II SA/Wa 741/22
WyrokWSA w Warszawie2022-12-13
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Andrzej Góraj, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Cyfryzacji zasadnie odmówił udostępnienia fragmentów wyroku Trybunału Arbitrażowego w Paryżu, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy oraz ochronę danych osobowych?Ratio decidendi
Minister Cyfryzacji zasadnie odmówił udostępnienia fragmentów wyroku Trybunału Arbitrażowego, które stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy lub zawierały dane osobowe osób niebędących stronami postępowania. Organ wykazał, że informacje te posiadają wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, a strony podjęły wystarczające kroki w celu zachowania ich poufności. Odmowa udostępnienia danych osobowych była uzasadniona ochroną prywatności tych osób na gruncie RODO.Stan faktyczny
Skarżący F.B. wnioskiem z marca 2019 r. domagał się udostępnienia wyroku Trybunału Arbitrażowego w Paryżu w sprawie przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Cyfryzacji początkowo odmówił, następnie częściowo uchylił decyzję, a po kolejnych postępowaniach i wyrokach sądów administracyjnych, decyzją z marca 2022 r. odmówił udostępnienia fragmentów wyroku zawierających tajemnicę przedsiębiorcy oraz dane osobowe, a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej. WSA w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant ref. staż. Maria Pawlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Postępowanie w sprawie zainicjował wniosek F.B. z [...] marca 2019r. którym zwrócił się do Ministra Cyfryzacji (zwany dalej "Ministrem") o udostępnienie wyroku Trybunału Arbitrażowego w Paryżu w sprawie z wniosku J. i B.. (zwane dalej "Spółkami") - akcjonariuszy S. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej.
Minister decyzją z [...] maja 2019r. odmówił udostępnienia żądanej informacji, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa a decyzją z [...] listopada 2019r., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił ww. decyzję własną z [...] maja 2019r. w części – w zakresie w jakim odmawia udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej obejmującej te fragmenty wyroku arbitrażowego, które nie zawierają informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 maja 2020r. sygn. akt II SA/Wa 92/20 uchylił ww. decyzję Ministra z [...] listopada 2019r.
W uzasadnieniu wskazał, że istota sprawy sprowadzała się do oceny tego, czy skarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu decyzja jest wadliwa, bo organ podał jedynie, że uchyla swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie w zakresie, w jakim odmawia udostępnienia żądanej informacji co do fragmentów wyroku, które nie zawierają informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Sentencja omawianej decyzji nie precyzuje jednak tego, jakie części żądanego wnioskiem wyroku stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa (a więc w jakiej części organ odmawia udostępnienia żądanej informacji), a jaką część spornego wyroku organ uznał za możliwą do udostępnienia. Próby doprecyzowania tej kwestii w uzasadnieniu decyzji również nie zmieniają tego, że sentencja decyzji de facto nie zawiera jasnego i klarownego rozstrzygnięcia.
Dodatkowo Sąd zauważył, że poważnym uchybieniem, jakiego dopuścił się organ jest to, że w uzasadnieniu decyzji nie wskazał wprost wszystkich elementów żądanej informacji, które w jego mniemaniu stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a odwołał się do treści pism zawierających stanowisko Spółek (stron żądanego wyroku), co spowodowało, że częścią decyzji stały się stanowiska stron postępowania arbitrażowego, którego dotyczy Wyrok. Sąd podkreślił, że organ nie może również uchylać się od władczego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i cedować tego obowiązku na osobę dokonującą w ministerstwie czynności materialno-technicznej udostępniania wnioskowanych treści wyroku, a tak należy rozumieć sformułowanie, że po zaczernieniu fragmentów wyroku, zawierających informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy oraz zawartych w wyroku arbitrażowym danych osobowych, zostanie on udostępniony wnioskodawcy.
Rozpoznając skargę kasacyjną od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 października 2020r. sygn. akt I OSK 1670/20 oddalił ją. NSA nie zgodził się ze stanowiskiem Ministra, że z uwagi na obszerność dokumentu będącego przedmiotem wniosku, zredagowanie sentencji decyzji w taki sposób, aby była jak najbardziej przystępna wymagało niewymieniania w niej wszystkich tych fragmentów wyroku, które nie zawierają tajemnicy przedsiębiorcy, tj. takich, co do których uchylona została decyzja wydana przez Ministra w I instancji.
Minister decyzją z [...] grudnia 2020r. nr po ponownym rozpatrzeniu odwołania, uchylił własną decyzję [...] maja 2019r.:
- w części odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w zakresie: do akapitu 107, akapitu 108 zdanie wstępne, akapit 109, akapitów 111-113, akapitów 121-145, akapitu 149, akapitów 163-165, akapitu 166 zdanie drugie, akapitu 168 zdanie pierwsze, akapitu 170, akapitów 172-173, akapitu 175 zdanie pierwsze, akapitów 176-177, akapitów 179-180, akapitu 185, akapitu 188, akapitu 190, akapitu 194, akapitów 198-199, akapitów 212-215, akapitów 217-228, akapitów 261-298, akapitów 300 -318, akapitów 323-343, akapitów 346-350, akapit 352, akapitów 355¬360, akapitów 368-399 zdanie 1-7, akapitów 400-406, akapitów 413-422, akapitów 425-454, akapitów 462-463, akapitów 468-473, akapitu 480, akapitów 485-493, akapitu 500, akapitów 502-507, akapitów 509-510, akapitów 524-525, akapitu 527, akapitów 536-555, akapitów 557-569, akapitów 571-588 zdanie 1-6, akapitów 594¬595, akapitu 598, akapitów 600-601, akapitów 603-613, akapitów 615-616, akapitu 619, akapitów 623-631, akapitów 633-638, akapitów 643-645, akapitów 647-654 tiret (ii), akapitów 655-656, akapitu 659, akapitów 661-663, akapitów 665-669, część 3 akapitów 671-674, akapitów 676-684, akapitów 689-698, akapitów 700-718, część 2 akapitów 720-722, akapitów 731-733, część B.l. akapitów 735-743, akapitów 745-747, akapitów 749-750, akapitów 758-768, akapitów 793-796, akapitów 799-800, akapitów 802-803, akapitów 881-883 wyroku w sprawie z wniosku Spółek (akcjonariuszy S.A.) przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa [...])
i w tym zakresie umarzył postępowanie pierwszej instancji.
Wyrokiem z dnia 22 października 2022r. (sygn.. akt II SA/Wa 556/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność powyższej decyzji, gdyż w sposób oczywisty i rażący naruszała ona art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W uzasadnieniu wskazał, ze zestawienie sentencji zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w zakresie częściowego uchylenia decyzji, jak też umorzenia w tym zakresie postępowania przed organem pierwszej instancji, ze stanem faktycznym sprawy, z którego wynika, że wniosek Skarżącego nie stracił na aktualności, gdyż przez takie sformułowanie zawarte w sentencji zaskarżonej decyzji nie został w całości rozstrzygnięty co do istoty, mimo, że w sprawie wiążące były, na mocy art. 153 i art. 170, P.p.s.a., ww. wyroki Sądów administracyjnych obu instancji: WSA w Warszawie z 20 maja 2020r. sygn. akt II SA/Wa 92/20 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2020r. sygn. akt I OSK 1670/20, wskazuje na rażące naruszenie prawa przez Ministra.
Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne, które zaszły już po wydaniu przez Ministra decyzji z listopada 2019r., w postaci częściowego udostępnienia Skarżącemu żądanej informacji w drodze czynności materialnotechnicznej, powodowały, że organ odwoławczy powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w następujący sposób: po pierwsze uchylić w całości ww. decyzji Ministra z maja 2019r., która przecież nie zawierała części i odmawiała w całości udostępnienia żądanej informacji publicznej, a po jej wydaniu doszło dopiero do ww. okoliczności, które miały istotny wpływ na wynik sprawy – częściowego udostępnienia żądanych przez Skarżącego informacji publicznych. Po drugie Minister powinien orzec o odmowie udostępnienia Skarżącemu nieudostępnionej części informacji publicznej, o której mowa we wniosku z marca 2019r. (podając konkretnie, których części ww. Wyroku arbitrażowego nie udostępnia), a w uzasadnieniu decyzji administracyjnej podać szczegółowe przesłanki, dlaczego zdecydował się na nieudostępnienie informacji żądanych. Po trzecie Minister powinien umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji w pozostałej części. Umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu, który zobowiązany jest do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości, także częściowej, w związku z tym, że w drodze czynności materialnotechnicznej doszło do częściowego udostępnienia żądanego przez Skarżącego Wyroku arbitrażowego. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać, tak jak w rozpoznawanej sprawie, ze zmiany stanu faktycznego.
Decyzją z dnia [...] marca 2022r. Minister Cyfryzacji :
1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości; odmawiam udostępnienia informacji publicznej w postaci pełnej treści wyroku wydanego przez Trybunał Arbitrażowy w Paryżu w sprawie z wniosku J. i B. (akcjonariuszy S. S.A.) przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa [...]): 1) w zakresie udostępnienia tych jednostek redakcyjnych wyroku, które zawierają informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, tj. w zakresie udostępnienia treści; a) akapitu nr; 108 za wyjątkiem zdania wstępnego, 110 zd. 2-4, 114-120, 146-148, 150-157, 158-162, 165 ostatni akapit, 166 zdanie 1, 167,168 zd. 2.169,171,174,175 zd. 2 i 3,178,181, 182-184, 186-187, 189, 191, 192-193, 195-197, 200-211, 216, 229-235, 236, 238-260, 299, 319-322, 344, 345, 351, 353-354, 361,362-367,399 zd. przedostatnie, 407-412,423-424,455-461, 464-467, 474-479, 481-484, 494, 501, 508, 511-523, 526, 528- 535, 556, 570,588 zd. ostatnie,589-592,593,596-597, 599,602, 614,617, 618,620-622,632, 639-642, 646, 654 pkt (iii), 657-658660, 664, 670, 675, 685-688, 699, 719, 723-730, 734, 744, 748, 751-757, 769-792, 797-798, 801, 804-805, 806-816, 817-831, 832-847, 848-854,855-880; b) treści śródtytułu znajdującego się na str. 154 między akapitem 588 a 589, oraz na str. 155 między akapitem 592 a 593;
2. w zakresie udostępnienia tych jednostek redakcyjnych wyroku, które zawierają informacje o osobach fizycznych niebędących stroną postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowego wyroku, tj. sekretarza administracyjnego oraz osób reprezentujących powoda i pozwanego, świadków, biegłych, obserwatora, tłumaczy oraz danych adresowych profesora B.S. z uwagi na prywatność tych osób, których to dane osobowe występują w następujących jednostkach redakcyjnych tego wyroku, tj.: na stronie nr 1 i 6 wyroku; w akapicie nr: 9 pkt (iii), 43-44, 53, 63-64, 68-69, 78, 89, 214, 285- 286, 288, 294, 301-302, 352, 417, 418, 480, 486, 492-493, 498, 500, 546-547, 559, 561-562, 569, 572, 575-576, 581-583, 588, 595, 600- 601, 615-616, 637, 713, 717; 743, w przypisie dolnym nr: 17, 189, 190, 241, 266, 323, 364, 414, 421, 451, 508 -510, 516-518, 535, 536, 541-543, 573, 574, 583, 607, 616, 623, 624,654, 658, 660, 663, 664,666, 668, 677, 680, 685, 690, 705, 739, 779, 781, 814, 826, 827, 829, 830
3. w pozostałym zakresie udostępnienia wyroku wydanego przez Trybunał Arbitrażowy w Paryżu w sprawie z wniosku J. i B. (akcjonariuszy S. S.A.) przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa [...]) umorzył postępowanie pierwszej instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w sprawie spełniona została przesłanka formalna warunkująca uznanie tych informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, bowiem obie Spółki podjęły działania zmierzające do utrzymania treści wyroku w poufności, czego wyrazem jest podpisane w toku postępowania arbitrażowego zobowiązania do zachowania poufności, a także stanowisko Spółek wyrażone w pismach z dnia [...] kwietnia, [...] kwietnia, [...] maja 2019 r. oraz w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. Nadto, opublikowany na portalu lus Mundi w 2021 r. czyli na portalu w którym publikowane są wyroki Trybunału Arbitrażowego w Paryżu, wyrok zapadły w sprawie [...] został znacząco zanimizowany z uwagi na zawarte w nim informacje prawnie chronione a zakres tej anonimizacji jest stanowczo większy aniżeli zakres anonimizacji jakiej dokonał Organ w niniejszej sprawie. Innymi słowy, zakres udostępnienia wyroku przez Ministra Cyfryzacji jest szerszy aniżeli zakres wyroku udostępniany przez sam Trybunał Arbitrażowy. Ponadto podkreślono, że wskazane w sentencji wyroku w pkt 2 jednostki redakcyjne wyroku zawierają informacje, które nie