II SA/Wa 761/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-04
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Janusz Walawski, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa najmu zawarta przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (jednostkę sektora finansów publicznych) z przedsiębiorcą, zawierająca klauzulę poufności i zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorcy, może zostać udostępniona w całości jako informacja publiczna, czy też podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób należyty i przekonujący, dlaczego cała treść wnioskowanej umowy najmu wraz z załącznikami stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. Zastosowanie art. 35 ustawy o finansach publicznych nakłada na jednostki sektora finansów publicznych obowiązek wykazania, że zastrzeżone informacje rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, zwłaszcza gdy umowa jest finansowana ze środków publicznych, co uzasadnia potrzebę transparentności.Stan faktyczny
Organizacja Zakładowa wystąpiła do Prezesa Zarządu PFRON o udostępnienie umowy najmu lokalu zawartej przez PFRON z W. S.A. PFRON odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, gdyż umowa zawierała informacje o okresie najmu, czynszu i warunkach płatności, a strony zastrzegły jej poufność. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał decyzję w mocy. Organizacja wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów o dostępie do informacji publicznej i tajemnicy przedsiębiorcy oraz brak należytego uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Danuta Kania, Protokolant referent stażysta Monika Duma-Szymczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Organizacji Zakładowej [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 17 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] o odmowie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] marca 2017 r. została zawarta umowa nr [...] pomiędzy W. S.A., a Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dotycząca najmu lokalu przy ul. [...] w W.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. Przewodniczący Zarządu Organizacji Zakładowej nr [...], wystąpił do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o udostępnienie w trybie dostępu do informacji publicznej kopii ww. umowy najmu powierzchni budynku przy ul. [...] w W.
Decyzję z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej Prezes Zarządu Państwowego Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił udostępnienia informacji publicznej dotyczącej przekazania kopii umowy najmu powierzchni budynku przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że wnioskowana informacja ma charakter publiczny oraz, że PFRON jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Informacja ta nie może być jednak udostępniona z uwagi na fakt, że zawiera tajemnice ustawowo chronione.
Umowa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] dotycząca najmu lokalu przy ul. [...] w W. zawiera bowiem w swej treści informacje będące tajemnicą przedsiębiorstwa i przedstawiające wartość gospodarczą, jak np. okres najmu, wynegocjowaną cenę oraz warunki płatności. W § 12 ust. 6 tej umowy strony zastrzegły natomiast, że umowa ta stanowi tajemnicę handlową oraz zobowiązały się do zachowania poufności i nie ujawniania osobom trzecim postanowień tej umowy.
Zachodzą zatem przesłanki ograniczające prawo dostępu do informacji publicznej, albowiem żądanie udostępnienia informacji dotyczy danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.
W decyzji tej zawarte zostało pouczenie, że przysługuje od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zarządu PFRON.
W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji skierowanym do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Przewodniczący Zarządu Organizacji Zakładowej nr [...] OPZZ "Konfederacja Pracy" w PFRON, zarzucił organowi naruszenie norm postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i brak uzasadnienia prawnego i faktycznego rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, tj. art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 tej ustawy.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez organ II instancji tj. nakazanie Prezesowi Zarządu PFRON udostępnienia w ramach informacji publicznej umowy z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] zawartej pomiędzy PFRON, a W. Spółką Akcyjną wraz z załącznikami stanowiącymi jej integralną część.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej została wydana i doręczona po upływie ustawowego terminu rozpatrzenia wniosku przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (tj. w dniu [...] marca 2018 r.), bez przekazania stronie wcześniejszej informacji o przedłużeniu postępowania.
Zarzucił też, że decyzja zawiera błędne pouczenie o przysługującym od niej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sytuacji, gdy zgodnie z art. 16 u.d.i.p. od decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia odwołania. W związku z tym decyzję tę wydano z rażącym naruszeniem prawa.
Ustosunkowując się do rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji skarżący przywołał treść art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077),
W tym kontekście zarzucił, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie wykazał w uzasadnieniu decyzji na jakiej podstawie stwierdził, że umowa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] zawiera informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne posiadające wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nie wskazano również badań, odpowiednich analiz, na podstawie których przesądzono, że zastrzeżone informacje mają charakter poufny. Nie podjęto próby wykazania, jaką wartość posiadają wnioskowane informacje i czy w związku z tym zachodzą przesłanki dla uznania ich za tajemnice przedsiębiorstwa. Skarżący zaznaczył przy tym, że w realizację umowy zaangażowane zostały środki publiczne - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest bowiem jednostką sektora finansów publicznych. Działanie organu I instancji uniemożliwia zatem w praktyce obywatelską kontrolę wydatkowania środków publicznych.
Odwołanie to zostało zakwalifikowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2018 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 17 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji organ ponownie wskazał, że umowa z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], zawarta pomiędzy W. SA, a Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dotycząca najmu lokalu przy ul. [...] w W. zawiera w swojej treści informacje dot. okresu najmu, wysokości czynszu najmu, warunków i terminów jego płatności, a także informacje dot. świadczeń dodatkowych. Informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Informacje te przedstawiają niewątpliwie wartość gospodarczą. W przypadku tych informacji zostały także podjęte niezbędne działania mające na celu zachowanie poufności tych informacji - w zawartej umowie została zawarta bowiem klauzula, że umowa ta stanowi tajemnicę handlową, a jej strony zobowiązują się do zachowania poufności i nie ujawnienia osobom trzecim postanowień tej umowy.
W konsekwencji powyższego przyjąć należy, że wszystkie informacje, o których udostępnienie wnosi strona stanowią informację publiczną, w przypadku której jednak zachodzą przesłanki ograniczające prawo dostępu do niej, a decyzja organu I instancji wydana w niniejszej sprawie była decyzją prawidłową,
Jako nieuzasadniony organ ocenił także zarzut wnioskodawcy, że został błędnie pouczony co do środka za pomocą którego może zaskarżyć decyzję z dnia [...] marca 2018 r. Dlatego też wniesione pismo, choć zatytułowane jako "Odwołanie", zostało rozpatrzone jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organizacja Zakładowa nr [...] OPZZ "Konfederacja Pracy" w PFRON w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła organowi naruszenie:
- przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej "u.d.i.p", tj. art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 tej ustawy;
art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
art. 6 ust. 1 pkt 5) u.d.i.p.;
art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
błędne pouczenie wnioskodawcy co do środka zaskarżenia decyzji organu w I instancji;
naruszenie norm postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i brak uzasadnienia prawnego i faktycznego rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca Organizacja Zakładowa ponownie zarzuciła, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej została wydana i doręczona po upływie ustawowego terminu rozpatrzenia wniosku, a ponadto zawiera błędne pouczenie co do przysługującego od niej środka odwoławczego.
Skarżąca ponownie też podniosła, że dla oceny prawidłowości wydanej decyzji decydujące znaczenie ma treść art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych zarzucając w tym kontekście, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie wykazał w uzasadnieniu decyzji na jakiej podstawie stwierdził, że umowa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]zawiera informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne posiadające wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nie wskazano również badań, odpowiednich analiz, na podstawie których przesądzono, że zastrzeżone informacje mają charakter poufny. W realizacje tej umowy zaangażowane zostały natomiast środki publiczne (których wysokość jest meritum pierwotnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej). Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest bowiem jednostką sektora finansów publicznych. Działanie organu uniemożliwia zatem w praktyce obywatelską kontrolę wydatkowania środków publicznych.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniósł, iż naruszenie przepisów dotyczących terminu wydania decyzji z dnia [...] marca 2018 r. nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne zawarte w tej decyzji. Samo w sobie uchybienie terminu do wydania decyzji nie przesądza bowiem o tym, że została ona wydana z naruszeniem prawa w znaczeniu merytorycznym.
W decyzji z dnia [...] marca 2018 r. zostało zawarte także prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia, które to pouczenie zostało potem uzupełnione postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Przy czym treść tego pouczenia nie miała żadnego wpływu na realizację przez skarżącego jego prawa do zaskarżenia decyzji.
Odnośnie natomiast meritum sprawy organ podtrzymał stanowisko, że informacje zawarte w umowie z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], pomiędzy W. SA, a Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dotyczące najmu lokalu przy ul. [...] w W. przedstawiają wartość gospodarczą oraz, że podjęte zostały niezbędne działania mające na celu zachowanie poufności tych informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zasadności skargi Organizacji Zakładowej nr [...] "Konfederacja Pracy" w PFRON na decyzję Prezesa Zarządu PFRON w świetle powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Należy na wstępie zaznaczyć, iż odwołanie strony skarżącej od decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] marca 2018 r. skierowane do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zostało prawidłowo rozpoznane jako o wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm., dalej u.d.i.p.), do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędącymi organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej przepisy art. 16 tej ustawy stosuje się odpowiednio. Przepis ust. 2 tego artykułu stanowi natomiast, że wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje odpowiednio przepisy dotyczące odwołań.
W niniejszej sprawie nie jest przedmiotem sporu, że żądana informacja w postaci kopii umowy nr [...]zawartej pomiędzy W. S.A., a Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dotycząca najmu lokalu przy ul. [...] w W. posiada przymiot informacji publicznej w myśl art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., a Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.
Wydając decyzję o odmowie udostępnienia ww. umowy Prezes Zarządu PFRON powołał się na art. 5 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).
