II SA/Wa 758/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości II SA/Wa 758/08 UZASADNIENIE Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził niedopuszczalność odwołania oraz uchybienia przez G. S. terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podał, że decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2006 r. przyznano G. S. rentę w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W decyzji tej G. S. został pouczony, że na podstawie art. 127 § 3 Kpa strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do Prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W dniu [...] kwietnia 2007 r. został przez wnioskodawcę złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wskazał, że w związku z faktem złożenia wniosku po upływie 14 dniowego terminu nie może on stanowić podstawy do kontynuacji postępowania, a tym samym decyzja z dnia [...] października 2006 r. jest decyzją prawomocną. Nadto, powołując się na treść art. 58 Kpa podniósł, iż wnioskodawca nie wskazał żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniają przywrócenie terminu. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi G. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie art. 58 § 1 oraz 59 Kpa, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podnosił, iż Prezes ZUS wydając przedmiotowe postanowienie nie rozstrzygał jego wcześniejszego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podnosił te same argumenty, które wskazał we wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga oceniana pod tym kątem musiała być uwzględniona. Wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 127 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i do wniosku tego stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Przepis art. 134 Kpa, będący podstawą zaskarżonego postanowienia, rozróżnia niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Są to dwie odrębne instytucje procesowe. Wynika z tego, że wniesienie odwołania po terminie jeszcze nie oznacza niedopuszczalności odwołania. Inne są przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, a inne przy ustaleniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Jeżeli więc organ stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wówczas jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu ustawowemu terminowi przewidzianemu do złożenia środka odwoławczego. Natomiast w sytuacji, gdy wniesione jest odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wówczas organ jest obowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej i dopiero wtedy, gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydaje postanowienie o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (vide W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, str. 153). Z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby organ rozpoznał złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast organ administracji publicznej stwierdził, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa. Podkreślić należy, że tej okoliczności nie kwestionuje sama strona skarżąca, która składa wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej i jednocześnie przedstawia okoliczności, które, jej zdaniem, przemawiają za uwzględnieniem tego wniosku. Z urzędu należy podnieść, iż w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia doręczenia skarżącemu decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2006 r. nr [...] i ta kwestia będzie wymagała również jednoznacznego wyjaśnienia, zwłaszcza w kontekście zawartego w postanowieniu stwierdzenia organu co do prawomocności decyzji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.