zostały ani przez Organ ani przez Strony zainteresowane podane do wiadomości publicznej. Pozwala to w ocenie organu przyjąć, iż w sprawie zachodzi przesłanka formalna warunkująca uznanie danych informacji za tajemnicę przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu zakresu merytorycznego organ wyjaśnił, że ugoda zawiera informacje podlegające ochronie z tytułu tajemnicy przedsiębiorcy i w związku z tym oddalił żądanie udostępnienia pełnej treści Ugody w trybie dostępu do informacji publicznej. Ujawnienie fragmentów Ugody lub odnoszących się do Ugody, wskutek udostępnienia tych akapitów wyroku Trybunału Arbitrażowego [...], które zawierają informacje dotychczas niepodlegające upublicznieniu i które dalej są chronione przez Strony, zniweczyłyby zasadę poufności informacji objętych Ugodą uzyskaną wyrokami wydanymi w sprawach o udostępnienie jej treści w całości.
Podkreślono, że strony Ugody, w jej treści zastrzegły konieczność zachowania jej w poufności. Ponadto w ocenie organu materia wysokości szkód jakie poniosła strona ugody, jak i materia rozważanych przez spółkę i jej akcjonariuszy możliwości dochodzenia roszczeń, strategii negocjacyjnych i procesowych spółki dotyczących jej sytuacji finansowej, proponowanych przez spółkę i jej akcjonariuszy warunków polubownego rozwiązania powstałych sporów, wysokości roszczeń i jej akcjonariuszy, wynegocjowanych kar umownych, skutków niewykonania postanowień ugody, zakresu roszczeń spółki i jej akcjonariuszy oraz warunków wygaśnięcia ugody, stanowi dla spółki i jej akcjonariuszy wartość gospodarczą. Stąd spółka i jej akcjonariusze, mieli uzasadnione powody, aby zachować w poufności kluczowe elementy spornej ugody.
W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że informacje dotyczące podmiotów kontrolujących J. i B., wartości inwestycji J. i B. w S. S.A., wartości częstotliwości radiowych, zamierzeń biznesowych S. S.A. w odniesieniu do uzyskanych rezerwacji oraz liczby pozwoleń radiowych uzyskanych przez S. S.A., analiz finansowych i handlowych przygotowanych przez J. i B. w postępowaniu arbitrażowym, informacje na temat możliwości technologicznego i komercyjnego wykorzystania rezerwacji częstotliwości radiowych, do których prawa posiadała S. S.A., wreszcie dotyczące zamierzeń biznesowych J. i B. co do wykorzystania rezerwacji częstotliwości radiowych oraz spadku wartości ich inwestycji - stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i dane te nie mogą podlegać udostępnieniu jako posiadające dla obu Spółek wartość gospodarczą. Ich ujawnienie mogłoby stanowić źródło informacji dla konkurencji J. i B., tym samym wpływając na pozycję rynkową obu przedsiębiorców. Wykorzystanie wskazanych informacji przez konkurentów na rynku telekomunikacyjnym może stanowić nieodpłatnie uzyskane know-how, pozwalające konkurentom osiągnąć uprzywilejowaną pozycję rynkową kosztem J. i B..
Wyjaśniając powody odmowy udostępnienia tych jednostek redakcyjnych wyroku, które zawierają informacje o osobach fizycznych niebędących stroną postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowego wyroku, tj. sekretarza administracyjnego oraz osób reprezentujących powoda i pozwanego, świadków, biegłych, obserwatora, tłumaczy oraz danych adresowych profesora B.S. organ powołał się na prywatność tych osób, których to dane osobowe występują w jednostkach redakcyjnych tego wyroku wymienionych w sentencji decyzji. Podkreślono, że dane te podlegają ochronie na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzania danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95.46/WE {ogólne rozporządzenie o ochronie danych (Dz. Urz. UE L 2016 Nr 119, str. 1 z późn. zm). Dodano, że anonimizacja tych danych osobowych pozostaje bez wpływu na czytelność udostępnionej części wyroku.
Skargę do tut. Sądu od powyższej decyzji wywiódł F.B. zarzucając
1. Naruszenie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 10 oraz art. 13 UoDIP poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
2. Naruszenie art. 5 ust. 2 UoDIP oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1930 ze zm., dalej: UZNK), poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
3. Naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez brak zastosowania oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej Decyzji Ministra Cyfryzacji i o zobowiązanie Ministra Cyfryzacji do wykonania czynności związanych z prawidłowym rozpatrzeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z UoDIP.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Przed przystąpieniem do wyjaśnienia merytorycznych powodów wydanego rozstrzygnięcia podkreślenia wymagało to, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że każdy ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Wskazuje też w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W niniejszej sprawie było okolicznością niesporną, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Adresat wniosku był bowiem co do zasady podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez stronę informacje mieściły się w pojęciu informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem problematyki szeroko pojętej działalności pytanego podmiotu i materii gospodarowania mieniem publicznym.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się więc do oceny tego, czy organ zasadnie przyjął, że objęta decyzją informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Istotą sporu w niniejszej sprawie była więc kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U Nr. 112, poz. 1198 ze zm.) oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr. 153, poz. 1503 ze zm.).
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa o której stanowi art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacje utajnione muszą więc posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy (w przeciwnym razie logicznym jest że nie utajniałby ich). Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci.
Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Istotne jest w każdym razie to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku otrzymania przez przedsiębiorcę wniosku o ich ujawnienie. Informacja poufna nie nabywa bowiem cech poufności z uwagi na żądanie jej udostępnienia. Cecha ta winna istnieć już w samej informacji od momentu jej pozyskania przez przedsiębiorcę.
Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufną informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jej poufności. Informacja "ujawniona do wiadomości publicznej" nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę jako tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona, to takiej kontroli nie ma, ergo - informacja nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa. Daje się zatem zauważyć, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując cytowany art. 11, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą dla danego przedsiębiorcy, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420).
Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. sygn. I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717).
Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy, jak to już wyżej podkreślano, w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej.
W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Z informacją poufną mamy zatem do czynienia wtedy, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mianowicie mają być działania. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie wąskiego kręgu pracowników. Dla zrealizowania przesłanki "niezbędne działania" należy podjąć fizyczne środki ochrony (nawet najskromniejsze zabezpieczenie techniczne) (...). W konkretnych okolicznościach o obowiązku dochowania tajemnicy może przesądzać sam charakter informacji w powiązaniu z poziomem wiedzy zawodowej osób, które weszły w ich posiadanie (tamże).
Niezależnie od powyższych dywagacji, w realiach faktycznych niniejszej sprawy skupić się należało przede wszystkim na materii informacji posiadających wartość gospodarczą. Organ w skarżonej decyzji podnosił bowiem istnienie tej okoliczności.
W ocenie tut. Sądu wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji, oszczędności czy też sposobu realizowania zobowiązań umownych. Wartość gospodarczą mają też wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, jak i szczegółów organizacyjnych, technicznych czy technologicznych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej, czy pozostających choćby w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest to, ze w/w informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi a prowadzoną działalnością gospodarczą czy choćby profilem działania firmy. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu.
Nadto podkreślenia wymagało to, że ustawodawca tworząc omawiany przepis, odnosił się do pojęcia wartości gospodarczej istniejącej dla danego przedsiębiorcy. Wartość ta musi więc oczywiście mieść charakter obiektywny. Nie musi ona mieć zaś znaczenia dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, czy tez choćby znacznej jej ilości. Wystarczającą przesłanką dla uznania pewnych danych za objętych tajemnicą przedsiębiorstwa jest to, że mają one wartość gospodarczą dla indagowanego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej przedsiębiorcy, który podjął kroki w celu utajnienia tych danych. Ważne przy tym jest to, aby strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych udowodniła istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji przedstawiła w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należało, iż skarżona decyzja spełniała wymogi o jakich wspomniano wyżej.
Przede wszystkim organ wyjaśnił w sposób przekonujący i wyczerpujący, że spełniona została przesłanka formalna do jakiej odnosi się tajemnica przedsiębiorcy. Całokształt materiału dowodowego świadczy o tym, iż żądane informacje pozostają pod szczególną ochroną i od chwili ich wytworzenia aż do obecnego momentu, są co najmniej niedostępne dla szerokiego kręgu osób. Strona skarżąca nie przywołała zaś żadnych dowodów czy choćby twierdzeń mogących obalić w/w wniosek.
Organ trafnie też przyjął, ze w realiach faktycznych sprawy spełniona została również przesłanka materialna, tj. że żądana informacja, a opisana szczegółowo w pkt.1 skarżonej decyzji stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a jej ujawnienie, mogłoby wpłynąć negatywnie na pozycję rynkową spółki względem jej konkurentów, czy kooperantów. W ocenie tut. Sądu należy zgodzić się z organem, że gdyby materia objęta wnioskiem została udostępniona osobom trzecim, to doprowadziłoby to do ujawnienia danych istotnych dla spółki, wywołując tym samym negatywny wpływ na pozycję rynkową spółki, w tym na stosunek wobec konkurencji a nawet współpracujących z podmiotem podwykonawców. Podmioty trzecie mogłyby z łatwością uzyskać informacje o szeroko rozumianym standingu finansowym spółki, a także o zakresie realizowanych przez spółkę zobowiązań umownych. Są to w ocenie tut. Sądu z całą pewnością dane, posiadające wielce istotną wartość ekonomiczną dla każdego podmiotu gospodarczego działającego w ramach wolnorynkowej konkurencji.
Problematykę owej wartości organ w sposób szczegółowy opisał zaś w uzasadnieniu skarżonej decyzji (patrz str.13-14 i 18-19 uzasadnienia skarżonej decyzji). W ocenie składu orzekającego opis ten jest zaś na tyle przekonujący i dokładny, że uzasadnia założenie, iż żądane dane posiadają obiektywną wartość gospodarczą dla spółki. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie miał więc żadnych wątpliwości co do tego, ze spółka, a za nią organ, mieli uzasadnione powody, aby zachować w poufności żądane dane, które stanowiły elementy kluczowe dla prowadzonej działalności gospodarczej. Miały bowiem one dla spółki wartość o charakterze gospodarczym, gdyż dotyczyły szeroko rozumianej materii wartości spółki, jej wierzytelności i skuteczności wywiązywania się ze zobowiązań umownych.
W ocenie tut. Sądu jako wyczerpujące i przekonujące jawią się też wyjaśnienia powodów wydania pkt.2 skarżonej decyzji tj. odmowy udostępnienia tych jednostek redakcyjnych wyroku, które zawierają informacje o osobach fizycznych niebędących stroną postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowego wyroku, tj. sekretarza administracyjnego oraz osób reprezentujących powoda i pozwanego, świadków, biegłych, obserwatora, tłumaczy oraz danych adresowych profesora B.S.. W tym zakresie organ trafnie powołał się na prywatność tych osób, których to dane osobowe występują w jednostkach redakcyjnych tego wyroku wymienionych w sentencji decyzji. Trafnie podkreślił też Minister, że dane te podlegają ochronie na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzania danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95.46/WE {ogólne rozporządzenie o ochronie danych (Dz. Urz. UE L 2016 Nr 119, str. 1 z późn. zm). Na marginesie niejako zgodzić należało się też z wnioskiem organu, że anonimizacja powyższych danych osobowych pozostaje bez wpływu na czytelność udostępnionej części wyroku.
Dokonując podsumowania motywów rozstrzygnięcia raz jeszcze należało podkreślić, że organ rozpoznając sprawę dokonał wszechstronnego badania charakteru zastrzeżonych informacji. Wynikiem tego badania była poprawna konkluzja, iż żądane dane, posiadają wartość gospodarczą jak też stanowią podlegające ochronie dane osobowe. Z takim wnioskiem organu tut. Sąd w pełni się zgadza. Informacje objęte wnioskiem inicjującym postępowania w sprawie w sposób oczywisty ujawniały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej a zwłaszcza szczegóły dotyczące sytuacji finansowej podmiotu i sposobu wywiązywania się ze zobowiązań. Informacje te były na tyle szczegółowe, że istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi a profilem działalności gospodarczej prowadzonym przez spółkę.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy stosując się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 22.10.2022r. sygn. akt II SA/Wa 556/21, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło