II SA/Wa 759/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Ewa Grochowska – Jung, Protokolant Specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej – oddala skargę – Skarżący E. Z. na mocy prawomocnego wyroku Sądu [...] z dnia [...] marca 1974 r. sygn. akt [...] został skazany na karę jednego roku pozbawienia wolności, karę dodatkową grzywny i degradację, co spowodowało jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 1974 r. (rozkaz personalny Dowódcy [...] z dnia [...] lipca 1974 r. nr [...]). Wyrokiem z dnia [...] września 1999 r. sygn. akt [...] Sąd Najwyższy uchylił ww. wyrok skazujący i uniewinnił E. Z. W konsekwencji Minister Obrony Narodowej, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., uchylił rozkaz personalny Dowódcy [...] z dnia [...] lipca 1974 r. i stwierdził, iż E. Z. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 1974 r., z zachowaniem wszelkich uprawnień przysługujących żołnierzowi zwolnionemu z tej służby z przyczyn, które nie powodują utraty tych uprawnień. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2001 r. E. Z. został uznany za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] października 2009 r. E. Z. wystąpił do Dowódcy Sił Powietrznych z wnioskiem o wydanie decyzji o zakończeniu służby wojskowej z powodu odmowy przywrócenia do zawodowej służby wojskowej wskutek orzeczenia terenowej wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do jej pełnienia. Dowódca Sił Powietrznych postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. przekazał wniosek według właściwości Ministrowi Obrony Narodowej. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] umorzył przedmiotową sprawę ze względu na bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: k.p.a. Wskazał, że zwolnienie wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w dniu [...] maja 1974 r., natomiast w dniu wydania przez właściwą komisję lekarską orzeczenia z dnia [...] lutego 2001 r. o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, wnioskodawca nie pozostawał w stosunku służbowym. Tym samym orzeczenie to mogło stanowić podstawę odmowy przywrócenia do służby ale nie może stanowić podstawy do zwolnienia z tej służby. W związku z tym, że sprawa zwolnienia z zawodowej służby wojskowej została rozstrzygnięta już ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2000 r., wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie skutkowałoby jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. Od powyższej decyzji E. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 7 k.p.a. W jego ocenie, decyzja zawiera wady skutkujące jej nieważnością, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, a ponadto przy jej wydaniu naruszony został art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. Skarżący podniósł, że w świetle art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie został zwolniony ze służby w dniu [...] maja 1974 r., co, jego zdaniem, znalazło potwierdzenie w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 1/08 oraz wyroku NSA z dnia 22 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1577/07. Nie zgodził się z poglądem, że w dniu wydania orzeczenia w przedmiocie określenia zdolności do służby nie pozostawał w stosunku służbowym. Stwierdził, że jego stosunek służbowy trwał do wydania orzeczenia o niezdolności do służby, tj. [...] lutego 2001 r. W celu przywrócenia do służby został skierowany na badania lekarskie w dniu [...] lutego 2001 r. W związku z orzeczeniem o niezdolności do służby, organ był zobligowany do wydania decyzji o zakończeniu służby. Podsumowując stwierdził, że w sprawie tej powinno nastąpić wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 105 § 1 k.p.a., stanowiący, że w sytuacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego prowadząca do umorzenia postępowania, oznacza, że nie ma podstaw do rozstrzygania sprawy co do jej istoty. Z taką sytuacją mamy do czynienia wówczas gdy strona wystąpi z kolejnym wnioskiem w sprawie, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy istnieje, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, w niezmienionym stanie faktycznym. Należy stwierdzić, że okoliczności rozstrzyganej sprawy wskazują na niewątpliwą bezprzedmiotowość postępowania wywołanego złożonym przez E. Z. w dniu [...] października 2009 r. wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej bowiem wydał już w tym przedmiocie decyzję w dniu [...] grudnia 2000 r., która została następnie utrzymana w mocy decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2001 r. Trzeba zatem stwierdzić, iż postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, zostało zakończone decyzją ostateczną, która stała się prawomocna. Uprawnione, a nawet konieczne, było wobec tego, umorzenie postępowania w sprawie zwolnienia z zawodowej służby, gdyż brak było w sposób oczywisty podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego z dnia [...] października 2009 r. o wydanie decyzji o zakończeniu służby wojskowej skarżącego. Gdyby organ przychylił się do jego prośby o zwolnienie, wydana w tym przedmiocie decyzja obarczona byłaby wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., albowiem byłaby decyzją wydaną w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Umorzenie postępowania administracyjnego nie jest uzależnione od woli organu orzekającego, lecz od spełnienia się obiektywnie istniejącej jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowości, której istnienie organ orzekający musi stwierdzić i wykazać w decyzji o umorzeniu, wydanej w ramach art. 105 § 1 k.p.a. Ustalenie, że w sprawie była wydana decyzja administracyjna zamyka drogę do ponownego prowadzenia postępowania administracyjnego w normalnym trybie w tej samej sprawie. Zakaz ten wypływa z art. 16 k.p.a., który ustanawia ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego, w trybie prawem przewidzianym, takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że kontrolowane decyzje odpowiadają prawu, a wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.