II SA/Wa 735/24

WyrokWSA w Warszawie2024-10-22

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Anna Pośpiech-Kłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej przetworzonej przez Prezesa NSA jest zasadna, gdy wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądane przez Stowarzyszenie dane statystyczne dotyczące spraw cudzoziemców stanowią informację publiczną przetworzoną, ponieważ ich przygotowanie wymagałoby indywidualnego sprawdzenia 627 spraw i znaczącego zaangażowania zasobów NSA. Ponadto, Stowarzyszenie nie wykazało, aby uzyskanie tych danych miało szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego, co jest warunkiem udostępnienia informacji przetworzonej. W związku z tym, odmowa udostępnienia informacji przez Prezesa NSA była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do Prezesa NSA o udostępnienie szczegółowych danych statystycznych dotyczących skarg kasacyjnych w sprawach zobowiązania cudzoziemców do powrotu w 2023 roku. Prezes NSA odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i stwierdzając brak szczególnie istotnego interesu publicznego po stronie wnioskodawcy. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA w Warszawie, zarzucając błędne zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na decyzję Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Stowarzyszenia [....](dalej także jako: wnioskodawca, Stowarzyszenie, strona skarżąca) na decyzję Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej także jako: Prezes NSA, organ) nr [....]z dnia [....] marca 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawny: Wnioskiem z dnia [....] lutego 2024 r., nadesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, Stowarzyszenie [....]zwróciło się do Prezesa NSA o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. Ile zostało złożonych w okresie od [....] stycznia do [....] grudnia 2023 r. skarg kasacyjnych w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach? W jaki sposób zostały one rozpatrzone? Ile wyroków WSA uchylono, ile skarg zostało oddalonych, a ile skarg odrzucono? W szczególności: a) Ile skarg kasacyjnych zostało złożonych do Naczelnego Sądu Administracyjnego w roku 2023 w przedmiocie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej wydanych na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach? b) Ile wniosków o wstrzymanie o wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej wydanej na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach zostało wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego w roku 2023? c) W ilu przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny w roku 2023 postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej wydanej na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, a w ilu przypadkach postanowił odmówić wstrzymania wykonania takiej decyzji? d) W ilu przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny w roku 2023 oddalił skargę w przedmiocie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej wydanej na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach? e) W ilu przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny w roku 2023 uwzględnił skargę w przedmiocie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej wydanej na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach? 2. Ile skarg kasacyjnych zostało złożonych do Naczelnego Sądu Administracyjnego w roku 2023 w przedmiocie decyzji o zobowiązaniu do powrotu wydanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 329a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach? 3. Ile wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydanych na podstawie art. 329a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach zostało wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego w roku 2023? 4. W ilu przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny w roku 2023 postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydanej na podstawie art. 329a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, a w ilu przypadkach postanowił odmówić wstrzymania wykonania takiej decyzji? 