II SA/Wa 752/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania - oddala skargę - Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 116 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892), w dniu [...] grudnia 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyznania A. W. odszkodowania od Skarbu Państwa z tytułu uchylenia rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. o zwolnieniu ww. z dniem [...] lipca 2005 r. z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że na podstawie art. 1 pkt 51 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242), zmieniono dotychczasowe brzmienie art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W wyniku wprowadzonej nowelizacji, w art. 116 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy, przyjęta została zasada, że w razie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, data zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Wprowadzenie wyżej przedstawionych reguł oznacza, że od dnia 1 stycznia 2008 r. wycofanie z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie pociąga za sobą skutku w postaci "reaktywowania" stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i przywrócenia tego żołnierza do służby. Dodatkowo w omawianym art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wprowadzono formułę rekompensaty finansowej za niezgodne z prawem zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w postaci odszkodowania od Skarbu Państwa. Zgodnie z tym przepisem, żołnierzowi, w stosunku do którego została wycofana z obrotu prawnego decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się uchylonej decyzji. Organ stwierdził, że przedstawionych powyżej reguł nie można zastosować w odniesieniu do wnioskodawcy, bowiem przepis art. 1 pkt 51 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (...) wszedł w życie - zgodnie z art. 15 tej ustawy - z dniem 1 stycznia 2008 r. Zatem odnosi się on wyłącznie do żołnierzy zawodowych, w stosunku do których zostały uchylone lub uznane za nieważne decyzje o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej po dniu 1 stycznia 2008 r. W przypadku wnioskodawcy uchylenie rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego WP [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nastąpiło rozkazem tego organu z dnia [...] września 2005 r. nr [...]. Oznacza to – zdaniem organu - że do tego zdarzenia prawnego, które miało miejsce w 2005 r. nie można zastosować przepisu prawa obowiązującego od dnia 1 stycznia 2008 r. Przepis ten odnosi się bowiem do zdarzeń powstałych po dacie jego obowiązywania. Każda norma prawna odnosi się do zdarzeń, które powstały po dacie jej wejścia w życie, chyba że ustawodawca przewidzi możliwość jej zastosowania również do zdarzeń powstałych przed jej wejściem w życie. Przedmiotowa ustawa takiej możliwości nie przewiduje, co oznacza, że art. 116 tej ustawy nie ma zastosowania do wnioskodawcy. W dniu [...] marca 2009 r. Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., iż do dnia 31 grudnia 2007 r. nie istniały regulacje prawne określające tryb postępowania z żołnierzami zawodowymi, w odniesieniu do których wycofano z obrotu prawnego decyzje o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Brak odpowiednich regulacji prawnych powodował, że organy wojskowe swoje działania opierały wyłącznie o doktrynalne opinie na temat skutków uchylenia lub unieważnienia decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Stan ten spowodował konieczność odpowiedniej regulacji prawnej, tj. nowelizacji art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Organ podniósł, że nowelizacja ta nie ma zastosowania w odniesieniu do wnioskodawcy, bowiem powyżej określony przepis nie ma zastosowania do żołnierzy, w stosunku do których decyzje o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej zostały uchylone do dnia 31 grudnia 2007 r. Wobec powyższego odszkodowanie, o którym mowa w art. 116 przedmiotowej ustawy przysługuje wyłącznie żołnierzom zawodowym, w odniesieniu do których decyzje o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej uchylono bądź stwierdzono ich nieważność po dniu 1 stycznia 2008 r. Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, iż argumenty przedstawione przez organ w uzasadnieniach powyższych decyzji nie znajdują potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem skarżącego, ze służby został zwolniony z naruszeniem prawa, natomiast przywrócony do niej wskutek interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich. Jego zdaniem art. 116 przedmiotowej ustawy stanowi o sprawach odszkodowawczych i kwestie te reguluje również art. 160 § 1 i 2 Kpa. Skarżący wniósł o wydanie decyzji w jego sprawie. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 4 października 2009 r., nazwanym wnioskiem, stwierdził, iż treści zawarte w odpowiedzi na skargę "mijają się z prawdą". W piśmie tym skarżący ponownie przedstawił okoliczności związane ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej, jak i powrót do niej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1. Brzmienie powyżej przytoczonego przepisu zostało nadane przez art. 1 pkt 51 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242). Natomiast ustawodawca w art. 15 tej ustawy określił, iż wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2008 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 3 lit. a tiret drugie i trzecie, pkt 15, pkt 24-26, pkt 70-72, art. 7, art. 8 i art. 14 ust. 2, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że do przedmiotowej sprawy nie miały zastosowania powyżej przytoczone przepisy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w dniu złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania, określonego w art. 116 przedmiotowej ustawy, nie spełniał warunków, o których mowa w tym przepisie, tzn. nie był żołnierzem uprawnionym do otrzymania tego świadczenia. Należy zgodzić się z organem, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 116 ust. 3 przedmiotowej ustawy, przysługuje wyłącznie w przypadkach wymienionych w ust. 1 tego przepisu, tzn. gdy w sytuacji zmiany decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, nie będzie on dalej pełnił służby. Przedmiotowe odszkodowanie przysługuje bowiem wyłącznie żołnierzom, w odniesieniu do których decyzje o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej uchylono lub stwierdzono ich nieważność po dniu 1 stycznia 2008 r. Skarżący do tej grupy żołnierzy nie należy. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one niezasadne. Nie mają charakteru merytorycznego, a skarżący koncentruje się na okolicznościach związanych z jego zwolnieniem ze służby. Mają one wyłącznie charakter emocjonalny i nie mogły być przez Sąd uwzględnione. Organ w sposób prawidłowy ocenił stan faktyczny sprawy i dokonał prawidłowego zastosowania przepisów, stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.