II SA/Wa 742/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Ewa Marcinkowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżone postanowienie W dniu 18 grudnia 2014 r. Z. R. złożył do Ministra Pracy i Polityki Społecznej wniosek o "stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 kpa. postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] i poprzedzającego je - postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. [...], odmawiającego wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.". W wyniku rozpatrzenia wyżej wymienionego wniosku, postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r., złożonym za pośrednictwem [...] Urzędu Wojewódzkiego Z.R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej postanowieniem Minister Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Ministra Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie, którym odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że postępowanie z wniosku Z.R. z dnia [...] sierpnia 2014 r. toczyło się w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. Obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy wniosek został wniesiony przez osobę będącą stroną, czy został on złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145 a lub art. 145b § 1 k.p.a.. Dopiero pozytywna weryfikacja wniosku pod względem w/w przesłanek może skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., a dalej przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku zaś nie spełnienia którejkolwiek z przyczyn formalnych, o których mowa wyżej, organ, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., zobowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Tak też było w niniejszej sprawie. W ocenie organu z wyjaśnień Z.R. wynikało, że powziął on informację o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w dniu [...] sierpnia 2014 r. (vide pismo Strony z dnia [...] sierpnia 2014 r.). Według wyjaśnień zainteresowanego, źródłem informacji o owych okolicznościach jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] czerwca 2014 r. Z. R. odebrał postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], natomiast w dniu [...] sierpnia 2014 r. odebrał postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. Ustalono, iż postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2014r nr [...], z którym Z. R. wiąże okoliczności będące przesłankami do przeprowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, w swej treści stanowi jedynie o utrzymaniu w mocy postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] postanawiającego o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014r nr [...]. Bezspornym w sprawie jest fakt, iż zarówno postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2014r nr [...], jak i poprzedzające je postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w swej treści odnoszą się do tożsamych okoliczności faktycznych i prawnych, bowiem dotyczą przeprowadzanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej postępowania z wniosku Z.R. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...]. Trudno zatem przyjąć, iż zainteresowany otrzymując postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] powziął na tej podstawie wiedzę co do okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, której nie posiadał wcześniej. Logicznym w takim stanie rzeczy jest wnioskowanie, iż powzięcie wiedzy w przedmiocie przesłanek do wznowienia postępowania, jeżeli związane jest z treścią postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] - co twierdzi strona, winno być wiązane z chwilą zapoznania się z treścią postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2014r nr [...]. W oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie, zarówno Prezydent Miasta W. jak i Wojewoda [...] uznał, że twierdzenie Z. R. jako nieprawdziwe. Organy prawidłowo uznały, że datą, w której Z. R. powziął informację o okolicznościach stanowiących, zdaniem strony, podstawę do wznowienia postępowania jest dzień zapoznania się z treścią postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], co nastąpiło w dniu jego odbioru tj. w dniu [...] czerwca 2014r. Porównując datę odbioru ww. postanowienia z datą wniesienia podania o wznowienie, tj. z dniem [...] sierpnia 2014 r. należy stwierdzić, że nie zachowany został termin, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa, co stanowi formalną przesłankę do odmowy wznowienia postępowania. Ustosunkowując się do argumentów Z.R. zawartych we wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności Minister podkreślił, że w postępowaniu wznowieniowym odróżnia się dwa etapy. W toku pierwszego etapu organ wstępnie bada dopuszczalność wznowienia postępowania, zachowanie terminu oraz weryfikuje czy strona wskazała ustawową podstawę wznowienia. Natomiast ocena przesłanek wznowienia postępowania realizowana jest dopiero w drugim etapie postępowania. Organ bada wówczas, czy oprócz wskazanej przez podmiot inicjujący postępowanie podstawy wznowienia, spełnione są inne ustawowe przesłanki wzruszenia decyzji. Mając powyższe na uwadze Minister uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, a zatem brak jest podstaw prawnych stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2014r. nr [...]. Z.