5. W ilu przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny w roku 2023 oddalił skargę w przedmiocie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydanej na podstawie art. 329a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach? 6. W ilu przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny w roku 2023 uwzględnił skargę w przedmiocie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydanej na podstawie art. 329a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach? W odpowiedzi na powyższy wniosek Zastępca Przewodniczący Wydziału Informacji Sądowej Naczelnego Sądu Administracyjnego - działająca z upoważnienia Prezesa NSA, pismem z dnia [....] lutego 2024 r. poinformowała wnioskodawcę, że NSA nie posiada gotowego zestawienia wskazanych we wniosku informacji ani też nie ma możliwości wygenerowania ich w systemie informatycznym. Opracowanie tych danych wymagałoby sprawdzenia wszystkich spraw zarejestrowanych pod symbolem [....] (Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium RP), które wpłynęły i zostały załatwione w 2023 r. W konsekwencji realizacja niniejszego wniosku, ze względu na znaczną liczbę takich spraw, powodowałoby konieczność długotrwałego zaangażowania pracowników Sądu do wykonania tych czynności. Stąd też organ uznał, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną w znaczeniu określonym w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wobec powyższego wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [....] lutego 2024 r. poprzez jego podpisanie oraz wykazanie okoliczności świadczących o tym, że przetworzenie informacji publicznej ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. W dniu [....] lutego 2024 r. do NSA wpłynął wniosek podpisany osobiście przez dwoje członków zarządu Stowarzyszenia wraz z pismem z dnia [....] lutego 2024 r. zawierającym odpowiedź na wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Wskazano w nim, że do statutowych celów Stowarzyszenia należy działanie na rzecz przestrzegania praw człowieka, podnoszenie świadomości prawnej w społeczeństwie, promowanie procesów partycypacji społecznej oraz świadczenie bezpłatnej pomocy prawnej w szczególności cudzoziemcom, w tym uchodźcom i osobom ubiegającym się o ten status. W ramach realizacji tych celów Stowarzyszenie formułuje postulaty de lege ferenda w toku procesu legislacyjnego, uczestnicząc regularnie w konsultacjach aktów prawnych, a także współtworzy konsorcjum organizacji działających na rzecz uchodźców i migrantów (Konsorcjum Migracyjne), którego członkowie wymieniają się informacjami na temat m.in: sytuacji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i przebywających w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców w Polsce, czy na temat ważnych orzeczeń oraz decyzji w zakresie ochrony praw cudzoziemców w Polsce. Stowarzyszenie publikuje również coroczne raporty na temat stanu respektowania praw cudzoziemców w Polsce, które przyczyniają się do zwiększania świadomości społeczeństwa na temat sytuacji osób niebędących obywatelami polskimi, a także są istotnym źródłem wiedzy dla badaczy praw człowieka, organizacji pozarządowych i instytucji państwowych. Tym samym w ocenie Stowarzyszenia jego raporty pełnią szczególnie istotną rolę z punktu widzenia interesu społecznego. Udostępnienie wnioskowanych danych umożliwi przygotowanie wyczerpującego i rzetelnego raportu za 2023 r. Poza powyższym podkreślono, że udzielenie żądanej informacji jest konieczne w celu zapewnienia społecznej kontroli nad prawidłowością prowadzonych postępowań oraz orzecznictwem sądowoadministracyjnym w omawianym zakresie. Prezes NSA decyzją z [....] marca 2024 r. nr. [....]wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej jako K.p.a.), art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej także jako u.d.i.p.), odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci danych statystycznych za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r., obejmujących dane o sprawach ze skarg na decyzje o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydane na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 oraz art. 329a ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż nie ulega wątpliwości, że objęte zakresem żądania dane stanowią informację publiczną. Rozważenia wymagały natomiast dwie kwestie, w pierwszej kolejności - czy żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, a następnie - czy po stronie wnioskodawcy została spełniona przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tej informacji, warunkująca jej udostępnienie. W odniesieniu do pierwszego zagadnienia organ zaznaczył, że pojęcie informacji publicznej przetworzonej nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. Jednak w orzecznictwie sądowym i w doktrynie przyjmuje się, że informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego. Wytworzenie takiej informacji wymaga określonego działania intelektualnego, osobowego i organizacyjnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadaniu skutkom tego działania cech informacji publicznej. Ponadto, w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia przez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie zobowiązanego środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym, również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona . Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy organ podniósł, że NSA nie dysponuje gotowym zestawieniem wskazanych we wniosku informacji, ani też nie ma możliwości wygenerowania ich w systemie informatycznym. Urządzenie ewidencyjne prowadzone przez NSA nie pozwala bowiem na proste wygenerowanie zestawienia obrazującego liczbę orzeczeń dotyczących konkretnie określonego problemu prawnego. Umożliwia jedynie sporządzenie wykazu według przedmiotów spraw oznaczonych symbolami statystycznymi. Kategoria spraw objętych wnioskiem nie posiada natomiast własnego symbolu statystycznego, jest ona rejestrowana pod symbolem 6272 (Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium RP), co oznacza, że realizacja wniosku wymagałaby w pierwszej kolejności indywidualnego sprawdzenia każdej ze spraw zarejestrowanych pod tym symbolem, zarówno tych, które wpłynęły do NSA, jak i tych, które zostały załatwione w 2023 r., w celu wyselekcjonowania spraw, które odpowiadają kryteriom wskazanym we wniosku. Organ zaznaczył przy tym, że według danych statystycznych zgromadzonych przez NSA, w ubiegłym roku wpłynęły 244 takie sprawy, a 383 zostały załatwione. Łącznie zatem wniosek dotyczy 627 pozycji wymagających sprawdzenia, a następnie opracowania na ich podstawie danych statystycznych w żądanym zakresie, przy czym w odniesieniu do danych na temat wpływu wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w 2023 r. (punkty 1b i 3 wniosku) konieczne byłoby pozyskanie tych danych wprost z akt sądowych, gdyż w sądowym systemie ewidencji spraw są odnotowywane wnioski załatwione, nie zaś oczekujące na rozpatrzenie. Podjęcie opisanych działań wymagałoby zatem zaangażowania dodatkowych środków osobowych i wywarłoby negatywny wpływ na bieżącą pracę Sądu. Podstawową kompetencją sądów administracyjnych jest natomiast efektywne sprawowanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach sądowoadministracyjnych (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 184 Konstytucji RP). Tej kompetencji podporządkowany jest zatem tok wewnętrznego urzędowania sądu i jego organizacja, zaś realizacja niniejszego wniosku odbyłaby się z uszczerbkiem dla wskazanej podstawowej formy działalności NSA, choćby z tego względu, że wymagałaby oddelegowania do tego zadania pracownika lub pracowników Sądu na dłuższy czas. Dopiero po przeprowadzeniu wskazanych działań możliwe byłoby udostępnienie wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, która w istocie zostałaby wytworzona na jego potrzeby, gdyż NSA nie posiada danych statystycznych w zakresie objętym wnioskiem. Tak więc żądanie zawarte we wniosku Stowarzyszenia mieści się w kategorii informacji publicznej, jednakże informacja ta ma niewątpliwie charakter informacji przetworzonej, tzn. takiej, która co do zasady wymaga dokonania analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z powyższego przepisu wynika, że pozyskanie informacji publicznej przetworzonej musi być nie tylko istotne dla interesu publicznego, ale istotność ta musi mieć również charakter szczególny, który wyraża się m. in. w tym, że podmiot żądający udostępnienia określonych przetworzonych informacji publicznych ma możliwość realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. Kwalifikowana forma interesu publicznego oznacza, że uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do bardzo ważnych dla państwa czy społeczeństwa działań (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 3410/21). Ponadto w orzecznictwie NSA utrwalony jest pogląd, że wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej powinien również wykazać, iż jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów państwa i lepszej ochrony interesu publicznego. W związku z tym charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji, mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Mając na uwadze powyższe, Prezes NSA uznał, że żaden z argumentów przedstawionych przez Stowarzyszenie w piśmie z dnia [....] lutego 2023 r. nie pozwala przyjąć, że po stronie wnioskodawcy została spełniona przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego. Przede wszystkim należy bowiem zauważyć, że Stowarzyszenie to nie pełni żadnych funkcji związanych z nadzorem nad sądownictwem administracyjnym, które pozwalałyby mu na prawne kontrolowanie działalności sądów administracyjnych - w tym także NSA - i przyczyniły się do usprawnienia ich działania. W konsekwencji nakład czasu i pracy niezbędny do przetworzenia wnioskowanych informacji nie przełożyłby się na poprawę funkcjonowania sądownictwa administracyjnego. W ocenie Prezesa NSA nie można również uznać, że przygotowanie informacji przetworzonej w niniejszej sprawie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego ze względu na zakres działalności statutowej Stowarzyszenia, do którego należy