Organ wskazał, iż w sprawie zachodzi przesłanka ograniczenia dostępu do wnioskowanej informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do kwestii zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej ochroną jako tajemnicy przedsiębiorcy.
Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2018 r.
Przepis ten stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której stanowi art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji, jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa).
Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga zatem po pierwsze odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie powyższego przepisu.
Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis, stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 193/13, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).
Mariusz Jabłoński w opracowaniu – Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów, wyd. PRESSCOM Spółka z o. o. Wrocław 2013, str. 131 wskazał, iż: "możliwość ograniczenia prawa na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji".
Dodać należy, iż art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnej ingerencji w zakres prawa do informacji publicznej wskazując, że jego ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach wartości takie jak: ochrona wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Ograniczając prawną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi uczynić to w taki sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiana relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczone. Wskazana regulacja winna być dostosowana do celu, jaki temu ograniczeniu przyświeca, który to cel musi być również kwalifikowany w kategorii wartości konstytucyjnej. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r. I OSK 2022/12, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie PFRON oraz W. S.A. podjęły działania w celu zachowania w poufności treści zawartej umowy nr [...]dotyczącej najmu lokalu przy ul. [...] w W., gdyż w § 12 ust. 6 tej umowy strony zastrzegły, że umowa ta stanowi tajemnicę handlową oraz zobowiązały się do zachowania poufności i nie ujawniania osobom trzecim jej postanowień.
Tym samym zostały spełnione przesłanki z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. w zakresie podjęcia niezbędnych działań w celu zachowania poufności informacji i nieujawniania tej informacji do wiadomości publicznej.
Zaznaczyć w tym miejscu jednak należy, że z art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.) wynika, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa. Z przepisu tego wynika zasada domniemania nie zastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych. Złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2012 r., II SA/Wa 1483/12).
W rozpoznawanej sprawie obowiązywało zatem domniemanie braku wyłączenia jawności postanowień zawartej umowy, albowiem po pierwsze zawarła ją państwowa osoba prawa będąca jednostką sektora finansów publicznych, a po drugie wynikające z umowy najmu zobowiązania pieniężne pokrywane będą ze środków publicznych. W takiej sytuacji prawo do informacji uzasadnione jest niezbędną potrzebą transparentności życia publicznego ocenianą zgodnie ze standardami przyjętymi w demokratycznym państwie prawa.
Zatem PFRON dysponujący żądaną informacją publiczną był obowiązany dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż z jej uzasadnienia nie wynika zasadność przesłanek, którymi kierował się Prezes Zarządu [...] marca 2017 r. nr [...]dotycząca najmu lokalu przy ul. [...] w W. zawiera w swej treści informacje będące tajemnicą przedsiębiorstwa i przedstawiające wartość gospodarczą, jak np. okres najmu, wysokość czynszu najmu, warunki i termin jego płatności, a także informacje dot. świadczeń dodatkowych.
Analizując powyższe stanowisko organu, zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że organ nie przedstawił przekonującej argumentacji, która uzasadniałaby odmowę udostępnienia ww. umowy wraz z załącznikami stanowiącymi jej integralną część, z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy. Już bowiem wstępna lektura tej umowy oraz jej załączników pozwala przyjąć, że stanowisko organu nie jest prawidłowe. O ile bowiem nie można wykluczyć, że istnieje potrzeba wyłączenia jawności pewnych zapisów tej umowy, nie sposób przyjąć, że cała treść wnioskowanej umowy wraz załącznikami stanowi informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną posiadającą realne znaczenie dla W. S.A. Umowa ta zawiera bowiem w swej treści szereg zapisów standardowo zamieszczanych w umowach najmu niewątpliwie irrelewantnych z perspektywy indywidualnego interesu gospodarczego wynajmującej Spółki. Także w większości załączników do tej umowy trudno doszukać się informacji, które spełniałyby materialne przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w pkt 1 - 2 (ust. 2). Z powyższego wynika, że organ wydając ww. rozstrzygnięcie ma obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrzyć zgromadzony materiał dowodowy (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.), a także należycie umotywować swoje stanowisko w sprawie. Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej winna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 K.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie. Zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, tych wymogów nie spełnia. Organ nie wyjaśnił bowiem w sposób należyty i przekonujący, z jakich względów odmówił dostępu do wnioskowanej umowy wraz załącznikami powołując się ogólnikowo na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy.
Powyższe uchybienia obligowały Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Rozpatrując ponownie wniosek Organizacji Zakładowej nr [...] "Konfederacja Pracy" w PFRON o udostępnienie informacji publicznej organ podda rzetelnej analizie treść żądanej umowy wraz z załącznikami w kontekście ograniczeń wynikających z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., uwzględniając przy tym dokonaną przez Sąd ocenę prawną.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło