyjnie" a wyłącznie "z pełnienia tej służby". Oznacza to, że chodzi o zwolnienie ze służby w ogólności. Zgodnie z art. 171 ust. 1 u.o.O. TSW może być pełniona dyspozycyjnie albo rotacyjnie. Żołnierz obrony terytorialnej pełni służbę rotacyjnie w jednostce wojskowej albo w innym miejscu wskazanym przez dowódcę jednostki wojskowej. W pozostałe dni pełni służbę dyspozycyjnie. Ponadto art. 309 ust. 1 u.o.O. nie może być podstawą do ustalania, od kiedy ma biec termin na złożenie wniosku pracodawcy o zwrot wypłaconej żołnierzowi WOT odprawy, która co do zasady nie przysługuje za dni w których pracownik pełni służbę, ponieważ jest to wypłata jednorazowa wynikająca z samego faktu powołania do służby, zgodnie z art. 306 ust. 1 u.o.O., według brzmienia sprzed nowelizacji z 2024r., a nie zależy od rotacyjnego pełnienia służby, co czyni odniesienie do ust. 1 art. 309 nieadekwatnym. Odprawa dla "terytorialsa" to świadczenie wypłacane jednorazowo przez pracodawcę przed rozpoczęciem służby w WOT, a więc art. 309 ust. 1 u.o.O. w ogóle nie ma zastosowania, bo nie przysługuje za dni, w których pracownik pełni służbę. Świadczenie pieniężne za każdy dzień pełnienia służby przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1, określa art. 309 ust. 7 u.o.O., jako nie wyższe od 1/22 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw obowiązującego w kwartale bezpośrednio poprzedzającym termin powołania do tej służby, nie odnosi się do odprawy. Literalna wykładnia art. 309. ust. 3 u.o.O., uzasadnia przyjęcie, że okres 90 dni na złożenie wniosku przez pracodawcę powinien być liczony od upływu terminu końcowego służby określonego w powołaniu. W art. 309 ust. 3 u.o.O. określono jedynie termin końcowy na złożenie wniosku, co nie koliduje z możliwością wcześniejszego złożenia takiego wniosku. Przyjęcie przez Szefa WCR stanowiska, że termin na złożenie wniosku przez pracodawcę minął jest bezpodstawne i sprzeczne z u.o.O. Żołnierza OT zwalnia się z terytorialnej służby wojskowej z dniem jej zakończenia ustalonym w powołaniu, co w sprawie powinno nastąpić dopiero [...] października 2026r. Skarżący nie otrzymał informacji, że Żołnierza OT zwalnia się z TSW przed upływem czasu jej trwania, np. z powodu nieukończenia szkolenia wyrównawczego, niespełniania warunków, itp., ani informacji o tym, że Żołnierza OT zwolniono ze służby rotacyjnej. Pracodawcę poinformowano jedynie, że pierwsze szkolenie w TSW odbędzie się [...].10.2023r. oraz od [...] do [...].10.2023r. Poza tym Skarżącemu nie okazano zaświadczenia z [...].12.2024r, więc powziął jedynie usprawiedliwioną okolicznościami wiedzę o tym, że okres powołania Żołnierza OT nastąpił na 3 lata, co powodowało, że mógł być w pełni przekonanym, że termin na złożenie wniosku (90 dni) w sprawie wypłaty świadczenia nie upłynął i powinien być liczony od rzeczywistego zakończenia terytorialnej służby wojskowej z datą wskazaną w powołaniu, co wynika z literalnej interpretacji przepisów. Interpretacja organu stanowi więc przykład pogwałcenia praw pracodawców, co zapewne nie było intencją ustawodawcy, wprowadzającego w imię idei obrony Ojczyzny prawo do zwrotu poniesionych i narzuconych kosztów, w szczególności odpraw. Odmowa zwrotu tego rodzaju kosztów jest ewidentnie krzywdząca i błędna pod względem prawnym. 6. Szef CWCR decyzją z [...] lutego 2025r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 306 ust. 2 i 9 u.o.O., § 5 ust. 4 rozp. z 2022r. utrzymał w mocy ww. decyzję Szefa WCR z [...] grudnia 2024r. W uzasadnieniu decyzji Szef CWCR po przedstawieniu stanu sprawy i obowiązujących przepisów, wskazał miesiąc, w którym Skarżący powinien ująć w kosztach ww. świadczenie wypłacone Żołnierzowi OT. Podtrzymał też stanowisko organu, że Skarżący uchybił terminowi z art. 309 ust. 3 u.o.O. i z tej przyczyny nie przysługuje mu zwrot kosztów odprawy. Stanowisko to potwierdza wyrok WSA w Warszawie z 7 listopada 2018r. sygn. akt II SA/Wa 