II SA/Wa 740/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski, , Protokolant - Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazanie sprawy według właściwości postanawia - odrzucić skargę - Wnioskiem z dnia 17 stycznia 2008 r., skarżący Z. P. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o "stwierdzenie nieważności (...) błędnych decyzji organu wojskowej administracji państwowej: Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z daty [...] stycznia 1986 r., [...] grudnia 1986 r. o nr [...] i [...] i innych o tych numerach". W obszernym zaś uzasadnieniu opisał m.in. przebieg zawodowej służby wojskowej, poddał w wątpliwość powody zwolnienia go z tej służby i ustalenia w przedmiocie prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego. Po przekazania wniosku, Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 65 § 1 i art. 126 k.p.a., przekazał ów wniosek według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w S. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że z jego treści wynika, iż dotyczy on ponownego ustalenia prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego. Tymczasem, stosownie do treści art. 32 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej albo z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie zostaną przedstawione istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne albo ujawnione dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, a mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Natomiast, na podstawie § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618 ze zm.), wojskowym organem właściwym do ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia oraz ich wypłaty jest dyrektor wojskowego biura emerytalnego, przy czym jego właściwość ustala się według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej. W "zażaleniu" do Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 marca 2008 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o umorzenie postępowania podnosząc, że nie prosił o ponowne ustalenie prawa do emerytury wojskowej, lecz o unieważnienie wspomnianych już wyżej decyzji. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu natomiast powołał się na dotychczasowe argumenty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2008 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia, zaś w uzasadnieniu powołał się na dotychczasowe argumenty kładąc nacisk na fakt, że nie domagał się ponownego ustalenia prawa do emerytury wojskowej precyzując jednocześnie, że domaga się unieważnienia decyzji "z daty [...] stycznia 1986 r. o nr [...], z dnia [...] stycznia 1986 r. i [...] grudnia 1986 r. o nr [...]". W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że stosownie do treści art. 32 ust. 2 cytowanej już wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione na zasadach określonych w k.p.a. W pismach procesowych z dnia 12 czerwca 2008 r., z dnia 27 czerwca 2008 r. i z dnia 29 września 2008 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty ze skargi dodając, że Minister Obrony Narodowej jest organem nadzorczym w stosunku do wojskowego organu emerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Na samym wstępie zaznaczyć należy, że skarżący w swoim wniosku z dnia 17 stycznia 2008 r. wniósł wyraźnie o "stwierdzenie nieważności (...) błędnych decyzji organu wojskowej administracji państwowej: Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z daty [...] stycznia 1986 r., [...] grudnia 1986 r. o nr [...] i [...] i innych o tych numerach", a nie o ponowne ustalenie prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego, jak to wyinterpretował organ w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 66 ze zm.), decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). Skoro zatem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodził od skarżącego, to wobec treści: "mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny (...) unieważnione", stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie mógł być właściwy Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. Stąd też organ winien zastosować w sprawie przepis art. 11 ustawy, w myśl którego w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Innymi słowy, w sprawie ma zastosowanie przepis art. 157 § 1 k.p.a., według którego właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, zaś podmiot ten określony jest w pkt 31 załącznika "Wykaz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych" obwieszczenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych (M.P. Nr 94, poz. 1034) i w pkt 31 załącznika "Wykaz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych wraz z ich bezpośrednim podporządkowaniem" decyzji nr 65/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2008 r. w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych (Dz. Urz. MON Nr 3, poz. 23). Rzecz jednak w tym, że fakt, iż organ wojskowy w sprawach emerytalnych stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie może zmienić ogólnej regulacji zawartej w art. 31 ust. 4 i 5 cytowanej już wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w myśl której w sprawach dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego i świadczeń z tego tytułu oraz w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w tych sprawach, zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego (patrz również przepis art. 1, 2, 476 § 2 i 3 oraz art. 476 § 4 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego). W ocenie Sądu, również postanowienie o przekazaniu sprawy według właściwości w zakresie prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego, dotyczy prawa do zaopatrzenia emerytalnego w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego. W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące również sprawy skarżącego Z. P., wyrażone w postanowieniu z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 279/07, mianowicie: " Nie jest uprawniona taka wykładnia przepisu art. 32 ust. 2 w związku z art. 31 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r., która prowadziłaby do wniosku, że w sprawach dotyczących tego samego stosunku prawnego byłby właściwy sąd powszechny, ale także sąd administracyjny, w zależności od tego, w jakim trybie została wydana decyzja wojskowego organu emerytalnego". Reasumując, w niniejszej sprawie nie jest właściwy sąd administracyjny i w konsekwencji skarga wniesiona do tegoż Sądu jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji postanowienia.