m.in. zgłaszanie postulatów legislacyjnych oraz przygotowywanie raportów o sytuacji osób niebędących obywatelami polskimi, gdyż wnioskodawca nie ma możliwości realnego wywierania wpływu na funkcjonowanie nie tylko NSA, ale żadnych innych podmiotów publicznych. Okoliczności podnoszone przez Stowarzyszenie nie pozwalają uznać, że realizacja wniosku spowodowałaby poprawę funkcjonowania organów administracji publicznej. Wnioskodawca w istocie wskazywał na interes publiczny w uzyskaniu żądanej informacji, nie zaś na szczególnie istotny charakter tego interesu, co w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie spełnia przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W konkluzji Prezes NSA stwierdził, że żądana informacja publiczna ma charakter przetworzony, a wnioskodawca nie legitymuje się szczególnym interesem publicznym, tak więc zasadna jest odmowa udostępnienia żądanych informacji. W skardze na powyższą decyzję Prezesa NSA z dnia [....] marca 2024 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie [....]zarzuciło wydanej decyzji istotne naruszenie przepisów postepowania, mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona. Z ostrożności procesowej zarzucono także naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona w niniejszej sprawie. Wobec tak postawionych zarzutów Stowarzyszenie wniosło o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NSA z dnia [....] marca 2024 r. oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, 2) zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Prezes NSA w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 i § 2 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Prezesa NSA z dnia [....] marca 2024 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie narusza prawa. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, że żądana przez skarżące Stowarzyszenie informacja w postaci danych statystycznych za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r., obejmujących dane o sprawach ze skarg na decyzje o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydane na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 oraz art. 329a ustawy o cudzoziemcach, ma charakter informacji publicznej określonej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do kwestii charakteru informacji publicznej, której żądało Stowarzyszenie, tj. do oceny, czy wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej prostej, czy przetworzonej. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jak słusznie zauważył organ w zaskarżonej decyzji, pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednak analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni powołanego wyżej przepisu. I tak, za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, publ. CBOSA). Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; publ. j.w.). W judykaturze przyjmuje się również, że informacja publiczna przetworzona to taka, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13 publ. j.w.) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14; publ. j.w.). O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza takiej sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca (por. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14; publ. j.w.). W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób wystarczający przedstawił powody, dla których uznał, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną. Organ wyjaśnił, że nie dysponuje gotowym zestawieniem wskazanych we wniosku informacji, ani też nie ma możliwości wygenerowania ich w systemie informatycznym. Urządzenie ewidencyjne prowadzone przez NSA nie pozwala bowiem na proste wygenerowanie zestawienia obrazującego liczbę orzeczeń dotyczących konkretnie określonego we wniosku problemu prawnego. Umożliwia jedynie sporządzenie wykazu według przedmiotów spraw oznaczonych symbolami statystycznymi. Kategoria spraw objętych wnioskiem nie posiada natomiast własnego symbolu statystycznego, jest ona rejestrowana pod symbolem 6272 (Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium RP), co oznacza, że realizacja wniosku wymagałaby w pierwszej kolejności indywidualnego sprawdzenia każdej ze spraw zarejestrowanych pod tym symbolem, zarówno tych, które wpłynęły do NSA, jak i tych, które zostały załatwione w 2023 r., w celu wyselekcjonowania spraw, które odpowiadają kryteriom wskazanym we wniosku. Organ podał przy tym, że według danych statystycznych zgromadzonych przez NSA, w 2023 r. wpłynęły 244 takie sprawy, a 383 zostały załatwione. Łącznie zatem wniosek dotyczy 627 pozycji wymagających sprawdzenia, a następnie opracowania na ich podstawie danych statystycznych w żądanym zakresie, przy czym w odniesieniu do danych na temat wpływu wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w 2023 r. (punkty 1b i 3 wniosku) konieczne byłoby pozyskanie tych danych wprost z akt sądowych, gdyż w sądowym systemie ewidencji spraw są odnotowywane wnioski załatwione, nie zaś oczekujące na rozpatrzenie. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że wniosek Stowarzyszenia dotyczył udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Oczywistym jest bowiem, że konieczność indywidualnego sprawdzenia 627 spraw zarejestrowanych pod symbolem 6272, w celu wyselekcjonowania tych, które odpowiadają kryteriom wskazanym we wniosku, a następnie opracowania na ich podstawie danych statystycznych w żądanym zakresie, musi się wiązać z istotnym nakładem pracy, a w konsekwencji ze znaczącym zaangażowaniem pracowników organu w realizację wniosku, co oznacza odsunięcie ich od bieżących zadań, a co za tym idzie - znaczne utrudnienia w wykonywaniu przez NSA jego ustawowych zadań. W świetle powyższego nie sposób przyjąć, że żądane we wniosku dane za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r., stanowią informację publiczną prostą. Wskazany przez organ ogół czynności jakie musiałyby zostać podjęte w celu przygotowania żądanych danych statystycznych determinują przyjęcie stanowiska, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Jak już natomiast wskazano wyżej, udostępnienie informacji publicznej przetworzonej jest uzależnione od wystąpienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Pojęcie "szczególnie istotnego interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym i niezdefiniowanym na gruncie obowiązującego prawa. W orzecznictwie podkreśla się, że szczególny interes publiczny powinien być rozumiany w ten sposób, że żądana informacja jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, a jej uzyskanie powinno przyczynić się do ważnych dla Państwa, instytucji publicznych, czy społeczeństwa działań, w szczególności w zakresie poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego np. poprzez usprawnienie działania jego organów (por. wyroki NSA: z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akr I OSK 1870/10; z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1870/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1721/05; CBOSA). Jednocześnie wskazuje się na dwie przesłanki świadczące o spełnieniu kryterium "szczególnej istotności dla interesu publicznego", a mianowicie kryterium podmiotowe, tj. kwalifikowany rodzaj podmiotu występującego z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej, np. poseł, senator oraz kryterium przedmiotowe, tj. wykazanie, że informacja publiczna może przyczynić się do wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji w szerokim tego słowa znaczeniu (por. wyroki NSA: z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 5090/21; z dnia 26 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 1069/21; z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 690/21; A. Jakubowski, Prowadzenie badań naukowych jako podstawa żądania udzielenia informacji publicznej, "Kwartalnik Prawa Publicznego" 2012, nr 2, s. 153-154). W świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przyjąć zatem należy, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Zwraca się przy tym uwagę, iż korzyści z upublicznienia określonej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organu, iż skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, że udostępnienie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie można bowiem uznać, że przygotowanie informacji przetworzonej w niniejszej sprawie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego ze względu na zakres działalności statutowej Stowarzyszenia, do którego należy m.in. zgłaszanie postulatów de lege ferenda w toku procesu legislacyjnego oraz przygotowywanie raportów na temat stanu respektowania praw cudzoziemców w Polsce. Stowarzyszenie nie ma bowiem możliwości realnego wywierania wpływu na funkcjonowanie Państwa oraz jego organów właściwych w sprawach cudzoziemców. Stowarzyszenie nie pełni też żadnych funkcji związanych z nadzorem nad sądownictwem administracyjnym, które pozwalałyby mu na prawne kontrolowanie działalności orzeczniczej sądów administracyjnych - w tym także NSA. Należy przy tym podkreślić, że każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest działaniem w interesie publicznym, zatem działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie zasługują na uwzględnienie. Organ prawidłowo stwierdził, że żądana informacja jest informacją publiczną przetworzoną, zaś w sprawie nie wystąpiła przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu tej informacji. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.[pic][pic][pic][pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło