II SA/Wa 75/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. z dnia [...] czerwca 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla M.K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej rady Adwokackiej w W. M.K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku oraz z treści dokumentów źródłowych złożonych w wykonaniu wezwania z dnia 22 czerwca 2012 r. wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami, a osiągany w nim dochód miesięczny wynosi 2088,51 zł brutto. Z kolei źródłem tego dochodu są świadczenia emerytalne rodziców skarżącego. Powyższa kwota jest uzupełniania dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 150 zł netto przyznanym ojcu wnioskodawcy. Skarżący nie pracuje. W dniu [...] lutego 2011 r. działalność, którą prowadził skarżący, została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej. O ile w 2010 r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 18.116,69 zł, to w 2011 r. dochód ten, w związku z zakończeniem działalności gospodarczej, wyniósł jedynie 200 zł. Wnioskodawca jest dłużnikiem dwóch banków z tytułu zawartych z nimi umów na kwotę przekraczającą 40.000 zł. Jest również dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na kwotę ok. 2.400 zł z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, a także posiada niespłaconą zaległość podatkową z tytułu podatku VAT na łączną wysokość 1.459,80 zł. Wedle oświadczenia skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych. Wydatki miesięczne w gospodarstwie domowym z tytułu opłat za energię elektryczną, butlę gazową i leki wynoszą co najmniej 250 zł, przy czym skarżący wyjaśnił (dodatkowe oświadczenia skarżącego z dnia 2 lipca 2012 r.), że wszelkie pozostałe wydatki w gospodarstwie domowym również ponoszą rodzice, łącznie z zakupem żywności i odzieży. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "b" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi M.K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca utraty statusu osoby bezrobotnej, a więc akt administracyjny ściśle mieszczący się w opisanym zakresie. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że od lutego 2011 r. nie osiąga żadnego dochodu i od tego czasu pozostaje na faktycznym utrzymaniu rodziców. Natomiast ewentualne poniesienie kosztów ustanowienia adwokata z wyboru w zestawieniu z sytuacją majątkową w gospodarstwie domowym, tzn. w zestawieniu z wysokością dochodu brutto oraz liczbą osób pozostających w tym gospodarstwie w sposób oczywisty spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego rodziny wnioskodawcy. W związku z tym należało uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy w tym właśnie zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.