II SA/Wa 756/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki - oddala skargę - Dowódca Sił Powietrznych decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 Kpa, art. 52 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750) oraz § 3-6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalaniu równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451), odmówił M. L. udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki w ramach zaocznych podyplomowych studiów na kierunku ochrona informacji niejawnych na Uniwersytecie S. z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 172 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego, który w dniu 30 czerwca 2004 r. spełniał określone w dotychczasowych przepisach wymagania do zajmowania stanowiska służbowego o określonym stopniu etatowym, uważa się za spełniającego warunki do wyznaczenia na to samo lub równorzędne stanowisko. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania żołnierza, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że z karty opisu zajmowanego przez oficera stanowiska wynika, że wymaganym wykształceniem na stanowisku służbowym pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych jest posiadanie ukończonego kursu specjalistycznego dla kapitanów, zaś preferowanym – znajomość języka angielskiego na poziomie 1. Zainteresowany spełnia te wymagania kwalifikacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1447/07, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. L. na powyższą decyzję w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] października 2006 r. nr [...] oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, polegające w szczególności na niewyjaśnieniu stanu faktycznego oraz sprzeczności stanowiska organu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego decyzją personalną nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. wyznaczył M. L., skierowanego decyzją nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. do Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dniem [...] lutego 2008 r., na stanowisko służbowe – [...], zaś rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., zwolnił go z tym dniem z zajmowanego stanowiska i wyznaczył na stanowisko służbowe – [...]. Z uwagi na powyższe Dowódca Sił Powietrznych postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. przekazał niniejszą sprawę na podstawie art. 65 § 1 Kpa według właściwości Szefowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 Kpa, art. 7 ust. 2, art. 52 ust. 1 – 4 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 5 i § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz kierowania żołnierzy zawodowych na studia albo naukę w kraju lub za granicą (Dz. U. Nr 59, poz. 362) w związku z art. 46 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 709 ze zm.), odmówił M. L. udzielenia pomocy finansowej w postaci zwrotu kosztów nauki na podyplomowych studiach, na kierunku "Ochrona Informacji Niejawnych" na Uniwersytecie S. W uzasadnieniu podał, że ocenił wynikające z art. 52 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej przesłanki przyznania pomocy pod kątem stanowiska służbowego obecnie zajmowanego przez oficera, a nie stanowiska, które zajmował w momencie składania wniosku. Wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku o charakterze kasacyjnym spowodowało bowiem, iż postępowanie administracyjne toczy się nadal, jednak organ rozpatrujący sprawę winien wziąć pod uwagę okoliczności faktyczne i stan prawny istniejące na dzień wydania niniejszej decyzji. Obecnie, jak stwierdził organ, M. L. jest wyznaczony na stanowisko [...] w P., a zakres obowiązków i inne dokumenty nie wskazują, aby wiedza i kwalifikacje zdobyte przez niego na studiach podyplomowych, były przez niego wykorzystywane w bieżącej pracy na zajmowanym stanowisku. Stanowisko to nie jest związane z zabezpieczeniem ochrony informacji niejawnych w SKW, zaś wykonywane zadania mają zupełnie inną specyfikę niż zadania na stanowisku pełnomocnika ochrony informacji niejawnych. Szef Kontrwywiadu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa, po rozpoznaniu wniosku M. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż w toku postępowania rzetelnie wyjaśniono kwestię zbieżności kierunku i poziomu studiów podyplomowych ukończonych przez żołnierza, z kwalifikacjami na zajmowanym obecnie lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Z analizy zakresu obowiązków oficera oraz programu studiów wynika, że obowiązki żołnierza są ściśle związane ze specyfiką działalności kontrwywiadu wojskowego, natomiast studia przygotowują do pracy w pionie ochrony, do pracy związanej z bezpieczeństwem teleinformatycznym lub administrowaniem danymi osobowymi. Ponadto zainteresowany nie jest planowany do wyznaczenia na stanowisko bezpośrednio związane z ochroną informacji niejawnych. Organ podniósł również, że decyzja w sprawie udzielenia pomocy finansowej w związku z nauką ma charakter uznaniowy, zaś jej udzielenie w sytuacji, gdy jej poziom lub kierunek nie są zbieżne z zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowiskiem służbowym, byłoby przekroczeniem granic tego uznania ze względu na sprzeczność rozstrzygnięcia organu z dyspozycją art. 52 ust. 4 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. L. zarzucił jej naruszenie: – prawa materialnego – art. 52 ust. 3 i 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie przysługuje pomoc ze względu na brak zbieżności pobieranej nauki z zajmowanym stanowiskiem, – przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, błędną jego ocenę i niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Szefa SKW, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że nauka podjęta przez niego była zbieżna nie tylko z wymogami na stanowisku zajmowanym w chwili składania wniosku, ale jest także zbieżna z kwalifikacjami niezbędnymi na obecnie zajmowanym stanowisku służbowym. Ponadto w jego ocenie, skoro do codziennej pracy z informacjami niejawnymi wystarczające kwalifikacje zapewnia szkolenie przewidziane w art. 54 ustawy o ochronie informacji niejawnych, jak stwierdził organ, to tym bardziej posiadane muszą być studia podyplomowe dotyczące ochrony informacji niejawnych, które w zakresie zdecydowanie szerszym i bardziej gruntownym zajmują się tą problematyką. Zdaniem skarżącego tak zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, powielają te same uchybienia, które zostały wytknięte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1447/07. Chociaż decyzja w przedmiocie udzielenia pomocy w związku z pobieraniem przez żołnierza zawodowego nauki jest decyzją uznaniową, to przy jej wydaniu organ winien kierować się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Skarżący wskazał również na niezasadność argumentacji organu dotyczącej braku środków na finansowanie szkoleń. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 52 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892), żołnierz zawodowy może pobierać naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego zadań służbowych (ust. 1). Żołnierz zawodowy pisemnie informuje o fakcie pobierania nauki dowódcę jednostki wojskowej, w której zajmuje stanowisko służbowe (ust. 2). Żołnierz zawodowy może wystąpić do dowódcy, o którym mowa w ust. 2, z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki (ust. 3). Pomoc, o której mowa w ust. 3, może być udzielona wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym (ust. 4). Użyte w przepisie art. 52 ust. 4 ustawy sformułowanie "pomoc (...) może być udzielona" wskazuje, że decyzja rozstrzygająca sprawę w tym przedmiocie ma charakter uznania administracyjnego. Uznaniowość nie oznacza jednak pozostawienia organowi całkowitej i niekontrolowanej swobody przy jej wydawaniu, albowiem jej granice wyznaczają z jednej strony przesłanki zawarte w ww. przepisie, z drugiej zaś reguły postępowania administracyjnego. W zakresie prowadzenia postępowania i orzekania organ zobowiązany jest zatem do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kpa. Winien ponadto w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 Kpa). Musi wreszcie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kpa. W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz dokonał ich właściwej wykładni, a nadto przestrzegał reguł postępowania administracyjnego. Bezsporne jest, że M. L. ukończył w 2007 r. studia podyplomowe na Uniwersytecie S. w K. w zakresie: Ochrona Informacji Niejawnych oraz Administracja Bezpieczeństwem Informacji. Ponadto w dacie wydawania decyzji przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego zajmował, a obecnie zajmuje stanowisko [...] w P. Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Do jego obowiązków na zajmowanym stanowisku należy w szczególności pełnienie obowiązków oficera obiektowego w wyznaczonych jednostkach i instytucjach wojskowych, ochrona kontrwywiadowcza obiektów, wykonywanie zadań związanych z ochroną interesów ekonomicznych MON w wyznaczonych jednostkach i instytucjach wojskowych, zapewnienie ochrony przed działalnością terrorystyczną w wyznaczonych jednostkach i instytucjach wojskowych, przygotowanie opracowań analitycznych dotyczących podejmowanych działań realizowanych na potrzeby jednostki organizacyjnej. Obowiązki te mają zatem, jak trafnie stwierdził organ, charakter ściśle związany ze specyfiką działalności kontrwywiadu wojskowego, nie dotyczą zaś pionu ochrony informacji, bezpieczeństwa teleinformatycznego lub administrowania danymi osobowymi, a do wykonywania zadań w tym zakresie przygotowują przedmiotowe studia podyplomowe, jak wynika z ich programu. Niesporna jest też okoliczność, iż skarżący nie jest planowany do wyznaczenia w przyszłości na stanowisko służbowe związane z ochroną informacji niejawnych. Jakkolwiek zajmowane przez niego stanowisko związane jest z dostępem do informacji niejawnych ze względu na charakter służby, tym niemniej do prawidłowego wykonywania zadań w tym zakresie wystarczające jest szkolenie przewidziane w art. 54 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631 ze zm.), zaś wymagania kwalifikacyjne nie obligują do ukończenia studiów podyplomowych z zakresu ochrony informacji niejawnych. Nie sposób zatem uznać, by ukończone przez skarżącego studia podyplomowe odnośnie ich poziomu i kierunku, były zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku służbowym, jakkolwiek należy wyrazić uznanie dla skarżącego za wolę podnoszenia swoich kwalifikacji. Wprawdzie na rozprawie skarżący podał, że pod nieobecność osoby zajmującej się administrowaniem sieci teleinformatycznych zastępuje ją, a nadto sprawuje nadzór nad ochroną informacji niejawnych w instytucjach, w których realizuje obowiązki, to jednak nie można przyjąć, by okoliczność ta stanowiła podstawę do udzielenia przedmiotowej pomocy. Należy bowiem wyraźnie podkreślić, iż w cytowanym przepisie art. 52 ust. 4 chodzi o zbieżność poziomu i kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku. W ocenie Sądu wymagania kwalifikacyjne dotyczą podstawowego i zasadniczego zakresu obowiązków na zajmowanym stanowisku, nie zaś zadań wykonywanych jedynie okazjonalnie i sporadycznie, wynikających z zastępowania osób mających je w zakresie swoich obowiązków. Trzeba zgodzić się ze skarżącym, iż argument braku środków na finansowanie szkoleń, a tym samym na udzielenie pomocy związanej z pobieraniem nauki, nie jest uprawniony, jednakże okoliczność ta nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, gdyż zasadniczym powodem decyzji odmownej jest brak zbieżności poziomu i kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym przez niego stanowisku służbowym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.