II SA/Wa 761/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Bronisław Szydło Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej Asesor WSA - Janusz Walawski (spraw.) Protokolant: - Monika Cichańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi E.P. przedstawicielki ustawowej małoletniego D. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku -oddala skargę- Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], którą odmówił przyznania E. P., przedstawicielce ustawowej małoletniego D. P., renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu dziecka. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. Na 47 lat życia zmarły ojciec małoletniego dziecka posiadał łącznie udowodniony okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 11 lat, 8 miesięcy i 20 dni. W tym okresie występowały przerwy w zatrudnieniu. Wszelkiej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym zmarły ojciec dziecka zaprzestał na 8 lat i 8 miesięcy przed zgonem. Nie stwierdzono, że przerwa ta została spowodowana szczególnymi okolicznościami, o których mowa w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.). Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, stała się przedmiotem skargi złożonej przez E. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podała, że na dwa dni przed tragiczną śmiercią męża uległa wypadkowi - złamania [...]. Po przebytej operacji kontynuuje leczenie, a ponadto leczy się na [...]. Z tytułu całkowitej niezdolności do pracy otrzymuje rentę w wysokości 500 zł. oraz dodatek dla matki samotnie wychowującej dziecko w wysokości 170 zł. Otrzymywane świadczenia są niewystarczające na utrzymanie skarżącej i jej dziecka. W odpowiedzi na skargę, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że trudna sytuacja materialna nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdyż nie ma ono charakteru socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga rozpoznawana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 118 z późn. zm.), ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nie przekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Do przyznania tego świadczenia wszystkie wymienione w przytoczonym przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Podkreślić należy, iż pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, iż ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Z mocy art. 7 tej ustawy zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jest także zobowiązany do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. W rozpatrywanej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie naruszył powyżej określonych reguł procesowych. Odmawiając wnioskowanego świadczenia, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych poparł swoje rozstrzygnięcie wyczerpującymi ustaleniami, poddał szczegółowej analizie zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak również ustosunkował się do całokształtu argumentacji skarżącej. Jednym z warunków niezbędnych do uzyskania świadczenia na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niemożność uzyskania przez ubezpieczonego prawa do emerytury lub renty wskutek szczególnych okoliczności. Przez szczególne okoliczności rozumie się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę do kontynuowania zatrudnienia i związanego z nim obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy należało dojść do wniosku, że niespełnienie przez zmarłego ojca dziecka warunków wymaganych w ustawie nie było następstwem zdarzeń o charakterze szczególnym i ta kwestia została przez organ prawidłowo oceniona i udokumentowana. Brak zatem tej przesłanki uniemożliwia przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia w drodze wyjątku. Odnosząc się do zarzutów skarżącej stwierdzić należy, że przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru socjalnego, przyznawanego wyłącznie według potrzeb, np. ze względu na trudną sytuację materialną. Okoliczności przedstawione w skardze mogą mieć istotne znaczenie w sprawie, w której skarżąca ewentualnie ubiegać się będzie o świadczenie w drodze wyjątku na jej rzecz. Z przytoczonych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę oddalił.