II SA/Wa 75/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma Prezydenta [...] z dnia [...]kwietnia 2012 r. znak: [...]. Pismo to było kierowane do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" zaś do samego wnioskodawcy do wiadomości. W swojej treści stanowiło wezwanie do zapłaty, którego podstawą były przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż pismo będące przedmiotem zaskarżenia przez Pana K. nie może być uznane w żaden sposób za rozstrzygające sprawę co do istoty. Z tej przyczyny nie jest możliwe prowadzenie postępowania nadzorczego dotyczącego wspomnianego wyżej pisma. P.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wymienionym wyżej postanowieniem Kolegium. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Prezydent [...] swoim bezprawnym działaniem unieważnił decyzję w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego na rzecz wnioskodawcy. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że stosownie do treści przepisu art. 61a § 1 kpa gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Cytowany przepis dotyczy każdego z postępowań administracyjnych, również postępowania toczącego się z wniosku strony o stwierdzenie nieważności aktu administracji tj. takiej czynności organu, która nosi znamiona decyzji lub postanowienia tego organu. Wskazano także, iż odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić co do zasady z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, dotyczących konkretnej sprawy będącej przedmiotem badania w postępowaniu nadzorczym. W okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji skierował do określonego adresata pismo, o którym mowa na wstępie przedmiotowego uzasadnienia. Pismo to stanowiło wezwanie do zapłaty konkretnej kwoty z podaniem podstawy prawnej wezwania. Jako że pismo to zostało skierowane również do wnioskodawcy, przyczyny podmiotowe odmowy nie mogą być brane pod uwagę w niniejszej sprawie. Niewątpliwie działanie organu, o którym mowa wyżej, czynność w postaci przedmiotowego pisma została dokonana również wobec wnioskodawcy. Kolegium wskazało, iż czynność dokonana przez organ, w postaci wezwania do zapłaty wynikała wprost w przepisów prawa. Miała podstawę materialno-prawną w postaci przepisu art. 8 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym: "Pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące. W razie niedopełnienia tego obowiązku pobierający zwraca organowi przyznającemu dodatek mieszkaniowy kwoty dodatków wypłacone za miesiące, w których występowały zaległości w tych opłatach. Pobierający jest obowiązany zwrócić organowi te kwoty w terminie kolejnych 2 miesięcy, jeżeli gospodarstwo domowe, któremu przyznano dodatek mieszkaniowy, nie uiści zaległych opłat w terminie miesiąca od powstania obowiązku zawiadomienia organu o powstaniu zaległości. Jeżeli ryczałt na zakup opału był wypłacany do rąk pobierającego, na którym spoczywa obowiązek powiadamiania organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości w opłatach, pobierający zwraca także nienależnie wypłacony ryczałt." Wezwanie to zostało jednak skierowane do podmiotu trzeciego, a jego ewentualne skutki uzależnione są de facto od reakcji tego właśnie podmiotu - Spółdzielni Mieszkaniowej, której ewentualne działania również w żaden sposób nie mogą wzruszyć decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy. Pomijając jednak to czy organ był uprawniony, czy też nie do wystąpienia z takim wezwaniem organ podkreślił, iż sporne pismo w żaden sposób nie wpływa na pozostawanie w obrocie prawnym decyzji Prezydenta [...] z dnia [...]października 2011 r. w przedmiocie przyznania Panu K. dodatku mieszkaniowego. Sposób i tryb ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej przewidują przepisy kpa. Żaden przepis kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej, w szczególności stwierdzenia jej nieważności, w drodze wystosowania pisma — nawet jeśli dotyczy ono pośrednio tej decyzji. Pisma - dodajmy - skierowanego do podmiotu trzeciego, nie będącego stroną postępowania w sprawie wydania przedmiotowej decyzji. Opisana czynność organu nie wpłynęła, bo nie mogła w żaden sposób wpłynąć na prawa przyznane Panu K. na podstawie decyzji w przedmiocie dodatku. Zacytowano też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r., w sprawie II SA/Wa 201/17, w którym WSA stwierdził, iż "Oczywisty przypadek zastosowania art. 6la § 1 kpa niewątpliwie zachodzi, gdy nie jest możliwe prowadzenie postępowania nadzorczego wobec orzeczenia niebędącego decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów kpa, a takiego waloru nie posiada rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji wydany na podstawie § 43 ust. 3 pkt 1 i § 44 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych i doskonalenia zawodowego w Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 126, poz. 877 z późn. zm.)." W ocenie organu pisma, które podlegało zaskarżeniu przez Pana K. nie można uznać nawet za rodzaj orzeczenia organu, a już z pewnością za decyzję administracyjną. Czynność ta w żaden sposób nie mogła ukształtować na nowo praw przyznanych wnioskodawcy decyzją w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, nie mogła tej decyzji w żaden sposób wzruszyć. Na marginesie zaś, możliwość dokonania takiej czynności - jak wskazano wyżej - wynika wprost z przepisów prawa. Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiódł P. K. wnosząc o unieważnienie: 1. postępowania administracyjnego o sygn. akt [...] p.o. Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] z dnia [...].04.2012, uchylającego postanowieniem Decyzję Prezydenta [...] nr.[...] o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z całkowitym pominięciem strony postępowania oraz rażącym naruszeniem prawa Kodeksu postępowania administracyjnego i Ustawy o dodatkach mieszkaniowych . 2. Postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].10.2017 r. sygn. akt [...]legalizującego bezprawne postępowanie administracyjne i postanowienie z rażącym naruszeniem prawa z punktu 1 niniejszej skargi W uzasadnieniu skargi podniesiono, ze kierując się naczelną zasadą art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, że każde postępowanie administracyjne ingerujące w prawa i interes prawny obywatela RP, powinno być jawne, pisemne i zakończone orzeczeniem z pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia, skarżący wnosi o rozstrzygnięcie przedmiotu sprawy w oparciu o zebrany materiał dowodowy i ewentualne przesłuchanie urzędniczki [...], przy zastosowaniu wykładni ipso iure art. 7 ust. 4 pkt. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ prawidłowo zastosował w sprawie przepis art.61a kpa. W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi. Należy bowiem mieć na względzie fakt, ze zacytowany przepis wprowadza do postępowania administracyjnego generalną zasadę polegającą na tym, że postępowanie nadzorcze, może zostać wszczęte jedynie wobec decyzji administracyjnej, lub innego aktu organu administracji, kształtującego prawa i obowiązki strony. Aby wiec możliwym było prowadzenie postępowania nadzorczego, musi istnieć w obrocie prawnym rozstrzygnięcie, którego może dotyczyć owo postępowanie. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy podkreślenia wymagała okoliczność, iż organ w sposób poprawny dokonał analizy pisma z dnia [...]kwietnia 2012r. które strona chciała uczynić przedmiotem postępowania administracyjnego. Analiza treści tegoż pisma nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, iż nie stanowi ono ani decyzji ani aktu innego rodzaju kształtującego prawa czy obowiązki skarżącego. Nie stanowi bowiem wiążącego rozstrzygnięcia organu wobec skarżącego. To zaś sprawia, iż nie może być przedmiotem administracyjnego postępowania nadzorczego. Po stronie organu istniał więc oblig zastosowania normy art.61a kpa. Na marginesie dodać należało za organem, że kwestionowane przez stronę pismo z [...] kwietnia 2012 r. w żaden sposób nie wpływa na pozostawanie w obrocie prawnym decyzji Prezydenta [...] z dnia [...]października 2011 r. w przedmiocie przyznania Panu K. dodatku mieszkaniowego. Sposób i tryb ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej przewidują przepisy kpa, a żaden przepis kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej, w szczególności stwierdzenia jej nieważności jedynie w drodze wystosowania pisma. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz.1302 z późn. zm.). Tut. Sąd nie mógł zaś wypowiadać się w przedmiocie żądania zawartego w pkt 1 skargi, gdyż dotyczyło ono problematyki, nie będącej przedmiotem niniejszej sprawy.