II SA/Wa 758/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dowódcy Garnizonu W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy - oddala skargę - Dowódca [...] Polowej Technicznej Bazy Wojsk Łączności rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]stycznia 2018 r., na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 114 ust. 4 pkt 3 i art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 ze zm.) oraz § 12 i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 670 ze zm.) zwolnił [...] M.K. z dniem [...] stycznia 2018 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy. W uzasadnieniu wskazał, że powyższe nastąpiło wskutek otrzymania przez wymienionego dostatecznej ogólnej oceny w okresowej opinii służbowej. Dowódca Garnizonu W. decyzją nr [...] Kadr z dnia [...] marca 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 112 ust. 1 pkt 4, art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 173, z późn. zm.), oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. poz. 670, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] M.K. od wymienionego rozkazu personalnego, w punkcie 1 uchylił rozkaz personalny Dowódcy [...] Polowej Technicznej Bazy Wojsk Łączności nr [...]z dnia [...] stycznia 2018 r. w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy i ustalił nową datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy z dniem [...] kwietnia 2018 r., w punkcie 2 utrzymał w mocy wymieniony rozkaz personalny w pozostałej części. W uzasadnieniu wskazał, że [...] M.K. pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym wartownik w [...] Polowej Technicznej Bazy Wojsk Łączności na podstawie kontraktu Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. zawartego na okres od [...] stycznia 2017 r. do [...] stycznia 2019 r. W toku opiniowania służbowego w 2017 r. w stosunku do [...] M.K. została sporządzona opinia służbowa, w której otrzymał on ocenę ogólną dostateczną. Kopia opinii służbowej została doręczona żołnierzowi w dniu [...] września 2017 r. Skarżący nie odwołał się od opinii służbowej, zatem w dniu [...] października 2017 r. stała się ona ostateczna. Organ podał, że odwołujący się zarzucił w toku odwołania od rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. brak analizy przyczyn otrzymania oceny ogólnej dostatecznej z opiniowania służbowego, w przedmiotowym rozkazie. Odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy stwierdził, że proces opiniowania został ostatecznie zakończony i nie podlega weryfikacji w zakresie merytorycznym w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Wyjaśnienia w tym zakresie mogą sprowadzać się jedynie do ustalenia, czy opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne i czy może stanowić przesłankę do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej. Przepis ten stanowi, że żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Brzmienie art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej przesądza o możliwości działania uprawnionego organu w ramach jego uznania, co oznacza, że treść decyzji tego organu zależy od rozważenia czy interes społeczny tożsamy z interesem Sił Zbrojnych przeważa nad słusznym interesem strony. Organ wskazał, że do zastosowania art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2003 r. o służbie wojskowej niezbędne jest wykazanie, że skarżący podlegał opiniowaniu służbowemu, że otrzymał ogólną ocenę dostateczną i opinia ta jest ostateczna. Organ zwalniający nie ma w ogóle obowiązku na nowo weryfikować wyniku opiniowania i wykazywać, że żołnierz rzeczywiście zasłużył na otrzymaną ocenę. Opinia służbowa wydawana jest i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych. Żaden przepis ustawy o służbie wojskowej oraz rozporządzenia z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych (Dz. U. poz. 764) nie dopuszcza możliwości kolejnej, dalszej jej weryfikacji w jakimkolwiek innym postępowaniu. Tym samym, organ orzekający o zwolnieniu ze służby nie jest uprawniony do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego celem zbadania zasadności i rzetelności ocen sformułowanych w opinii służbowej. Zatem za wystarczające uznać należy stwierdzenie, że opinia służbowa za 2017 r. dotycząca [...] M.K. została wydana w terminie, zgodnie z przepisami i odpowiada wymogom formalnym. Dowódca Garnizonu W. stwierdził, że podejmując decyzję o zwolnieniu [...] M.K. z zawodowej służby wojskowej organy wojskowe kierowały się potrzebą podniesienia jakości profesjonalnej armii, a także koniecznością pozostawiania w służbie jedynie żołnierzy najlepiej przygotowanych do realizacji zadań na zajmowanych stanowiskach służbowych. W zawodowej służbie wojskowej powinni być żołnierze, którzy swą postawą, kwalifikacjami oraz zaangażowaniem w służbie gwarantują jak najlepsze wykonywanie zadań nałożonych na Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy wskazał, że na organach wojskowych ciąży przede wszystkim obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do państwa poprzez zapewnienie im poczucia bezpieczeństwa militarnego. W rozpoznawanej sprawie interes społeczny tożsamy z interesem Sił Zbrojnych RP, bezsprzecznie przeważa nad słusznym interesem strony, zaś zmiana daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej podyktowana jest faktem, że zgodnie z brzmieniem art. 130 § 1 i 2 k.p.a., przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a jego wniesienie w terminie wstrzymuje wykonanie tej decyzji. Decyzja Dowódcy Garnizonu W. nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. stała się przedmiotem skargi M.K., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: - art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, a które to miały istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 i 77 k.p.a., mający wpływ na treść zaskarżanego rozstrzygnięcia, a polegający na nierozpatrzeniu wszystkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy poprzez niewłączenie w poczet materiału dowodowego wyników wizytacji przeprowadzonej w dniach [...] marca 2018 r. Pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przywrócenie M.K. do czynnej służby wojskowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Wniósł o zwrócenie się do Dowódcy Garnizonu W. o przesłanie informacji o wizytacji przeprowadzonej w [...] Polowej Technicznej Bazy Wojsk Łączności i wskazanie jakie oceny otrzymał skarżący. W uzasadnieniu wskazał m.in., że rozstrzygnięcie organu jest niesłuszne i jako takie nie powinno się ostać. Podniósł, że Dowódca Jednostki podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej powinien uwzględnić jaki wpływ okresowa opinia służbowa może mieć na dalszy przebieg służby skarżącego. Tym samym należało uwzględnić również nie tylko końcowy stopień zawarty w ocenie ogólnej, ale również to czy stanowi on przeciwwskazanie do dalszej służby skarżącego. Wówczas przedmiotowa decyzja nie nosiłaby waloru dowolności, a właśnie swobody decyzyjnej związanej z uznaniowością aktów o charakterze administracyjno-prawnym. Podał też, że rozstrzygniecie organu narusza reguły współżycia społecznego albowiem organ zwolnił skarżącego ze służby w sytuacji, gdy nie może on podjąć zatrudnienia z uwagi na doznany uraz, który nastąpił podczas służby. Zarzucił, że organ II instancji w całości pominął przeprowadzoną [...] Polowej Technicznej Bazie Wojsk Łączności wizytację w dniach [...] marca 2018 r., na której skarżący uzyskał noty dobre jak i bardzo dobre. Organ II instancji nie przeanalizował oceny w okresowej opinii służbowej pod kątem przyczyn otrzymania przez skarżącego okresowej oceny dostatecznej. Skarżący wskazał, że taki wynik w okresowej opinii może wynikać z nieprzystąpienia do testów sprawnościowych. Wskazał, że nie mógł przystąpić w 2017 r. do testów sprawnościowych, bowiem w pierwszym wyznaczonym terminie przebywał na zwolnieniu chorobowym, w okresie od [...] maja do [...] czerwca przebywał na urlopie wypoczynkowym, następnie w terminie wrześniowym nie został dopuszczony do testów sprawnościowych przez lekarza, a na kilka dni przed ostatnim terminem egzaminu, doznał wypadku w czasie pełnienia służby, w związku z powyższym z obiektywnych przyczyn skarżący nie mógł wziąć udziału w testach sprawnościowych. Dla skarżącego niezrozumiała jest jednak zaniżona w jego opinii ocena za dyspozycyjność. Podał, że organ II instancji opierał się wyłącznie na ocenie w okresowej opinii służbowej, pomijając zupełnie pozostałe kwestie jakie winny podlegać ocenie przy zwolnieniu żołnierza ze służby i przeniesieniu go do rezerwy. Tym samym Dowódca Garnizonu W. przekroczył granice uznania administracyjnego i wydał decyzję cechującą się znaczną dozą dowolności. Dowódca Garnizonu W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podał nadto, że nie bez znaczenia jest fakt, iż ocena dostateczna uzyskana przez skarżącego w wyniku opiniowania w 2017 r. nie jest pierwszą oceną dostateczną uzyskaną w ostatnich latach przez skarżącego. Bowiem w roku 2011 i 2015 [...] M.K. również otrzymał w toku opiniowania służbowego ocenę dostateczną. W odniesieniu do zarzutów dotyczących wystawionej oceny okresowej w opinii służbowej organ wskazał, że argumentacja skarżącego zmierza w tym zakresie do próby ponownej weryfikacji w toku postępowania administracyjnego tej oceny. Organ wskazał, że żołnierz miał możliwość zgłoszenia zarzutów do sporządzonej opinii w stosownym terminie i trybie. Organ wskazał, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest argumentacja skarżącego, który wskazuje, że organ II instancji przy rozstrzyganiu sprawy pominął okoliczności takie jak uraz jakiego miał doznać skarżący podczas służby oraz "wizytację" przeprowadzoną w [...] Polowej Technicznej Bazie Wojsk Łączności wizytację w dniach [...] marca 2018 r. Odnosząc się do kwestii urazu odniesionego przez skarżącego podniósł, że jedynym kryterium, którym organ powinien się kierować przy stosowaniu art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest dobro służby. Względy natury osobistej żołnierza nie stanowią przeszkody do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Odnosząc się do kwestii "wizytacji", która miała zostać przeprowadzona w [...] Polowej Technicznej Bazie Wojsk Łączności w dniach [...]marca 2018 r. organ wskazał, że decyzja Nr [...]organu I instancji wydana została dnia [...] stycznia 2018 r., natomiast rozstrzygnięcie organu II instancji Nr [...] wydane zostało dnia [...] marca 2018 r. Podnoszone przez skarżącego okoliczności w tym zakresie nie mają znaczenia dla oceny zgodności z obowiązującymi przepisami rozstrzygnięcia organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu [...] grudnia 2018 r., na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu administracyjnym, nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze, albowiem w sprawie nie wystąpiły istotne wątpliwości, które wymagałyby wyjaśnienia w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego. Zgodnie zaś z powołanym przepisem, Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Korzystanie z uznania administracyjnego w ramach powołanego przepisu prawa oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, które jest dokonywane na podstawie kryteriów celowości i słuszności. Te z kolei kryteria pozostają poza kontrolą sądowoadministracyjną, która obejmuje kryterium legalności. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Organ zebrał w tej sprawie cały materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia. Ustalenia stanu faktycznego są pełne i nie budzą wątpliwości. W sprawie tej nie było podstaw do uzupełniania przez organ materiału dowodowego o informację o wizytacji przeprowadzonej w dniach [...] marca 2018 r. w [...] Polowej Technicznej Bazy Wojsk Łączności i ocenach, jakie otrzymał skarżący. Kwestia wskazanej wizytacji i jej wyników wykracza poza zakres niniejszej sprawy. Wymogiem stawianym organom, które stosują art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest ustalenie otrzymania przez żołnierza dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że M.K. otrzymał w toku opiniowania służbowego w 2017 r. ocenę ogólną dostateczną. Nie jest też sporne, że skarżący nie odwołał się od niniejszej opinii służbowej. Opinia ta stała się ostateczna. Kwestionowanie przez skarżącego w niniejszej sprawie – dotyczącej zwolnienia ze służby – oceny, jaka została wystawiona w opinii służbowej, nie może odnieść zamierzonego skutku. W postępowaniu w sprawie zwolnienia M.K. z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych organ nie był uprawniony do rozważania przyczyn uzyskania przez wymienionego dostatecznej oceny ogólnej w opinii służbowej, w tym kwestii dotyczących przystąpienia, czy nieprzystąpienia do testów sprawnościowych w związku ze stanem zdrowia, w tym związanym – jak podał skarżący – z wypadkiem w czasie pełnienia służby. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od opiniowania żołnierza w takich okolicznościach, w tym w sytuacji przebywania na zwolnieniach lekarskich. Pamiętać należy przy tym, że celem corocznego opiniowania jest ustalenie aktualnej przydatności żołnierza do służby, ma ono ocenić m.in. jego wywiązywanie się z obowiązków na stanowisku służbowym, kompetencje i predyspozycje. W interesie Sił Zbrojnych jest, aby żołnierze pełnili służbę rzetelnie, profesjonalnie i wykazywali się sprawnością i dyspozycyjnością. Dobro Sił Zbrojnych RP, potrzeba podniesienia jakości profesjonalnej armii, stanowiło wystarczającą okoliczność uzasadniającą zwolnienie ze służby skarżącego, który otrzymał w opinii służbowej ocenę ogólną dostateczną. Podkreślenia wymaga przy tym, że nie jest rolą Sądu kształtowanie polityki kadrowej w Siłach Zbrojnych RP. Decyzje w tym zakresie stanowią kompetencję szeroko rozumianej kadry dowódczej, której obowiązkiem jest dbanie o to, aby zawodową służbę wojskową pełnili żołnierze o jak najwyższych kwalifikacjach. Zatem, powołanie się przez organ na konieczność pozostawienia w służbie żołnierzy najlepiej przygotowanych do realizacji zadań na zajmowanych stanowiskach służbowych, uznać należy za wystarczające uzasadnienie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Organ stwierdził, że dostateczna ocena ogólna w opinii służbowej nie gwarantuje jak najlepszego wykonywania przez żołnierza zadań nałożonych na Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej. Oceny tej, biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia przez Siły Zbrojne bezpieczeństwa militarnego, nie sposób podważyć. Decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy nie była tym samym decyzją dowolną. Trafnie organ wskazał, że słuszny interes strony nie przeważa w niniejszej sprawie nad interesem społecznym tożsamym z interesem Sił Zbrojnych RP. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku.