II SA/Wa 750/24

WyrokWSA w Warszawie2024-10-15

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji, ale powołujące jako podstawę prawną przepis dotyczący uchylenia decyzji i umorzenia postępowania, a także wydane w formie postanowienia zamiast decyzji, jest obarczone wadą powodującą stwierdzenie jego nieważności?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 k.p.a., ponieważ utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując jako podstawę prawną przepis dotyczący uchylenia decyzji i umorzenia postępowania (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61a k.p.a.), a ponadto akt ten został wydany w formie postanowienia, podczas gdy powinien być wydany w formie decyzji. Taka niezgodność formy i treści rozstrzygnięcia z przepisami prawa obliguje sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.
Stan faktyczny
Skarżący K. J. wniósł skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji, które utrzymało w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji z 2014 r. w przedmiocie odmowy naliczenia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność zaskarżonego postanowienia z powodu rażącego naruszenia przepisów postępowania odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...]Komendant Główny Policji, wskazując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 2 oraz art 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, powoływanej dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania K. J., utrzymał w całości w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] o odmowie naliczenia i zarządzenia wypłacenia stronie należności z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że w pełni podziela stanowisko organu I instancji. Wyjaśnił, że pisma strony mają charakter polemiczny, stoją w sprzeczności o orzeczeniami sądowymi, pozbawione są elementarnej logiki i sensu. Wydają się mieć na celu wyłącznie zadręczanie organów Policji pismami pozbawionymi treści. Strona nie uwzględnia ani stanu faktycznego sprawy ani jej stanu prawnego, lekceważy również ustawodawcę i określone przez niego przesłanki z art. 156 k.p.a. K. J. wniósł na powyższe postanowienie (określone przez niego jako decyzja) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżący postawił zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z bardzo lakonicznym, dowolnym uzasadnieniem niespełniającym wymagań określonych w tym przepisie. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dodatkowo argumentację związaną z uprawnieniem do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W pismach procesowych z dnia [...] czerwca 2024 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2024 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz rozwinął argumentację przedstawianą na jego poparcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej przedstawione. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa regulujących postępowanie odwoławcze, tj. art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest sporne w sprawie, że zaskarżony akt nazwany przez organ postanowieniem został wydany w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym odwołaniem skarżącego od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...], którą organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Jak stanowi art. 138 § 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie aktem zatytułowanym "postanowienie" organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Co szczególnie istotne, jako podstawy swojego rozstrzygnięcia organ nie podał jednak art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., lecz powołał się na przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (stosowany w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy) w zw. z art. 61a k.p.a. Zgodnie z ostatnim z ww. przepisów, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołane przez organ jako podstawa prawna przepisy pozostają zatem w całkowitym oderwaniu od zawartego w osnowie postanowienia rozstrzygnięcia, zaś forma tego rozstrzygnięcia (postanowienie) jest niezgodna z art. 138 § k.p.a., który stanowi, że odwołanie od decyzji powinno być rozpatrzone w formie decyzji administracyjnej. Powyższe świadczy o tym, że wydając zaskarżone postanowienie, organ w sposób rażący naruszył art. 138 § 1 k.p.a., a więc zaskarżony akt jest obarczony wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co obligowało Sąd do stwierdzenia jego nieważności. W tym stanie sprawy przedwczesne było odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi dotyczących kwestii merytorycznych związanych z odmową stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Okoliczności te będą bowiem w pierwszej kolejności przedmiotem rozważań Komendanta Głównego Policji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia [...] lutego 2024 r. Rozpatrując ponownie odwołanie skarżącego, organ prawidłowo zastosuje przepisy prawa regulujące postępowanie odwoławcze. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło