II SA/Wa 765/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia - odrzucić skargę - Pismem z dnia [...] września 2007 r. (sprecyzowanym następnie pismem z dnia [...] grudnia 2007 r.) A. K., reprezentowany przez adw. W. P., wystąpił do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie wypłaty skapitalizowanych odsetek od nieterminowo wypłaconego mu wynagrodzenia za okres od lutego [...] r. do listopada [...] r., liczonych do dnia [...] r. w łącznej kwocie [...] zł. Wraz z pismem precyzującym do akt postępowania administracyjnego złożone zostało pełnomocnictwo, którym A. K. upoważnił adw. W. P. do prowadzenia we wszystkich instancjach sprawy przeciwko [...] Oddziałowi Straży Granicznej o wypłatę odsetek od wynagrodzenia. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] odmówił przyznania A. K. kwoty [...] zł tytułem odsetek ustawowych. W dniu [...] r. wymienioną decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącego – adw. W.P. W dniu [...] lutego 2008 r. A. K. złożył do Komendanta Głównego Straży Granicznej, osobiście sporządzony, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2008 r. Do wniosku A. K. załączył odwołanie od wymienionej decyzji oraz oświadczenie adw. W. P., iż uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło z jego winy, bowiem mylnie opisał kopię decyzji przyjmując, iż termin do złożenia odwołania upływa [...] r., a nie [...] r. W uzasadnieniu wniosku A. K. wskazał, iż uchybienie terminu nastąpiło z winy pełnomocnika. Podał, iż w okresie od [...] r. do [...] r. kontaktował się z pełnomocnikiem, który zapewniał go, iż sporządzi odwołanie. Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej. W uzasadnieniu organ podał, iż niezachowanie terminu przez pełnomocnika procesowego winno być traktowane jako zaniechanie samej strony. Strona zastępowana przez pełnomocnika procesowego nie może twierdzić, że nie ponosi odpowiedzialności za zaniechania tych osób. Konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie osoby dokonującej określonej czynności procesowej. W wypadku gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz, że zaniechania osób, którymi on się posługuje obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Powyższe postanowienie doręczono A. K. w dniu [...] r. W dniu [...] r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi podał, że organ nie wziął pod uwagę okoliczności jego przypadku oraz nie uwzględnił okoliczności dotyczących pełnomocnika. Wskazał, iż informację o uchybieniu terminu przez pełnomocnika uzyskał w dniu [...] r. i w dniu [...] r., zgodnie z art. 58 § 2 kpa, wniósł o przywrócenie terminu, dołączając odwołanie osobiście przez siebie sporządzone. Powyższe oznacza, iż niezachowanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego oraz, iż spełnił on wymogi formalne określone w art. 58 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Pismem z dnia [...]., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, organ poinformował, iż zaskarżone postanowienie nie zostało doręczone pełnomocnikowi A. K. Jednocześnie wyjaśnił, iż z uwagi na to, że zarówno wniosek z dnia [...] r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również odwołanie z dnia [...] r. A. K. wniósł osobiście, uzasadnionym było w tak ustalonych okolicznościach sprawy przyjęcie tezy o odwołaniu pełnomocnictwa przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 52 § 1 tej ustawy, skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie natomiast do art. 53 § 1 powołanej ustawy, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być decyzja administracyjna, która weszła do obrotu prawnego. W postępowaniu administracyjnym strona może działać - zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej również kpa, przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie zaś do art. 40 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Od chwili doręczenia organowi administracji publicznej pełnomocnictwa pełnomocnik powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich. Do pełnomocnika powinny być także kierowane wszelkie pisma, których adresatem jest strona postępowania. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa bowiem za jego pośrednictwem z wszelkimi skutkami prawnymi odnoszącymi się do strony. Przepis art. 40 § 2 nie dopuszcza żadnych wyjątków odnośnie doręczeń pism w takim przypadku. Bezsporne jest, że w przedmiotowej sprawie przed wydaniem postanowienia przez Komendanta Głównego Straży Granicznej w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, skarżący ustanowił pełnomocnika - adw. W.P. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują kwestii odwołania pełnomocnictwa i z tego względu należy do niej stosować przepisy prawa cywilnego. Zgodnie zaś z art. 101 § 1 Kodeksu cywilnego pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane, chyba że mocodawca zrzekł się odwołania pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Przepisy Kodeksu cywilnego nie regulują formy odwołania pełnomocnictwa. Z tego względu należy stwierdzić, że odwołanie pełnomocnictwa jest czynnością prawną jednostronną dla której nie zastrzeżono żadnej szczególnej formy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2001 r., sygn. akt IV CKN 354/00, LEX nr 52538). Należy zatem uznać, iż do tej czynności będzie miał zastosowanie przepis art. 60 Kodeksu cywilnego stanowiący, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej. Wskazać należy, że ujawnienie woli w sposób dostateczny nie może oznaczać całkowitej swobody organu w uznaniu, że pełnomocnictwo zostało odwołane, zwłaszcza w sytuacji gdy organ dysponuje środkami umożliwiającymi wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7, 77 § 1 kpa). W świetle tych rozważań należy stwierdzić, iż Komendant Główny Straży Granicznej nie miał podstaw do przyjęcia, iż skarżący odwołał pełnomocnictwo. O dokonaniu tej czynności nie świadczy fakt, iż strona osobiście sporządziła i wniosła odwołanie od decyzji oraz, że wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia uzasadniła zawinionym przez pełnomocnika uchybieniem terminu. Z treści wymienionych pism nie wynika bowiem aby skarżący odwołał pełnomocnictwo udzielone adw. W. P. Należy zatem stwierdzić, iż Komendant Główny Straży Granicznej pominął przedmiotowe pełnomocnictwo i postanowienia z dnia [...] marca nr [...] nie doręczył, jak wymaga tego Kodeks postępowania administracyjnego, ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Stwierdzić należy, że wskutek niedoręczenia postanowienia Komendanta Głównego Straży Granicznej pełnomocnikowi skarżącego - postanowienie organu nie weszło do obrotu prawnego (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2000 r. sygn. akt III RN 157/99, OSNAPiUS 2001, Nr 3, poz. 61). Termin zaś do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoczyna bieg z chwilą doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, przez co należy rozumieć doręczenie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego też względu skarga jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.