575/18, LEX nr 2757944, który choć wydany w poprzednim stanie prawnym (art. 134a ust. 5 ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej) zachował aktualność. Przepis ten bowiem stanowił: "Pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2, szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy nie później niż przed upływem dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z ćwiczeń wojskowych, z pełnienia okresowej służby wojskowej lub pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie". Nie można zatem przyjąć za pracodawcą, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 128 ust. 2 pkt 1 i ust. 4, art. 170 i nast., art. 309 ust. 1-3, ust. 5, 6 u.o.O. oraz § 6 ust. 1 rozp. z 2022r. NSA w wyroku z 25.06.2024r. sygn. II OSK 2475/21 (LEX nr 3759949) wskazał, że jeżeli organ uzyskał stosowny dowód, to skarżąca w związku ze swoimi twierdzeniami nie może oczekiwać, że postępowanie organu będzie wyłącznie nakierowane na udowodnienie jej tez. Taki "obowiązek" organów administracyjnych nie wynika z przepisów prawa. W tej zaś sprawie uzyskanie stosownego dowodu w świetle art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. było wystarczające do podjęcia przez organy rozstrzygnięcia, a jeżeli skarżąca uważa inaczej, to powinna przedstawić kontrdowód na poparcie swoich twierdzeń. Taka jest bowiem istota prawa procesowego, w tym prowadzonego na podstawie k.p.a., ponieważ stosowna inicjatywa dowodowa jest przyznana także podmiotom biorącym udział w postępowaniu, a nie tylko - organom. Dlatego skarżąca nie może oczekiwać, że organ administracyjny powinien uwzględnić wszystkie wnioski dowodowe skarżącej, w sytuacji gdy organ ocenił, że zebrany materiał dowodowy jest już wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia". Powyższe kwestie, tj. data złożenia wniosku przez pracodawcę oraz zaświadczenie, o którym mowa w § 4 ust. 5 rozp. z 2022r., mają jako jedyne - co do zasady - istotne znaczenie w sprawie. Z innymi okolicznościami, w zakresie zachowania ustawowego terminu, ustawodawca nie wiąże bowiem żadnych skutków prawnych. 7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący ponowił zarzuty podnoszone w odwołaniu, wnosząc o uchylenie w całości decyzji Szefa CWCR z [...] lutego 2025r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Szefa WCR z [...] grudnia 2024r. oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że kluczowe znaczenie w sprawie ma właściwa interpretacja słów użytych przez ustawodawcę w art. 309 ust. 3 u.o.O. od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby. W art. 309 ust. 3 u.o.O. nie użyto słowa, z których należy wnioskować, że zwolnienie ze służby należy odnosić do służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, bo ustawodawca nie używa słów "służby pełnionej rotacyjnie", a wyłącznie "z pełnienia tej służby". Oznacza to, że chodzi o zwolnienie ze służby terytorialnej traktowanej w ogólności, a nie wyłącznie jako służby terytorialnej rotacyjnej. Zgodnie z art. 171 ust. 1 u.o.O. TSW może być pełniona dwojako (dyspozycyjnie albo rotacyjnie). Żołnierz OT pełni służbę rotacyjnie w jednostce wojskowej albo w innym miejscu wskazanym przez dowódcę jednostki wojskowej. W pozostałe dni pełni służbę dyspozycyjnie. Art. 309 ust. 1 u.o.O. stanowi, że pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy albo żołnierzem OT pełniącym służbę rotacyjnie przysługuje świadczenie pieniężne za dni, w których pełnią oni służbę wojskową. Przepis ten nie może być więc podstawą do ustalania, od kiedy ma biec termin na złożenie wniosku o zwrot odprawy wypłaconej żołnierzowi WOT, która - co do zasady - nie przysługuje za dni, w których pracownik pełni służbę, bo jest to wypłata jednorazowa wynikająca z faktu powołania do służby, zgodnie z art. 306 ust.2 u.o.O. według brzmienia sprzed nowelizacji z 2024r., a nie zależnym od rotacyjnego pełnienia służby, co czyni odniesienia do art. 309 ust. 1 u.o.O. nieadekwatnymi. Cytowany przez organ § 5 ust. 3 rozp. z 2022r. nie dotyczy wypłacanych przez pracodawcę odpraw, bo określa jedynie sposób obliczenia kosztów, o których mowa w art. 309 ust. 2 u.o.O. w oparciu o wyliczenie ilości dni od dnia rozpoczęcia pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie do dnia zakończenia jej pełnienia, co nie dotyczy odprawy, która nie jest zależna od ilości dni, a wynika z samego faktu powołania pracownika do służby obrony terytorialnej. Natomiast § 5 ust. 4 rozp. z 2022r. stanowi jedynie, o tym od kiedy należy uwzględniać w kosztach wysokość wypłaconej żołnierzowi OT odprawy i ma charakter przepisu z dziedziny podatku dochodowego. W przepisie tym mowa o zaliczeniu odprawy w kosztach liczonych za miesiąc, w którym żołnierz OT stawił się po raz pierwszy do pełnienia służby rotacyjnie, a nie o dniu zwolnienia z pełnienia tej służby, którym posługuje się art. 309 ust. 3 u.o.O. (stanowiący o biegu terminu dla pracodawcy do złożenia wniosku o zwrot wypłaconego świadczenia). W § 5 ust. 4 rozp. z 2022r. chodzi wyłącznie o terminologię kosztów, a termin na złożenie przez pracodawcę wniosku o zwrot wypłaconej odprawy wynika z art. 309 ust. 3 u.o.O., który nie posługuje się pojęciem "służby pełnionej rotacyjnie". Ponadto cytowany przez organ wyrok WSA w Warszawie z 7 listopada 2018r. II SA/Wa 575/18 wydano w poprzednim stanie prawnym i nie jest aktualny, bo wydano go na mocy ustawy z 21 listopada 1967r., uchylonej 23 kwietnia 2022r., a art. 134a ust. 5 tej ustawy miał inne brzmienie niż art. 309 ust. 3 u.o.O. Art. 134a ust. 5 w sposób enumeratywny - w przeciwieństwie do obecnego stanu prawnego - powoływał się literalnie na stan faktyczny, które determinował rozpoczęcie terminu dla pracodawcy do przesłania wniosku w sprawie rekompensaty wypłaconej odprawy "od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z ćwiczeń, wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie". Treść art. 309 ust. 3 u.o.O. nie posługuje się pojęciem "od zwolnienia pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie" a wyłącznie "zwolnienia żołnierza OT z pełnienia tej służby". Zgodnie z art. 309 ust. 3 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z listopada 2024r., termin 90 dni na złożenie wniosku przez pracodawcę rozpoczyna się od dnia zwolnienia żołnierza OT (lub rezerwy) z pełnienia tej służby. 8. Szef CWCR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga ma usprawiedliwione podstawy. 2. Sądy administracyjne, w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). Sąd - stosownie do art. 151 P.p.s.a. - w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części - oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie decyzję administracyjną, którą zaskarżył Skarżący, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a. 3. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję Szefa CWCR oraz utrzymaną nią w mocy ww. decyzję Szefa WCR z [...] grudnia 2024r. w świetle wskazanych wyżej kryteriów uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd zgadza się ze Skarżącym, że organy obu instancji dokonały zawężającej wykładni art. 309 ust. 3 u.o.O. w związku z art. 309 ust. 1 u.o.O. w brzmieniu obowiązującym przed 12 listopada 2024r. oraz nie wzięły pod rozwagę, jaki charakter miało wypłacone Żołnierzowi OT świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu obowiązującym przed 12 listopada 2024r. Należy zauważyć, że przepis art. 306 ust. 2 u.o.O. w ww. brzmieniu stanowił, że pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby. Tym samym należy przyjąć, że ustawodawca przyjął, że Żołnierz OT, który po raz pierwszy został powołany do TSW otrzymuje od pracodawcy jednorazowe świadczenie - odprawę - w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Świadczenie to nie jest uzależnione od pełnienia TSW, więc ustalanie zbiorowego wykazu dla jednostki wojskowej - dni, w których w danym roku kalendarzowym służba jest pełniona rotacyjnie, o którym mowa w art. 177 ust. 1 u.o.O. jest irrelewantne. Bez znaczenia pozostaje też zawiadomienie pracodawcy, na mocy art. 177 ust. 5 u.o.O., przez Żołnierza OT o dniach, w których będzie pełnił terytorialną służbę wojskową rotacyjnie, oraz o zmianach tych terminów, a także zawiadomienie pracodawcy o wezwaniu Żołnierza OT do pełnienia tej służby w innych dniach, z wyjątkiem przypadku pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w trybie natychmiastowego stawiennictwa. W ocenie Sądu inny rodzaj świadczenia został przewidziany dla Żołnierzy OT w przepisie art. 309 ust. 1 u.o.O., a inny przepisie w art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r., co zostało pominięte przez organy obu instancji przy rozpatrywaniu ww. wniosku Skarżącego o rekompensatę kosztów. Ustawodawca wskazał bowiem w ww. przepisie - art. 309 ust. 1 u.o.O., że pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy albo będącego żołnierzem OT pełniącym służbę wojskową rotacyjnie przysługuje świadczenie pieniężne za dni, w których pełnili oni służbę wojskową. Tym samym ww. unormowania zawarte w art. 177 u.o.O., dotyczące ustalania dni pełnienia służby rotacyjnie należy odnosić tylko i wyłącznie do świadczeń powiązanych z rotacyjnym pełnieniem służby, a nie pełnieniem służby jako takiej i to po raz pierwszy. Ustawodawca, uszczegóławiając kwestię zrekompensowania pracodawcy kosztów poniesionych na świadczenie, o którym mowa w art. 309 ust. 1 u.o.O. oraz na odprawę, o której mowa w art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r. wyjaśnił w art. 309 ust. 2 u.o.O., że rekompensowane są wyłącznie: koszty, bez kwot wynagrodzenia poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia, na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika, w celu zastępstwa żołnierza, o którym mowa w ust. 1, lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy oraz odprawa, o której mowa w art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r. W art. 309 ust. 3 u.o.O. wskazano termin, w jakim pracodawca powinien przesyłać wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2 oraz organ, do którego taki wniosek należy skierować – do szefa wojskowego centrum rekrutacji właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy. Wniosek taki należy przesłać nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby. Sąd, mając na względzie posłużenie się przez ustawodawcę w art. 309 ust. 3 u.o.O. m.in. zwrotem "zwolnienia żołnierza OT z pełnienia tej służby" wskazuje, że należało sięgnąć do treści przepisów art. 130 i art. 128 u.o.O. W świetle art. 130 ust. 1 pkt 2 u.o.O. czynna służba wojskowa polega na pełnieniu także terytorialnej służby wojskowej. Na mocy natomiast art. 128 ust. 1 pkt 1 u.o.O. żołnierza pełniącego służbę wojskową, a takim żołnierzem jest żołnierz TSW, zwalnia się ze służby wojskowej, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej, obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej oraz służby pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, w przypadku upływu czasu jej pełnienia. Z wykładni językowej art. 309 ust. 3 u.o.O. w powiązaniu z w wykładnią systemową u.o.O. (art. 130 i art. 128 u.o.O.) odnoszącą się do art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r., wynika, że ustawodawca określił w art. 309 ust. 3 u.o.O. termin końcowy, a nie termin początkowy na złożenie przez pracodawcę wniosku w sprawie wypłaty świadczeń z art. 306 ust. 2 u.o.O. ww. brzmieniu, które poniósł pracodawca. Zdaniem Sądu ponadto taka wykładnia jest wykładnią korzystną z puntu widzenia Skarbu Państwa, który może przez dłuższy czas dysponować środkami, które powinien mieć zabezpieczone na rekompensatę kosztów poniesionych przez pracodawców m.in. na odprawę w rozumieniu art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r. Wykładnia ta w sposób należyty zabezpiecza także interes pracodawcy, który został zobowiązany przez ustawodawcę do prefinansowania należności przez wypłatę jednorazowego świadczenia w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, w związku z powołaniem pracownika – po raz pierwszy do TSW i może swobodnie zdecydować, kiedy o rekompensatę wystąpi, byle uczynił to w nieprzekraczalnym terminie 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza OT z pełnienia tej służby (określonego w powołaniu i znanego pracodawcy w chwili wypłaty ww. odprawy). Taka wykładnia ww. przepisów pozwala przyjąć, że ustawodawca jest racjonalny, a jego intencją nie było pozbawienie pracodawców rekompensaty świadczeń, którzy w imię idei obrony Ojczyzny niejako za Skarb Państwa prefinansują, a które to świadczenia nie są uzależnione od rotacyjnego pełnienia służby, lecz wiążą się z powołaniem do pełnienia TSW osoby zatrudnionej u pracodawcy. Umożliwienie pracodawcy złożenia wniosku o rekompensatę wypłaconej pracownikowi – Żołnierzowi OT – odprawy w dowolnym terminie - w ciągu 3 lat i 90 dni, chyba, że wcześniej dojdzie do zwolnienia Żołnierza OT wówczas 90-dniowy termin jest liczony od dnia zwolnienia żołnierza OT z pełnienia tej służby, jest korzystne zarówno dla pracodawcy, jak i z punktu budżetu Państwa, który może przez 3 lata i 90 dni dysponować środkami, które poniósł wcześniej pracodawca w związku z obronnością kraju. Tym samym należy przyjąć, że oprócz wykładni językowej, systemowej również wykładnia celowościowa art. 309 ust. 3 u.o.O. i art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r. wskazuje, że stanowisko prezentowane w wydanych w sprawie decyzjach organów administracyjnych obu instancji było nieprawidłowe oraz naruszało art. 8 § 1 k.p.a. Sąd zgadza się zatem ze stanowiskiem Skarżącego, że art. 309 ust. 1 u.o.O. nie może być podstawą do ustalania, od kiedy ma biec termin na złożenie wniosku pracodawcy o zwrot wypłaconej żołnierzowi WOT odprawy, która co do zasady nie przysługuje za dni, w których pracownik pełni służbę rotacyjną, ponieważ jest to wypłata jednorazowa, wynikająca z samego faktu powołania do służby zgodnie z art. 306 ust. 2 u.o.O., w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r., i nie zależy od rotacyjnego pełnienia służby, co czyni odniesienie do art. 309 ust. 1 u.o.O. nieadekwatnym. Odprawa dla Żołnierza OT, o której mowa w art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r., to świadczenie wypłacane jednorazowo przez pracodawcę w związku z rozpoczęciem służby TSW, a więc art. 309 ust. 1 u.o.O. nie ma zastosowania. Ww. odprawa z art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r. nie przysługuje za dni, w których pracownik pełni służbę. Świadczenie pieniężne za każdy dzień pełnienia służby przez żołnierza, o którym mowa w art. 309 ust. 1, określa art. 309 ust. 7 u.o.O., jako nie wyższe od 1/22 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw obowiązującego w kwartale bezpośrednio poprzedzającym termin powołania do tej służby, nie odnosi się do odprawy. Przepis art. 309 ust. 7 u.o.O. nie ma jednak zastosowania do odprawy w rozumieniu art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r. Zdaniem Sądu literalna wykładnia art. 309 ust. 3 u.o.O. w odniesieniu do odprawy, o której mowa w art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r., jak również wykładnia systemowa oraz celowościowa uzasadnia przyjęcie stanowiska, że okres 90 dni na złożenie wniosku przez pracodawcę w odniesieniu do odprawy, o której mowa w art. 306 ust. 2 u.o.O. powinien być liczony od upływu terminu końcowego służby określonego w powołaniu. Przyjęcie zatem przez organy obu instancji w rozpoznawanej sprawie, że termin na złożenie wniosku przez pracodawcę minął jest bezpodstawne i sprzeczne z wykładnią językową, systemową i celowościową ww. przepisów u.o.O. Rację ma zatem Skarżący zwracając uwagę, że pracodawca - wypłacając świadczenie w postaci odprawy z art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r. - wie kiedy doszło do powołania żołnierza OT i kiedy będzie on zwolniony z TSW - z dniem jej zakończenia, ustalonym w powołaniu. Skarżący w chwili wypłaty odprawy nie otrzymuje informacji ani od Żołnierza OT ani od organu, który ma obowiązek wypłacać rekompensatę poniesionych kosztów, że Żołnierza OT zwalnia się z TSW przed upływem czasu jej trwania, np. z powodu nieukończenia szkolenia wyrównawczego, niespełniania warunków itp., ani, że Żołnierza OT zwolniono ze służby rotacyjnej. Pracodawca działając zatem w zaufaniu do organu administracyjnego (art. 8 § 1 k.p.a.), jak również biorąc pod uwagę jasną treść art. 309 ust. 3 u.o.O. w związku z art. 306 ust. 2 o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r., a także kierując się wykładnią systemową u.o.O. oraz zasadą swobody prowadzonej działalności gospodarczej mógł najpóźniej do 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza OT z pełnienia tej służby (określonego w powołaniu i znanego w dniu wypłaty ww. odprawy) wystąpić z wnioskiem o rekompensatę. Nieracjonalne byłoby bowiem pozbawianie przedsiębiorcy rekompensaty poniesionego kosztu, co do którego ustawodawca, w świetle wykładni językowej, systemowej i celowościowej art. 309 ust. 3 u.o.O. gwarantuje zwrot. Tym bardziej, że ze stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie wynika, że pracodawca, wypłacając jednorazowe świadczenie w postaci odprawy z art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r. wiedział kiedy odbędzie się pierwsze szkolenie w TSW oraz na jaki okres powołano Żołnierza OT. Na tej podstawie – biorąc pod uwagę treść art. 309 ust. 3 u.o.O. – mógł w dowolnym czasie do upływu terminu 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza OT z pełnienia TSW złożyć ww. wniosek. W rozpoznawanej sprawie jest to tym bardziej uprawnione, że Skarżącego nie zapoznano w toku długo trwającego postępowania ze zgromadzonym w aktach materiałem dowodowym, w trybie art. 10 k.p.a., choć doszło do dwukrotnego rozpatrywania sprawy przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarówno w chwili wypłaty jednorazowej odprawy, jak również w toku toczącego się postępowania administracyjnego o rekompensatę poniesionego kosztu ww. odprawy wiedział na jaki okres powołano Żołnierza OT do TSW - na 3 lata, co powodowało, że mógł być w pełni przekonanym, że termin na złożenie wniosku (90 dni) w sprawie zrekompensowanie wypłaconej Żołnierzowi OT odprawy nie wyekspirował w chwili składania wniosku do właściwego organu. Warto jeszcze raz przypomnieć, że w art. 309 ust. 3 u.o.O. nie przewidziano daty początkowej rozpoczęcia biegu terminu, lecz jedynie datę końcową. Tym samym – wbrew stanowisku organów obu instancji - pracodawca mógł zdecydować w okresie 3 lat służby pełnionej przez Żołnierza OT kiedy złoży wniosek, szczególnie, że chodzi o rekompensatę poniesionych przez pracodawcę środków. Sąd jeszcze raz podkreśli, że pracodawca, który poniósł jako pierwszy koszt jednorazowej odprawy w rozumieniu art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r., wiążącej się z powołanie do TSW swojego pracownika nie powinien być pozbawiany możliwości odzyskania rekompensaty kosztów poniesionych na jednorazowe świadczenia, które nie jest zależne w żadnej mierze od rotacyjnego pełnienia TSW. Stanowiska tego nie może podważać dokonana przez organy administracyjne zawężająca wykładni przepisów art. 309 ust. 1 i 3 u.o.O. w związku z art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r. Sąd podziela stanowisko Skarżącego, że termin z art. 309 ust. 3 u.o.O. w odniesieniu do odprawy z art. 306 ust. 2 u.o.O. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024r. powinien być liczony od rzeczywistego zakończenia TSW przez Żołnierza OT, tym bardziej, że w art. 128 ust. 1 pkt 1 u.o.O. wskazano, że żołnierza pełniącego służbę wojskową zwalnia się ze służby wojskowej, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej, obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej oraz służby pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, w przypadku upływu czasu jej pełnienia. Datę tę znał pracodawca w chwili wypłaty odprawy i mógł swobodnie zdecydować, kiedy wystąpi z wnioskiem o jej rekompensatę. Okoliczności tej nie zmieniają powoływane przez organ odwoławczy przepisy rozp. z 2022r. Należy bowiem zauważyć, że w świetle art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Stwierdzić też należy, że ww. akt wykonawczy został wydany w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 309 ust. 11 u.o.O., a z zakresu tej delegacji nie wynika, aby Minister Obrony Narodowej został upoważniony do określenia daty, z której upływem pracodawca może wnosić o zwrot uprzednio wypłaconej odprawy. Interpretacja przepisów ww. rozporządzenia wykonawczego nie może więc stanowić podstawy do interpretacji pojęć zawartych w ustawie, w szczególności możliwości ubiegania się przez pracodawcę zwrotu wypłaconej odprawy. Zdaniem Sądu nie było też podstaw do sięgania do wykładni nieobowiązujących już przepisów uchylonej 23 kwietnia 2022r. ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, szczególnie, że Skarżący prawidłowo zwrócił uwagę w skardze, że art. 134a ust. 5 tej ustawy miał inne brzmienie niż art. 309 ust. 3 u.o.O., którego wykładnia językowa, systemowa i celowościowa prowadzi, o czym mowa wyżej, do zgoła odmiennych wniosków niż prezentowane przez organy obu instancji. 5. Sąd wskazuje ponadto, że w rozpoznawanej sprawie należało zastanowić się – czego nie uczyniły organy obu instancji, rozpatrując wniosek Skarżącego o rekompensatę kosztów ogłoszenia w celu zatrudnienia pracownika na czas zastępstwa - jak powinien być liczony termin, o którym mowa w art. 309 ust. 3 u.o.O. w odniesieniu do zwrotu tego wydatku, poniesionego przez pracodawcę, choć sentencja decyzji organu pierwszej instancji z [...] grudnia 2024r. odmawia wypłaty również tego świadczenia. Uzasadnienie ww. decyzji, jak również uzasadnienie zaskarżonej decyzji Szefa CWCR – wbrew art. 11 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - do kwestii tej w ogóle się nie odnosi, a z art. 309 ust. 2 u.o.O. wynika, że świadczenie obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza. Organ nie analizuje także charakteru tego świadczenie, ani nie rozważa, czy ma ono charakter zbliżony do odprawy jednorazowej, czy też do świadczenia w rozumieniu art. 309 ust. 1 u.o.O. z wszystkimi konsekwencjami wiążącymi się z charakterem tego świadczenia. Sąd nie może zastępować organów obu instancji w wypowiedzeniu się co do tej kwestii. Szef WCR wprawdzie w sentencji decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołuje się do dwóch rodzajów świadczeń objętych wnioskiem pracodawcy, to w uzasadnieniu ww. decyzji kwestię tą pomija milczeniem, co nie może być uznane za prawidłowe rozpatrzenie sprawy w rozumieniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Również organ odwoławczy, zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy na mocy art. 15 k.p.a. nie analizuje tej kwestii, naruszając ww. przepis, jak również art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wadliwości te należy naprawić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, w pełni uzasadniając stanowisko co do rekompensaty dwóch świadczeń żądanych przez Skarżącego. 6. Organy obu instancji, z uwagi na treść art. 153 P.p.s.a. zastosują się do ocen prawnych i wskazań wyrażonych w niniejszym orzeczeniu. 7. Sąd, uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. Sąd postanowił o zwrocie kosztów postępowania sądowego, na mocy art. 200 i art. 209 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. i w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026r., poz. 118), gdyż Skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego (punkt drugi sentencji wyroku).