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na Postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2015 r., w którym domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...], orzekających o odmowne wznowienia postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi Z.R. podniósł, iż Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] listopada 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta [...] o odmowie wznowienia, które jego zdaniem wydane zostało wbrew właściwości określonej w art. 150 kpa., co narusza w sposób zdecydowany art. 156 § 1 ustęp 1 i 2 k.p.a. i eliminuje takie postanowienie z obrotu prawnego, jako wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podniósł, iż decyzją ostateczną wydaną przez organ w ostatniej instancji, o której mowa w art. 145 i 150 kpa może być także decyzja wydania w trybie art. 156 kpa. przez organ drugiej instancji, więc to od tej decyzji powinno przysługiwać wznowienie. Tak się nie stało, więc domaga się stwierdzenia nieważności postanowień wszystkich instancji. Nie zgodził się z twierdzeniem, że błędnie podał datę, od której przysługuje mu wznowienie postępowania. W jego ocenie jest oczywistym wobec powyższego wywodu, iż w razie wniesienia odwołania w trybie art. 127 k.p.a., gdyż tylko wtedy przysługuje skarga do WSA, zgodnie z art. 56 p.p.s.a. w związku z art. 235 k.p.a., dopiero wtedy przysługuje mu skarga o wznowienie postępowania. Skarżący uważa, iż to doręczenie postanowienia Ministra z [...] lipca 2014 r. wydane w trybie art. 127 § 3 kpa. decyduje o dacie okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia a nie postanowienie ministra z [...] czerwca 2014 r., gdyż wtedy jeszcze przysługiwała mu skarga o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli zdaniem Ministra odmowa wznowienia postępowania administracyjnego przez organ administracyjny w skutek błędnej oceny daty wznowienia decyduje o nieważności postanowienia, to w tym wypadku postanowienie Wojewody [...] i poprzedzające je postanowienie Prezydenta W. wydano z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że uzasadnienie faktyczne i prawne znajduje się w zaskarżonym postanowieniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 tej ustawy, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów innych, niż podniesione w jej zarzutach. Wskazać należy, że przedmiotem rozpoznania jest skarga na, postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 kpa, którym organ utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie, którym odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. Zgodnie zaś art. 144 kpa w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale ( tj. rozdziale 11 kodeksu postępowania administracyjnego ,oznaczonym jako " Zażalenia" do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy wskazać należy, że jej analiza prowadzi do wniosku, że zarówno postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. jak i zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2015 r. podpisane zostały, z upoważnienia Ministra przez J. M. – [...] w Ministerstwie. Jednakże ich. Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 24 § 1 pkt 5 k.pa, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji. Skutkiem prawnym niewyłączenia pracownika w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 24 § 1 pkt 5 kpa jest kwalifikowania wada decyzji będąca podstawą do wznowienia postępowania stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, ONSA i WSA 2010/5/82, przepis art. 24 § 1 pkt. 5 kpa. nie ma zastosowania jedynie do osoby piastującej funkcję ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a.. W świetle rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale należy zatem a contriario przyjąć, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a., w przypadku, gdy upoważniony pracownik wykonujący funkcję organu wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W niniejszej sprawie jest nim [...] J. M. Instytucja wyłączenia pracownika organu administracji publicznej jest jednym z elementów prawa do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy, zatem wydanie decyzji po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tę samą osobę, niewątpliwie dowodzi o pozbawieniu strony tego prawa. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 617/11, publ. orzeczenia nsa.gov.pl.) Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. syg. akt P 57/07 dostrzegł doniosłość przedmiotowej gwarancji, stwierdzając, że "W odczuciu społecznym znacznie gorzej zostanie oceniona decyzja, które tylko z pozoru została podjęta w sprawie dwukrotnie, gdyż decyzję weryfikowały te same osoby, które brały wcześniej udział w jej wydaniu. Taka sytuacja może mieć także negatywny wpływ na zaufanie obywateli do działań administracji publicznej." Stwierdzone uchybienie dające podstawę do wznowienia postępowania, uniemożliwiało dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, w tym odniesienie się do zarzutów skargi. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania, w szczególności wyłączyć pracownika, który wydał decyzję od udziału w postępowaniu wszczętym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.b. Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 3 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., orzekł jak w sentencji wyroku.