II SA/Wa 735/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Główny Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.) zwanej dalej u.d.i.p., po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] o udostępnienie informacji publicznej w postaci listy podmiotów, do których trafiło mięso z ubojni w K. w 2018 r., które zostało poddane ubojowi w dniach [...], [...],[...] oraz [...] stycznia 2019 r. odmówił udzielenia informacji publicznej w przedmiotowym zakresie. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona wnioskiem z dnia [...] lutego 2019 r. wniosła o udzielenie informacji publicznej w postaci listy podmiotów, do których trafiło mięso z ubojni w K. w 2018 r. do dnia zamknięcia ubojni. Podał, że decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak:[...] Główny Lekarz Weterynarii odmówił udostępnienia ww. informacji publicznej uzasadniając, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 52 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE. L 31, z 28.01.2002 r. str. l, ze zm.) określający reguły poufności dla systemu wczesnego ostrzegania obowiązujące pracowników właściwych organów, w tym również dla pracowników Inspekcji Weterynaryjnej. Przedmiotowy przepis wskazuje, które informacje zawarte w systemie RASFF mogą być upublicznione, a dane objęte wnioskiem do nich nie należą, co obliguje organ do ich nieudostępniania. Organ podał, że na ww. decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie Konstytucji RP, art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, ze art. 52 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 stanowi tajemnicę ustawowo chronioną oraz poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że informacje żądane przez stronę są objęte dyspozycją ww. art. 52 ust. 1, art. 156 § 5 i 5a k.p.k. poprzez błędne przyjęcie, że przepisy te mają zastosowanie do przedmiotowego postępowania, oraz art. 7 i 77 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie tych przepisów polegające na lakonicznym uzasadnieniu decyzji. Organ wskazał, że wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1003/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że organ nie udowodnił, że informacje żądane przez wnioskodawcę, należą do kategorii systemu wczesnego ostrzegania (RASFF), co w ocenie Sądu skutkowało przedwczesnym stosowaniem art. 52 rozporządzenia 178/2002. Główny Lekarz Weterynarii uzasadniając rozstrzygnięcie decyzji z dnia [...] lutego 2020 r. na wstępie powołał treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Podniósł, że ustawodawca zdecydował się na przyznanie prymatu obowiązującym już ustawom, które ograniczają w różnym zakresie dostęp do informacji publicznej oraz takim, które określają szczególny, odrębny od przewidzianego w ustawie o dostępie do informacji publicznej, tryb dostępu do informacji. Główny Lekarz Weterynarii wskazał, że posiada informacje o podmiotach, które zaopatrzyły się w mięso poddane ubojowi w dniach [...], [...],[...] oraz [...] stycznia 2019 r. w ww. ubojni. Przedmiotowe informacje zawarte są w systemie RASFF (Rapid Alert System of Food and Feed), dla którego Główny Lekarz Weterynarii tworzy podpunkt kontaktowy. Ww. system jest systemem wczesnego ostrzegania dla powiadamiania o bezpośrednim lub pośrednim niebezpieczeństwie grożącym zdrowiu ludzkiemu, pochodzącym z żywności lub pokarmu. Organ wskazał, że produkty objęte zawiadomieniem RASFF zostały wycofane z obrotu decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...]. Podstawą faktyczną przedmiotowej decyzji były wyniki kontroli. Do akt sprawy złączono również materiał filmowy zebrany przez dziennikarzy stacji [...] i wyświetlony w dniu [...] stycznia 2019 r. i [...] stycznia 2019 r. w programie "[...]" i "[...]" w stacji [...]. Organ ustalił, że ubój zwierząt, z których pochodziły ww. produkty, był prowadzony bez nadzoru urzędowego, co stanowi podstawę do uznania, że mięso pozyskane w ten sposób nie może być wprowadzone do obrotu, a to, które do obrotu zostało wprowadzone, musi zostać z niego niezwłocznie wycofane. Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. wskazał również, że obowiązek zapewnienia stałego nadzoru weterynaryjnego nad rzeźniami, w zakładach obróbki dziczyzny, w zakładach rozbioru mięsa oraz wprowadzających mięso świeże do obrotu stanowi podstawową gwarancje bezpieczeństwa produkowanej żywności, której naruszenie jest równoznaczne z wprowadzeniem do obrotu niebezpiecznej żywności w rozumieniu art. 14 rozporządzenia 178/2002. W ocenie organu zwierzęta celowo były ubijane bez nadzoru urzędowego, z uwagi na zły stan zdrowia ubijanych zwierząt. W tej sytuacji, z uwagi na powyższe niezgodności w ocenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. zachodziła potrzeba zastosowania środka w postaci wycofania ww. żywności z rynku i nakazania jej zniszczenia po wycofaniu. Organ podał, że w dniu wydania ww. decyzji, tj. [...] stycznia 2019 r. zostało wygenerowane do systemu RASFF powiadomienie, ostrzegające przed niebezpieczną żywnością. W systemie tym zawarte są m.in. dane dotyczące producenta produktów objętych zawiadomieniem oraz podmiotów, do których te produkty zostały dostarczone. Główny Lekarz Weterynarii podał, że posiada przedmiotowe informacje, ponieważ jak już zostało wskazane powyżej jest podpunktem kontaktowym ww. systemu. Jednocześnie wskazał, że bezsporny jest fakt, że listy dystrybucyjne stanowią część zawiadamiania RASFF, które do systemu niezależnie od oceny Głównego Lekarza Weterynarii wprowadza właściwy powiatowy lekarz weterynarii. Wobec powyższego organ stwierdził, że przedmiotem wniosku Stowarzyszenia jest materia wchodząca w zakres wczesnego ostrzegania opisanego w art. 50 rozporządzenia 178/2002, co nakazuje organowi stosowanie art. 52 tego rozporządzenia, który dotyczy poufności danych zawartych w systemie RASFF. Organ wskazał, że art. 52 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 określa reguły poufności dla systemu wczesnego ostrzegania obowiązujące pracowników właściwych organów, w tym również dla pracowników Inspekcji Weterynaryjnej. Zgodnie z ww. przepisem informacje dostępne dla członków sieci, odnoszące się do ryzyka grożącego zdrowiu ludzkiemu z powodu żywności lub pasz, generalnie są dostępne do wiadomości publicznej, zgodnie z zasadą informowania zawartą w art. 10. W ogólności społeczeństwo posiada dostęp do informacji na temat identyfikacji produktu, natury ryzyka i podjętym środku. Jednakże, członkowie sieci podejmują kroki, aby zagwarantować, że członkowie ich personelu nie ujawnią informacji uzyskanych do ujętych celów niniejszej sekcji, które ze swej natury są objęte tajemnicą zawodową we właściwie uzasadnionych przypadkach, z wyjątkiem informacji, które muszą być ogłoszone, jeżeli wymagają tego okoliczności, w celu ochrony zdrowia ludzkiego. Organ podał, że w niniejszej sprawie mięso poddane ubojowi w dniach [...], [...],[...] oraz [...] stycznia 2019 r. w ubojni w K. zostało wycofane z obrotu i jako takie, nie stanowiło już zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. Z tego względu listy odbiorców, do których trafiło ww. mięso, nie stanowią informacji podlegającej ujawnieniu, ponieważ niebezpieczeństwo dla zdrowia zostało usunięte. Wnioskowane dane stanowią informacje uzyskane przez organ w związku z wykonywaniem swoich obowiązków i jako takie nie powinny ulec rozpowszechnieniu, chyba że ich udostępnienie jest konieczne celem usunięcia zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. Jedynie dane na temat identyfikacji produktu, natury ryzyka i podjętym środku wskazane w ww. przepisie mogą zostać udostępnione opinii publicznej. Inne informacje, jeżeli nie wpływają na bezpieczeństwo zdrowia ludzkiego, jak np. listy podmiotów, do których zostało przekazane mięso, które następnie zostało wycofane z obrotu, nie powinny być udostępniane, ponieważ taka żywność nie stanowi już zagrożenia, a tym samym brak jest konieczności ochrony zdrowia. Mając to na uwadze organ stwierdził, że ujawnieniu podlegają tylko informacje wymienione w ww. przepisie, a mianowicie dotyczące identyfikacji produktu, natury ryzyka i podjętych środkach, chyba że ujawnienie dodatkowych informacji wymagają okoliczności mające na celu ochronę zdrowia. Natomiast listy dystrybucyjne, o które wnioskuje strona nie mieszczą się w informacji, którą organ może udzielić, a za ich ujawnieniem nie przemawiają inne wymienione wyżej okoliczności. Organ wskazał, że rozporządzenie 178/2002 nie wskazuje rozstrzygnięć organu w przypadku konieczności odmowy udzielenia informacji zawartych z systemie RASFF, to w tym nieuregulowanym zakresie zastosowanie ma ustawa o dostępie o informacji publicznej, a mianowicie jej art. 16. Decyzja Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił naruszenie: - art. 1 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędne uznanie, że na gruncie niniejszej sprawy nie stosuje się przepisów o dostępie do informacji publicznej; - art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji, która nie jest udostępniona w BIP organu, na wniosek. W uzasadnieniu skarżący wskazał na treść art. 10 rozporządzenia 178/2002. Zdaniem skarżącego nie sposób powoływać się na art. 1 ust. 2 u.d.i.p., skoro ustawodawca unijny wprost wskazał, że informowanie opinii publicznej o zagrożeniu dla zdrowia, spowodowanego przez żywność bądź paszę, będzie odbywać się bez uszczerbku dla przepisów prawa krajowego. Skarżący podał, że wnioskowane informacje bez wątpienia stanowią informację publiczną, bowiem dotyczą spraw publicznych - tj. zdrowia publicznego. Tym samym ograniczenie prawa do informacji może nastąpić tylko w przypadkach wskazanych w art. 5. W ocenie skarżącego żadna z tych przesłanek nie zachodzi na gruncie niniejszej sprawy, a informacja objęta wnioskiem powinna zostać udostępniona. Skarżący podniósł, że organ nie wykazał żadnej tajemnicy zawodowej, jaką rzekomo miałyby być objęte wnioskowane informacje, nie wykazał też w przekonujący sposób, by okoliczności wymagały utajnienia listy dystrybucyjnej. Tym samym, nawet gdyby uznać, że zasadne było wydanie decyzji na podstawie przepisów rozporządzenia (z czym Stowarzyszenie się nie zgadza i stoi na stanowisku, że decyzja powinna zapaść na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej), to analiza sprawy prowadzi do wniosku, że organ bezzasadnie i nieproporcjonalnie ograniczył jawność na gruncie niniejszej sprawy. Główny Lekarz Weterynarii w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Zarzuty skargi nie są zasadne. Organ w decyzji wydanej na podstawie u.d.i.p. wskazał, że jest w posiadaniu żądanej przez skarżącego informacji i że informacja ta zawarta jest w systemie wczesnego ostrzegania (RASFF), o którym mowa w sekcji 1 rozdziału IV rozporządzenia 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Zdaniem Sądu Główny Lekarz Weterynarii miał podstawy, aby w sprawie niniejszej powołać się na art. 52 ust. 1 wskazanego rozporządzenia z dnia 28 stycznia 2002 r. i odmówić dostępu do żądanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 10 rozporządzenia nr 178/2002, bez uszczerbku bez uszczerbku dla stosowania przepisów prawa wspólnotowego i krajowego w sprawie dostępu do dokumentów, w sytuacjach, w których istnieją uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że żywność lub pasza może stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi lub zwierząt, wówczas, w zależności od charakteru, powagi i rozmiaru ryzyka, władze publiczne podejmą stosowne kroki w celu poinformowania opinii publicznej o charakterze ryzyka dla zdrowia, określając możliwie najdokładniej żywność lub paszę, bądź rodzaj żywności lub paszy, ryzyko, jakie mogą one stanowić oraz środki podjęte lub, które są planowane w celu zapobieżenie, zmniejszenia lub likwidacji ryzyka. Jednocześnie art. 52 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że informacje dostępne dla członków sieci, odnoszące się do ryzyka grożącego zdrowiu ludzkiemu z powodu żywności lub pasz, generalnie są dostępne do wiadomości publicznej, zgodnie z zasadą informowania zawartą w art. 10. W ogólności społeczeństwo posiada dostęp do informacji na temat identyfikacji produktu, natury ryzyka i podjętym środku. Jednakże, członkowie sieci podejmują kroki, aby zagwarantować, że członkowie ich personelu nie ujawnią informacji uzyskanych do ujętych celów niniejszej sekcji, które ze swej natury są objęte tajemnicą zawodową we właściwie uzasadnionych przypadkach, z wyjątkiem informacji, które muszą być ogłoszone, jeżeli wymagają tego okoliczności, w celu ochrony zdrowia ludzkiego. Organ wykazał w tej sprawie, że żądana informacja w postaci listy podmiotów, do których trafiło mięso, zawarta w systemie wczesnego ostrzegania, o którym mowa w sekcji 1 rozdziału IV rozporządzenia 178/2002, nie stanowi informacji, która musi być ogłoszona w celu ochrony zdrowia ludzkiego, a zatem nie stanowi wyjątku od reguły poufności ustanowionej w art. 52 ust. 1 rozporządzenia. Organ wskazał, że w ocenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. zachodziła potrzeba zastosowania środka w postaci wycofania żywności z rynku i nakazania jej zniszczenia po wycofaniu. Główny Lekarz Weterynarii przedstawił w zaskarżonej decyzji informacje dotyczące wycofania z obrotu produktów objętych zawiadomieniem RASFF, wskazał na wydaną w tym przedmiocie decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]. Organ wykazał, że wobec wycofania z obrotu produktów objętych zawiadomieniem RASFF, niebezpieczeństwo dla zdrowia zostało usunięte, a listy podmiotów, których ujawnienia domaga się skarżący, jako informacja uzyskana przez organ w związku z wykonywaniem obowiązków, nie podlegają udostępnieniu. Organ w sposób wyczerpujący uzasadnił stanowisko, że skoro żywność nie stanowi już zagrożenia, albowiem wycofana została z obrotu, to z uwagi na tajemnicę zawodową, o, której mowa w art. 52 ust. 1 rozporządzenia, nie miał podstaw do udostępnienia żądanej informacji publicznej. W stanie faktycznym tej sprawy Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi za nieuzasadnione. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł jak w wyroku.