II SA/Wa 740/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-19

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację majątkową i rodzinną, które uniemożliwiają jej poniesienie kosztów postępowania. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący P. O. wniósł skargę na decyzję Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. i jednocześnie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Wnioskodawca podał, że jest bezrobotny, jego żona również, mają dwoje dzieci, posiadają mieszkanie i są współwłaścicielami nieruchomości rolnej, a także posiadają samochód i spłacają kredyt. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące jego sytuacji majątkowej i dochodów. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
1) odmówiono P. O. zwolnienia od kosztów sądowych (ze względu na ustawowe zwolnienie), 2) odmówiono P. O. ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej postanawia 1) odmówić P. O. zwolnienia od kosztów sądowych, 2) odmówić P. O. ustanowienia adwokata. P. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W toku postępowania skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż od [...] marca 2012 r. jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku w wysokości 660 zł (761,40 brutto). Żona również jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Skarżący ma dwoje dzieci (4 lata i 10 lat). Posiada mieszkanie o pow. 48,30 m2, jest także współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. 2,4729 ha. Podał, iż ma samochód osobowy – siedmioletni O. o trudnej do ustalenia wartości z powodu wielu usterek. Ponadto wnioskodawca podał, iż spłaca kredyt (200 zł miesięcznie). Z zaświadczenia ze spółdzielni mieszkaniowej z dnia [...] maja 2012 r. wynika, że na lokalu, w którym mieszka skarżący wraz z rodziną, ciąży zadłużenie wobec spółdzielni w wysokości 2 031, 84 zł (czynsz) oraz 37, 50 (odsetki) Pismem z dnia 21 maja 2012 r. referendarz sądowy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270),zwanej dalej P.p.s.a, wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 7 dni: 1. wyciągów z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 2. oświadczenia oraz dokumentów wskazujących wysokość opłat ponoszonych na utrzymanie konieczne (w tym potwierdzenie spłacania rat kredytu, o czym mowa we wniosku), 3. oświadczenia o źródłach utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności wyjaśnienia: - czy jedyne źródło utrzymania czteroosobowej rodziny stanowi zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 761, 40 zł brutto, - skąd skarżący czerpie środki na utrzymanie mieszkania oraz zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrań, - czy skarżący korzysta z pomocy finansowej lub rzeczowej rodziny lub znajomych, a jeżeli tak to z jakiej i ewentualnie w jakiej wysokości, – czy skarżący czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, a jeżeli tak to jakie i ewentualnie w jakiej wysokości Powyższe wezwanie zostało doręczone dorosłemu domownikowi wnioskodawcy w dniu 25 maja 2012 r., termin do jego wykonania upłynął w dniu 1 czerwca 2012 r. Wnioskodawca nie nadesłał żądanych informacji w powyższym terminie. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, w niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony od kosztów sądowych na mocy ustawy, tj. art. 239 pkt 1 lit. "d" P.p.s.a. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. P.p.s.a., postanowiono, jak w pkt. 1 sentencji. Rozpatrując zaś wniosek o ustanowienie adwokata, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 255 cytowanej wyżej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu PPF okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Należy podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania . W rozpatrywanej sprawie oświadczenie wnioskodawcy zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF zawierało dane niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego. W tej sytuacji wnioskodawca został wezwany do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Mimo wezwania nie nadesłał informacji o stanie kont bankowych, jak również oświadczenia o nieposiadaniu kont bankowych. Nie wymienił wydatków jakie ponosi na utrzymanie miesięczne oraz czy korzysta z jakiejkolwiek pomocy innych osób bądź instytucji. Brak wyjaśnienia powyższych kwestii nie pozwala ma wnikliwą ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy, co z kolei uniemożliwia dokonanie oceny czy zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w pkt. 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło