II SA/Wa 741/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2013 r. W.L. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wniosku skarżący oświadczył, że źródłem jego utrzymania w gospodarstwie domowym, które prowadzi wspólnie żoną i pełnoletnim synem, jest dochód osiągany z działalności rolniczej w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Jako wyłączny składnik majątku skarżący wymienił dom, jak zaznaczył - "w budowie" oraz nieruchomość rolną o pow. 3,5 ha. Oświadczył również, że rodzina nie posiada żadnych oszczędności. Do wniosku skarżący nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających zamieszczone we wniosku informacje tak co do wysokości dochodów. Nie podał również kwoty wydatków miesięcznych w gospodarstwie ani nie wskazał przyczyn nieosiągania dochodu przez pełnoletniego syna. Nadto z akt administracyjnych przy sprawie wynikało, że skarżący w toku postępowania administracyjnego ustanowił adwokata z wyboru (v. pełnomocnictwo na k.204 akt administracyjnych). Z tego powodu, w piśmie z dnia 14 maja 2013 r., skarżący został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających majątek dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za ten okres, odpisów zeznań podatkowych za 2011 i 2012 r., oświadczenia wskazującego na przyczyny nieosiągania dochodu przez syna (względnie kopii dokumentów potwierdzających te przyczyny), a także dodatkowego oświadczenia o innych źródłach dochodu, o ile źródła takie skarżący posiada. Ponadto skarżący został wezwany do wskazania źródła dochodu, z którego pokrył koszty zastępstwa prawnego przed organem administracji publicznej. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 maja 2013 r. Skarżący wezwania tego do dnia dzisiejszego nie wykonał. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Wyjątek zaś od tej zasady ustawodawca przewidział w rozdziale 3 działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) zatytułowanym "Zwolnienie od kosztów sądowych"- a zwłaszcza w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243 – 263 P.p.s.a.). Otóż, w myśl art. 246 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "osoba ta wykaże" oznacza zatem, że to na wnioskodawcy, czyli osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek podania tych danych (w postaci oświadczeń oraz dokumentów źródłowych), które w sposób wystarczający i niebudzący wątpliwości pozwolą na ustalenie jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Co więcej, obowiązek ten w sposób jednoznaczny ustawodawca sprecyzował w art. 255 P.p.s.a. otwierając sądom administracyjnym możliwość żądania od wnioskodawców uzupełnienia niewystarczającego lub budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy i nakładając na wnioskodawców obowiązek wykonania tych wezwań ("strona jest obowiązana na wezwanie (...)"). Jednocześnie należy zauważyć, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie bada się sytuacji majątkowej wnioskodawcy tylko w granicach jego zdolności zarobkowych, czy możliwości płatniczych, lecz dokonuje się tej oceny na tle sytuacji majątkowej w gospodarstwie domowym skarżącego, czyli bierze się też pod uwagę sytuację majątkową i możliwości płatnicze wszystkich osób pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast to skarżący w składanym formularzu wniosku ma obowiązek zamieścić tego rodzaju dane w takim, szerokim zakresie lub uzupełnić je w przypadku, gdy są one niewystarczające lub budzą wątpliwości. Ustawodawca dał temu wyraz w treści art. 252 § 1 P.p.s.a. stwierdzając, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz stanie rodzinnym. W niniejszej sprawie skarżący nie uzupełnił niewystarczających danych zamieszczonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie uczynił bowiem zadość doręczonemu wezwaniu z dnia 14 maja 2013 r. i nie wykazał sytuacji majątkowej w prowadzonym gospodarstwie domowym, tj. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia co do aktualnej wysokości źródeł utrzymania. Skarżący nie przedstawił bowiem ani odpisów zeznań podatkowych ani wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Nie złożył też dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym, czyli nie złożył takich dokumentów, które umożliwiłyby ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Tylko bowiem w oparciu o te dokumenty możliwe byłoby ustalenie wysokości pozostałych skarżącemu, po odliczeniu niezbędnych wydatków, środków pieniężnych, które to środki mógłby on ewentualnie przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie wyjaśnił również, czy pozostający w gospodarstwie domowym pełnoletni syn ma możliwości zarobkowe. Nie podał zatem informacji mającej bezpośredni wpływ na ocenę własnych możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Co więcej, skarżący w ogóle nie odniósł się do treści wezwania w części zobowiązującej go do podania źródeł finansowania pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z wyboru, czyli nie udzielił takiej z kolei informacji, która pozwoliłaby na ocenę jego możliwości płatniczych w okresie bezpośrednio poprzedzającym wniesienie skargi (reprezentacja ustała wraz z rozstrzygnięciem sprawy przez organ II instancji). W dalszej konsekwencji oznacza to zatem, że skarżący nie wykazał przesłanek wymaganych treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 252 § 2 i art. 255 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.