II SA/Wa 740/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spraw.), Adam Lipiński, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K. N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na umieszczenie na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości. Zarząd Dzielnicy Wola m.st. Warszawy uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem [...], podjętą na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 Statutu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy, stanowiącego załącznik nr 17 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 z późn. zm.) w związku z § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady [...] z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji Wola m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 z późn. zm.) oraz w związku z § 4 i § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Wola miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), nie wyraził zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu K.N., zam. [...]. W uzasadnieniu uchwały podano, iż wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu, którego najemcami są jej rodzice. Lokal został przebudowany, w Wydziale Zasobów Lokalowych złożono inwentaryzację lokalu wykonaną po przebudowie. Obecnie powyższy lokal składa się z 2 pokoi i kuchni, powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 42,16 m2, zaś powierzchnia mieszkalna 31,24 m2. W lokalu zameldowanych jest 5 osób, zgłoszonych do oczynszowania i zamieszkujących są 4 osoby – na jedną osobę zameldowaną w lokalu przypada 6,25 m2 powierzchni mieszkalnej, na jedną osobę zamieszkującą przypada 7,81 m2 powierzchni mieszkalnej. Średni dochód zainteresowanej wynosi 996,05 zł miesięcznie. Wniosek K.N. z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie zawarcia umowy najmu został rozpatrzony przez Zarząd Dzielnicy Wola uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2012 r. negatywnie z uwagi na przekroczone kryterium metrażowe – nie znaleziono podstaw do zwolnienia wnioskodawczyni z kryterium metrażowego w związku z posiadanym orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zainteresowana zaskarżyła wyżej wymienioną uchwałę. Wyrokiem z dnia 19 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność powyższej uchwały, zarzucając organowi, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie wyczerpuje wszystkich aspektów sprawy i nie odnosi się w pełni do orzeczeń o niepełnosprawności jakie posiada wyżej wymieniona oraz jej matka i ojczym. Organ stwierdził, iż zgodnie z interpretacją Biura Polityki Lokalowej Urzędu m.st. Warszawy zwolnienie z kryterium metrażowego ma służyć poprawie komfortu życia osoby chorej z ukierunkowaniem na nią, w ramach wspólnoty osób wspólnie zajmujących jeden lokal. Przesłanka ta nie może jednak stanowić podstawy do roszczenia o najem samodzielnego lokalu mieszkalnego dla osoby bliskiej względem osoby chorej. Członek rodziny uprawniony do wspólnego zamieszkiwania oznacza osobę, która zamieszkuje i będzie nadal zamieszkiwać wspólnie z wnioskodawcą przed, jak i po zmianie warunków mieszkaniowych. Zatem nie dotyczy to sytuacji, gdy osobą ciężko, przewlekle chorą będącą członkiem rodziny wnioskodawcy, jest osoba, która nie będzie wspólnie zamieszkiwać po zmianie warunków mieszkaniowych. Przeprowadzone w związku z wyrokiem postępowanie wyjaśniające wykazało, że w lokalu nie ma sprzętów do rehabilitacji, wnioskodawczyni i pozostali mieszkańcy rehabilitują się w ośrodkach wyspecjalizowanych bądź w domu bez używania sprzętów. Zainteresowana pracuje zawodowo, jej praca ma charakter fizyczny, polega na sprzątaniu powierzchni biurowych, co wskazywałoby na zachowaną sprawność fizyczną. Ponadto postępowanie wyjaśniające wykazało, że w okresie ostatnich 5 miesięcy przeprowadzona została jedna interwencja Policji (w związku z zakłócaniem porządku domowego przez przyrodniego brata wyżej wymienionej). W związku z powyższym wniosek został ponownie przedłożony do oceny Komisji Mieszkaniowej, która po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku i ustaleniami Wydziału Zasobów Lokalowych, zaopiniowała sprawę pozytywnie. Zarząd Dzielnicy Wola opierając się na materiale zgromadzonym przez Wydział Zasobów Lokalowych nie znalazł podstaw do zastosowania zwolnienia z kryterium metrażowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a i b uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. W dniu [...] stycznia 2014 r. K.N, złożyła wezwanie do usunięcia przez organ naruszenia prawa, podnosząc w nim, iż po raz trzeci Zarząd Dzielnicy Wola odmawia zakwalifikowania jej do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Organ nie respektuje tym samym wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stwierdzających nieważność uchwał odmawiających zakwalifikowania. W dniu 4 marca 2014 r. zainteresowana odebrała odpowiedź organu na jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym poinformowano, iż Zarząd Dzielnicy ponownie przeanalizował sprawę i nie znalazł podstaw do zmiany decyzji, którą podjął uchwałą nr [...]. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. K.N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., zarzucając jej naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy i wniosła o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż po raz trzeci Zarząd Dzielnicy Wola odmawia zakwalifikowania jej na listę oczekujących na lokal kwaterunkowy, podając ten sam powód – niespełnienie kryterium trudnych warunków mieszkaniowych określonego w § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009. Ponownie nie zostało wzięte pod uwagę, że jako osoba niepełnosprawna pozostaje w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i społecznej, oraz że należy zastosować do niej § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a i b uchwały. Skarżąca załączyła do skargi dokumenty świadczące o jej sytuacji zdrowotnej oraz zarobkowej. W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie organu, warunki mieszkaniowe i wyposażenie techniczne lokalu składającego się z 2 pokoi, kuchni usytuowanej po przebudowie lokalu w przedpokoju i łazienki z wc, nie wpływają w sposób bezpośredni i znaczący na stan zdrowia skarżącej. Posiada ona orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, iż ograniczenia wynikające z choroby zasadniczej oraz zakres naruszenia sprawności organizmu powodują, że zainteresowana może podjąć pracę na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności. Opierając się na materiale zgromadzonym w sprawie Zarząd Dzielnicy Wola nie znalazł podstaw do zastosowania zwolnienia z kryterium metrażowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a i b uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest uchwała nr [...] Zarządu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem m.st. Warszawy, w której Zarząd Dzielnicy Wola nie wyraził zgody na zakwalifikowanie K.N. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu. Skarżąca trafnie zauważa, iż jest to już trzecia uchwała, w której Zarząd Dzielnicy Wola nie wyraził zgody na zakwalifikowanie jej do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu. Uchwała nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. została wydana, jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 524/11, z naruszeniem prawa i nie podlegała wykonaniu. Natomiast uchwała nr [...] z dnia [...] września 2012 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 85/13, który stwierdził jej nieważność. W wyroku tym WSA w Warszawie podkreślił, iż skoro skarżąca wykazała w toku postępowania swoją niepełnosprawność, a także posiadanie przewlekłych chorób, które łącznie mogą być oceniane jako ciężkie, a zatem ziszczenie się nie jednej, a dwóch okoliczności przemawiających za odstąpieniem od kryteriów z § 4 ww. uchwały Rady m.st. Warszawy, określonych w jej § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a i b, to rolą organu było albo zastosować wskazany przepis, a tym samym umieścić K.N. na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu mieszkaniowego miasta, albo przekonująco podważyć twierdzenia, argumenty i dowody skarżącej, jeżeli uznałby je za nieprawdziwe – i to w oparciu o konkretne dowody, dane. W ocenie Sądu, błędy w procedowaniu organu doprowadziły do niezastosowania przez niego w sprawie ww. § 5 ust. 2 pkt 3 cyt. uchwały Rady m.st. Warszawy. Tymczasem szeroko i wyczerpująco przedstawione w sprawie okoliczności faktyczne w aspekcie zdrowia wnioskodawczyni i jej sytuacji rodzinnej, przedstawione już w jej wniosku z dnia [...] lutego 2012 r., nakazywały wnikliwe, wyczerpujące przeanalizowanie przez organ stanu faktycznego w świetle powyższego przepisu. Wbrew stanowisku organu, także podniesienie przez skarżącą okoliczności zdrowotnych i faktycznych dotyczących osób z nią mieszkających, matki, ojczyma i brata, było w pełni prawidłowe i zasadne, gdyż pozwalają one na przeanalizowanie istniejącego stanu faktycznego sprawy pod kątem "wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej", pozostającej w związku z warunkami mieszkaniowymi, co jest punktem wyjścia do zastosowania przez organ ww. przepisu § 5 ust. 2 pkt 3 cyt. uchwały Rady m.st. Warszawy. Sąd zauważył, iż na kwestie te już uprzednio zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r. o sygn. akt I SA/Wa 524/11, toteż przedmiot sprawy i tożsamość stron zobowiązywała organ do zastosowania wskazań zawartych w tym orzeczeniu. W świetle bowiem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego ma bowiem w przedmiocie rozstrzygnięcia powagę rzeczy osądzonej (art. 171 ww. ustawy), czego konsekwencją procesową jest to, że nie można ignorować i zmieniać przedstawionej w nim oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Związanie wyrażonymi w orzeczeniu Sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obligowało organ do wykonania wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Natomiast kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez Sąd. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uzasadnienie treści zaskarżonej uchwały nie realizuje wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 85/13. W uzasadnieniu organ powołał dotychczasową argumentację przedstawioną w poprzedniej swojej uchwale, iż skarżąca nie spełnia przesłanek metrażowych określonych w § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, oraz że nie zachodzą okoliczności wskazane w § 5 ust. 2 pkt 3 powołanej uchwały. Organ stwierdził, iż zgodnie z interpretacją Biura Polityki Lokalowej Urzędu m.st. Warszawy zwolnienie z kryterium metrażowego ma służyć poprawie komfortu życia osoby chorej z ukierunkowaniem na nią w ramach wspólnoty osób wspólnie zajmujących jeden lokal. Przesłanka ta nie może jednak stanowić podstawy do roszczenia o najem samodzielnego lokalu mieszkalnego dla osoby bliskiej względem osoby chorej. Powyższa argumentacja w ogóle nie analizuje przesłanki stanu zdrowia skarżącej na tle treści § 5 ust. 2 pkt 3 cyt. uchwały Rady m.st. Warszawy, a do tego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 85/13 organ został zobowiązany. Powtórzyć zatem należy, iż w wyroku tym WSA w Warszawie stwierdził, iż skoro skarżąca wykazała w toku postępowania swoją niepełnosprawność, a także posiadanie przewlekłych chorób, które łącznie mogą być oceniane jako ciężkie, a zatem ziszczenie się nie jednej, a dwóch okoliczności przemawiających za odstąpieniem od kryteriów z § 4 ww. uchwały Rady m.st. Warszawy, określonych w jej § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a i b, to rolą organu było zastosować wskazany przepis, a tym samym umieścić K.N. na liście osób oczekujących na najem lokalu, albo przekonywująco podważyć twierdzenia, argumenty i dowody skarżącej, jeżeli uznałby je za nieprawdziwe – i to w oparciu o konkretne dowody, dane. Organ w żaden sposób nie podważył dowodów wskazujących, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną, dotkniętą przewlekłymi chorobami, a pomimo tego nie umieścił skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu. Tym samym, w ocenie Sądu, organ nie podporządkował się wytycznym zawartym w wyroku z dnia 19 września 2013 r., co stanowi naruszenie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i powoduje konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku. Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku.