II SA/Wa 735/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-30
Skład orzekający: Izabela Głowacka – Klimas, Janusz Walawski, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa do renty z mocą wsteczną, na podstawie prawomocnego wyroku sądu powszechnego, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną, od momentu przyznania prawa do renty, a nie od daty faktycznego jej pobierania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa do renty z mocą wsteczną na podstawie prawomocnego wyroku sądu powszechnego, zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., wiąże organy administracji publicznej. W konsekwencji, osoba taka nie mogła być uznana za bezrobotną od daty przyznania prawa do renty, nawet jeśli faktycznie nie pobierała świadczenia w tym okresie. Utrata statusu osoby bezrobotnej następuje z chwilą zaistnienia stanu prawnego, a nie faktycznego pobierania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca została zarejestrowana jako osoba bezrobotna i przyznano jej zasiłek. Następnie poinformowała urząd pracy o przyznaniu jej renty z mocą wsteczną od 25 września 2014 r., co skutkowało decyzją o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 25 października 2015 r. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, argumentując, że renty faktycznie nie pobierała w okresie, za który przyznano jej status bezrobotnej, a decyzja ZUS o przyznaniu renty wstecz nie ma mocy cofania czasu. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, wskazując na wiążący charakter wyroku sądu powszechnego przyznającego rentę z mocą wsteczną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.
Wojewoda [...] (zwany dalej organem) decyzją z [...] marca 2018 r.,
nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. N.(zwanej dalej skarżącą) od decyzji Prezydenta W. (zwanego dalej organem I instancji)
z [...] stycznia 2018 r., nr [...], o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2015 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skarżącą [...] października 2015 r. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy W. jako osoba bezrobotna.
Decyzją Prezydent W. orzekł o uznaniu skarżącej z dniem
[...] października 2015 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku
od dnia [...] października 2015 r. w opisanej w decyzji wysokości.
Skarżącą oświadczeniem z [...] stycznia 2018 r. poinformowała, że
od [...] września 2015 r. została jej przyznana renta. W związku z powyższym Prezydent W. decyzją z [...] stycznia 2018 r. orzekł o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2015 r.
Skarżąc wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazał, że renta została jej przyznana wyrokiem Sądu Apelacyjnego, na podstawie którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] grudnia 2017 r. wydał decyzję o przyznaniu renty wstecz. Ponadto wskazała, że z przepisów ustawy, na którą powołał się urząd pracy, nie sposób wywieść twierdzenia, że w okolicznościach w jakich się znalazła przewidziano sankcje w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej oraz, że przepisy te nie zawierają przyzwolenia na zmianę lub uchylenie decyzji pierwotnej. Podniosła, że nie została pouczona o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej wstecz oraz o skutkach utraty statusu osoby bezrobotnej.
Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2018 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i stwierdził, że z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca decyzją Prezydenta W.
z [...] października 2015 r. została uznana za osobę bezrobotną z dniem [...] października 2015 r. oraz został jej przyznany zasiłek dla osób bezrobotnych. Skarżąca oświadczeniem z [...] stycznia 2018 r. poinformowała Urząd Pracy W., że od [...] września 2015 r. została jej przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy. Prawo do renty stałej z tytułu częściowej niezdolności do pracy zostało przyznane wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] lipca 2017 r., sygn. akt. [...], począwszy od dnia 25 września 2014 r. a nie jak twierdzi skarżąca od 25 września 2015 r.
Wskazał, że skarżąca mając status bezrobotnego w okresie od [...] października 2015 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od [...] października 2015 r. do [...] marca 2016 r., prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. III Wydział Pracy Ubezpieczeń Społecznych z 4 lipca 2017 r. uzyskała prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy począwszy od dnia [...] września 2014 r. na stałe - czyli w całym okresie, w którym uprzednio uzyskała status bezrobotnego i prawo do zasiłku dla bezrobotnych jak i w okresie przed rejestracją w urzędzie pracy od [...] września 2014 r. Wskazał, że warunkiem uzyskania renty była niezdolność do pracy, zatem z dniem [...] września 2014 r. skarżąca utraciła częściową zdolność do pracy i w konsekwencji status bezrobotnego począwszy od dnia [...] października 2015 r., tj. od dnia jego uzyskania.
Organ wskazał, że wyrok sądu powszechnego, zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 155; zwanej dalej "k.p.c."), wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skutkiem prawomocnego wyroku sądu powszechnego w niniejszej sprawie następuje ustalenie z mocą wsteczną,
że skarżąca od dnia [...] września 2015 r. na stałe otrzymuje rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Organ podniósł, że decyzja wydana na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy
z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.
z 2017 r. poz. 1065 ze zm.; zwanej ustawą o promocji) wiąże skutek prawny utraty statusu osoby bezrobotnej z niespełnianiem warunków, o których mowa w art. 2
ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji, który to przepis zawiera w istocie definicję ustawową "bezrobotnego", skonstruowaną w taki sposób, że wylicza warunki, które muszą zaistnieć, aby osobę można było uznać za bezrobotną. Organ zauważył, że przepis ten nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozostawia miejsca na ich swobodną interpretację, dlatego też organy administracji nie mają możliwości orzekania
na podstawie uznania administracyjnego, a postępowanie wyjaśniające organu ogranicza się do ustalenia, czy w sprawie zachodzą okoliczności wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji. Jego zdaniem, brak spełnienia któregoś z warunków oznacza, że dana osoba przestaje być osobą bezrobotną i to z chwilą zaistnienia tego stanu prawnego. Wskazał, że termin utraty statusu osoby bezrobotnej, w razie wydania decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji, został określony poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji i konieczne jest ustalenie go w zależności
od okoliczności sprawy. Zdaniem organu, argumentem przemawiającym za takim rozumieniem tego przepisu jest art. 74 ustawy o promocji, zgodnie z którym bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy
o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. W takim przypadku należy przyjąć, że ustawodawca założył, że decyzja pozbawiająca statusu osoby bezrobotnej będzie określała termin utraty statusu bezrobotnego z mocą wsteczną, bowiem dał określony termin na poinformowanie o zaistniałym stanie prawnym. Jego zdaniem
z przepisu tego wynika, że ustawodawca założył późniejsze potwierdzenie utraty statusu osoby bezrobotnej przez wydanie decyzji.
Organ wskazał, że dokumenty, jakie skarżąca przedłożyła w Urzędzie Pracy W. i treść oświadczenia z [...] października 2015 r. pozwoliły na zarejestrowanie jej jako osobę bezrobotną. Wskazał, że skutkiem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w W. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 4 lipca 2017 r. działającego z mocą wsteczną jest przyjęcie fikcji prawnej, że już od dnia [...] września 2014 r. skarżąca miała prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zatem nie mogła w dacie rejestracji i w dacie wydania decyzji Prezydenta W. nr [...] z [...] października
2015 r. mieć statusu osoby bezrobotnej, bowiem nie spełniała przesłanek pozytywnych z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji i zachodziła wobec niej przesłanka negatywna z lit. c) tego przepisu.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o promocji poprzez niezasadne przyjęcie, że przyznanie jej prawa do renty od [...] września 2014 r. oznacza tym samym, że
od tego dnia faktycznie pobierała świadczenie.
Wskazała, że decyzja ZUS nie ma mocy cofania upływu czasu i oznacza jedynie, że renta za okres od 25 września 2014 r. została wypłacona, ale
po 2 stycznia 2018 r. w wykonaniu prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego
z [...] lipca 2017 r. Powyższe, jej zdaniem, świadczy o tym, że od 2 października
2015 r. do 3 stycznia 2018 r. posiadała status bezrobotnej, ponieważ w tym czasie renty nie pobierała, świadczenie za ten okres pobierała dopiero po 2 stycznia 2018 r. Jej zdaniem, warunki wynikające z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy przestała spełniać dopiero 3 stycznia 2018 r. Jej zdaniem, twierdzenie, że nie spełniała przesłanek statusu osoby bezrobotnej od [...] października 2015 r. jest sprzeczne ze stanem faktycznym, a zaskarżona decyzja zmusza ją do ponoszenia konsekwencji błędnych decyzji organu rentowego.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] marca 2018 r. utrzymująca
w mocy decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2018 r. o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji osoba bezrobotna oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g,
lit. i, j, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się
w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego.
Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji starosta, z zastrzeżeniem
art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji.
W ocenie Sądu dokumenty, jakie skarżąca przedłożyła w Urzędzie Pracy
W. i treść oświadczenia z [...] października 2015 r. pozwoliły
na zarejestrowanie skarżącej jako osobę bezrobotną. Organ słusznie zauważył, że zakres informacji i dokumentów niezbędnych przy rejestracji osoby bezrobotnej został wymieniony w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia
12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy
(Dz.U. z 2012 r. poz. 1299). Z tego względu urząd pracy nie może od osoby chcącej zarejestrować się jako osoba bezrobotna żądać zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wnioskach rentowych.
Organ zasadnie wskazał, że skutkiem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w W. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] lipca 2017 r. (działającego z mocą wsteczną jest przyjęcie fikcji prawnej), od dnia
25 września 2014 r. skarżąca miała prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zatem nie mogła w dacie rejestracji i w dacie wydania decyzji Prezydenta W. z [...] października 2015 r. mieć statusu osoby bezrobotnej. Skarżąca w dacie wydawania decyzji przez Prezydenta W. nie spełniała przesłanek pozytywnych z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji. Zasadne jest twierdzenie, że zachodziła wobec niej przesłanka negatywna z lit. c) tego przepisu.
Decyzja Prezydenta W. z [...] października 2015 r. została wydana na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji co wiąże skutek prawny utraty statusu osoby bezrobotnej z niespełnianiem warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Przywołany przepis zawiera definicję ustawową "bezrobotnego" i wylicza warunki, które muszą zaistnieć, aby osobę można było uznać za bezrobotną. Wobec niespełnienie któregoś z warunków osoba przestaje być osobą bezrobotną i to z chwilą zaistnienia tego stanu prawnego. W takim przypadku termin utraty statusu osoby bezrobotnej, w razie wydania decyzji
na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji, został określony poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy i konieczne jest ustalenie go w zależności od okoliczności sprawy.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę – oparł się na materiale prawidłowo zebranym, dokonał jego wszechstronnej oceny.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107
§ 3 k.p.a..
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny,
na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło