II SA/Wa 741/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oddala skargę W dniu [...] lutego 2023 r. Komendant Rejonowy Policji [...] (dalej: "KRP", "uczestnik postępowania") wydał [...] M.K. (dalej: "skarżący", "badany") skierowanie nr [...] do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "RKL", "organ pierwszej instancji") w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, a także uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. W ww. skierowaniu podano, że skarżący został skierowany na własną prośbę, jak też wskazano datę jego zwolnienia ze służby w Policji - [...] lutego 2023 r. Orzeczeniem z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] organ pierwszej instancji zaliczył skarżącego do kategorii B - zdolny do służby w Policji z ograniczeniem, uznając go za zdolnego do służby na ostatnio zajmowanym stanowisku policjanta Ogniwa Ochronnego, Referat Organizacji Służby i Ochrony, Wydział Prewencji Komendy Rejonowej Policji [...]. U skarżącego rozpoznano następujące schorzenia: 1) przebytą plastykę przepukliny pachwinowej prawej z wszczepem syntetycznym ([...] sierpnia 2017 r.) oraz zabieg wycięcia przetoki skórnej penetrującej do siatki propylenowej w bliźnie po plastyce przepukliny pachwinowej prawostronnej ([...] maja 2022 r.), które przypisano do § 61 pkt 1 kolumna (dalej: "kol.") 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2392 ze zm.; dalej: "zał. do rozp. z 2018 r.") - kategoria B, 2) przebyte trzy operacje przepukliny pachwinowej skośnej lewostronnej: [...] czerwca 2001 r. hernioplastyka m. Schouldice’a, [...] października 2020 r. plastyka przepukliny z wszczepem syntetycznym, [...] kwietnia 2022 r. ponowna plastyka przepukliny nawrotowej z użyciem siatki syntetycznej - § 61 pkt 1 kol. 5 zał. do rozp. z 2018 r. - kategoria B, 3) zespół Gilberta - § 121 pkt 1 kol. 5 zał. do rozp. z 2018 r. - kategoria B, 4) złóg 6 mm w układzie kielichowo-miedniczkowym lewej nerki, torbiel miąższową 12 mm tej nerki - § 96 pkt 3 i pkt 9 kol. 5 zał. do rozp. z 2018 r. - kategoria B, 5) naczyniaki segmentu II i VIII wątroby - § 52 pkt 2 kol. 5 zał. do rozp. z 2018 r. - kategoria B, 6) nadwzroczność oka lewego, starczowzroczność - § 7 pkt 2 kol. 5 zał. do rozp. z 2018 r. - kategoria B, 7) drobne zmiany zwyrodnieniowe zastawki mitralnej z falą zwrotną (++), zwapnienia zastawki aortalnej z falą zwrotną (+) oraz niewielką falę zwrotną zastawki płucnej (+), nieistotne hemodynamicznie - § 49 pkt 1 kol. 5 zał. do rozp. z 2018 r. - kategoria B, 8) zaburzenia nerwicowe nieznacznie nasilone - § 86 pkt 1 kol. 5 zał. do rozp. z 2018 r. - kategoria A, 9) przebytą artroskopię z plastyką łąkotki przyśrodkowej kolana prawego z zachowaną prawidłową funkcją stawu - § 71 pkt 1 kol. 5 zał. do rozp. z 2018 r. - kategoria A, 10) hipercholesterolemię - § 44 pkt 1 kol. 5 zał. do rozp. z 2018 r. - kategoria A. W uzasadnieniu orzeczenia RKL zaznaczyła, iż rozpoznane u skarżącego schorzenia w aktualnym stopniu zaawansowania zmian strukturalnych i towarzyszących im dolegliwości klinicznych ograniczają zdolność do służby w Policji, z uwagi na mierne bądź niewielkie upośledzenie funkcji narządowych i układowych. Badany jest zdolny do służby na ostatnio zajmowanym stanowisku policjanta - Ogniwa Ochronnego, Referat Organizacji Służby i Ochrony, Wydział Prewencji, Komenda Rejonowa Policji [...], ponieważ zgodnie z opisem warunków służby, służba na tym stanowisku nie stwarzała nadmiernych obciążeń fizycznych i psychicznych. Ujawnione u skarżącego schorzenia zaliczono do kategorii zdolności do służby B ("zdolny do służby z ograniczeniem") lub do kategorii A ("zdolny do służby"), według klasyfikacji przewidzianej w zał. do rozp. z 2018 r. Schorzenia te wymagają okresowej kontroli specjalistycznej, jednakże mierny stopień zaawansowania zmian narządowych nie powoduje istotnego upośledzenia sprawności ogólnej ustroju i w chwili obecnej, przy właściwie prowadzonej terapii, nie daje podstaw do zaliczenia badanego do którejkolwiek z grup inwalidzkich. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżący zakwestionował ocenę, zgodnie z którą służba na ostatnio zajmowanym przez niego stanowisku nie stwarzała nadmiernych obciążeń fizycznych i psychicznych. Podkreślił, że w Policji pracował od grudnia 1996 r. do lutego 2023 r. W 2001 r. doznał sytuacji traumatycznej związanej z samobójstwem osoby zatrzymanej podczas pełnionej przez niego służby. Taka sytuacja powtórzyła się, gdy inny osadzony próbował targnąć się na swoje życie na jego służbie. Wówczas wspomnienia z 2001 r. powróciły, co skutkowało koniecznością skorzystania przez badanego z pomocy psychologicznej i psychiatrycznej. U skarżącego zdiagnozowano neurastenię, której nie miał, wstępując do Policji. Jego zdaniem, niewątpliwie na jego stan zdrowia wpłynęły warunki pracy, w tym kontakt z osobami zatrzymanymi, używającymi środków odurzających, alkoholikami, sprawcami zabójstw, chorymi psychicznie. Ponadto w 2017 r. podczas leczenia szpitalnego skarżący został zarażony gronkowcem złocistym, co ustalono dopiero po 4 latach, a badany nadal leczy się, by pozbyć się tej bakterii. Skarżący nie rozumie, dlaczego pewne schorzenia są zaliczane do kategorii B lub do kategorii A. Nie przemawia do niego kwalifikacja schorzeń bez podania procentowego uszczerbku na zdrowiu i z tego względu uważa, iż jego sprawa powinna być rozpatrzona ponownie. Po rozpoznaniu odwołania, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") orzeczeniem z [...] marca 2025 r. nr [...], mając za podstawę art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 310 ze zm.; dalej: "u.k.l."), utrzymała w mocy orzeczenie RKL. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że zapoznał się z odwołaniem i wnikliwie przeanalizował dostępną w aktach dokumentację orzeczniczo-lekarską, jak również zarzuty odwołania, dochodząc do wniosku, iż orzeczenie organu pierwszej instancji jest zgodne z zasadami orzecznictwa lekarskiego. RKL oparła swoje rozstrzygnięcie na dokumentacji medycznej, wywiadzie chorobowym i bezpośrednim badaniu skarżącego. Badany wskazuje głównie na zaburzenia sfery psychicznej, mające - w jego mniemaniu - wpływ na ustalenia orzecznicze, dlatego CKL postanowiła pozyskać aktualną opinię konsultanta psychiatry, który rozpoznał u skarżącego nerwicę neurasteniczną nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne. Schorzenie to pokrywa się z rozpoznaniem 11.8 części A orzeczenia RKL. Pozostałe rozpoznania zawarte w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji także nie budzą zastrzeżeń CKL. W tej sytuacji organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do zmiany orzeczenia RKL. Powyższe orzeczenie CKL stało się przedmiotem skargi badanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu, akcentując, że w orzeczeniach nie podano procentowego stopnia utraty zdrowia tak, aby mógł ubiegać się o materialną rekompensatę. Ponadto skarżący zarzucił, iż po spędzeniu ponad 26 lat w strukturach Policji, gdzie nabawił się choroby zawodowej w postaci nerwicy neurastenicznej i związanych z tym trudności adaptacyjnych, nie może liczyć na pozytywne rozstrzygnięcia komisji lekarskich ani na możliwość leczenia tego schorzenia w sanatorium lub innym ośrodku rehabilitacyjnym, co uważa za przykład dyskryminacji jego osoby. Z tej przyczyny podejmie starania o uzyskanie zadośćuczynienia, rekompensaty pieniężnej od byłego pracodawcy - Policji za powstałą chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi w zakresie ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby; odrzucenie skargi w pozostałym zakresie, tj. w zakresie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji oraz ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą; rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie z [...] lipca 2025 r. skarżący zażądał przeprowadzenia rozprawy. Na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 26 listopada 2025 r. skarżący oświadczył, że przedmiotem jego skargi jest orzeczenie CKL w zakresie ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby. Dodał, iż już w 2017 r. doświadczał stanów lękowych, lecz do lekarza udał się dopiero w 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 u.k.l. zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby (m.in.) w Policji, ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A - "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B - "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C - "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby. W myśl art. 6 ust. 2 u.k.l. orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń: (pkt 3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku. Przepis art. 33 ust. 1 u.k.l. stanowi, że rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Według art. 33 ust. 3 pkt 1 u.k.l. rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej. Z kolei art. 39 ust. 1 u.k.l. przewiduje, iż orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Przepisy art. 33 ust. 3 i art. 39 ust. 1 u.k.l. zobowiązują komisje lekarskie do przypisania rozpoznanego u badanego schorzenia do konkretnej jednostki właściwego wykazu chorób i ułomności (wraz z kategoriami zdolności do służby), wydanego w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ust. 2 u.k.l. Jak wskazują akta administracyjne kontrolowanej sprawy, procedura orzecznicza została zainicjowania skierowaniem skarżącego do RKL, wydanym na jego prośbę, na 10 dni przed planowanym odejściem ze służby w Policji. Tryb postępowania przed komisjami lekarskimi, unormowany w u.k.l., ma charakter szczególny i stanowi lex specialis wobec regulacji zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691). Wynika to z art. 4 u.k.l., zgodnie z którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w u.k.l. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola orzeczeń komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby oparta jest wyłącznie na kryterium legalności, tj. ich zgodności z przepisami u.k.l. i aktów wykonawczych jak rozp. z 2018 r. Innymi słowy, sądowa kontrola ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania orzeczenia pod względem formalnym. Sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Natomiast sąd administracyjny nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Sądy administracyjne, nie posiadając wiedzy specjalistycznej z zakresu medycyny, nie są uprawnione do weryfikacji merytorycznej trafności rozpoznanych przez komisję lekarską schorzeń leżących u podstaw orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby. Odnotować też trzeba, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest ustalenie stanu zdrowia tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale rozstrzygnięcie o zdolności do służby. Wiedza medyczna służy w tym wypadku do kwalifikacji stanu zdrowia do odpowiedniej kategorii zdolności w ramach określonej grupy - w przypadku skarżącego jest to grupa III (kol. piąta zał. do rozp. z 2018 r.), obejmująca kandydatów do służby w Policji będących funkcjonariuszami zwolnionymi ze służby w Policji, bowiem już w dacie orzekania przez RKL skarżący był byłym funkcjonariuszem Policji. Tutejszy Sąd stwierdza, iż orzekające w sprawie komisje lekarskie prawidłowo sklasyfikowały schorzenia ujawnione w toku zleconych badań, zasadnie przyznając badanemu w rezultacie kategorię B zdolności do służby. Także sam skarżący nie podważał rozpoznanych u niego schorzeń, ale niezrozumiałe było dla niego powiązanie poszczególnych chorób z kategoriami zdolności. Według badanego, należało określić procentowy ubytek na zdrowiu, powstały w wyniku stwierdzonych schorzeń. Jednakże orzekając o zdolności fizycznej lub psychicznej skarżącego do służby, komisje lekarskie obu instancji były związane wykazem chorób i ułomności, ujętym w zał. do rozp. z 2018 r., gdzie danej chorobie / ułomności przyporządkowana jest określona kategoria zdolności funkcjonariusza do służby - A, B lub C. Powoływany przez badanego procentowy uszczerbek na zdrowiu, komisje lekarskie ustalają wskutek doznanego wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, na mocy odrębnych przepisów, zaś orzeczenia zapadłe w tym przedmiocie mają wyłącznie charakter wstępny, stanowiąc jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń (odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych, ich zakresu oraz wysokości) i nie należą do właściwości sądu administracyjnego. W ocenie tutejszego Sądu, na gruncie rozpatrywanej sprawy nie doszło do naruszeń prawa materialnego ani procesowego, skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia. CKL wydała je po analizie całości dokumentacji medycznej, w tym konsultacji lekarza specjalisty z dziedziny psychiatrii. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.