II SA/Wa 766/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-20
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w sytuacji, gdy zmiana stanu faktycznego (zwolnienie ze służby) nastąpiła w trakcie postępowania odwoławczego, czyniąc sprawę bezprzedmiotową?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż umorzenie postępowania odwoławczego jest dopuszczalne jedynie w ściśle określonych przypadkach (cofnięcie odwołania, wniesienie odwołania przez osobę niebędącą stroną). W sytuacji, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu zmiany stanu faktycznego (zwolnienie ze służby), organ powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzający ją rozkaz personalny, a następnie umorzył postępowanie administracyjne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z grudnia 2015 r. obniżającego skarżącemu dodatek funkcyjny oraz decyzji tegoż organu z lutego 2016 r. umarzającej postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący został zwolniony ze służby w Policji ze skutkiem na styczeń 2016 r., a rozkaz obniżający dodatek został mu doręczony w styczniu 2016 r., już po zwolnieniu. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania, w tym bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego i błędne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazowi personalnemu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r. oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r., a następnie umorzono postępowanie administracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Kube Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi W.D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W.D. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236), z dniem 31 grudnia 2015 r. obniżył skarżącemu [...]W. D. dodatek funkcyjny o kwotę 1800 złotych miesięcznie, tj. do kwoty 3400 złotych miesięcznie, podwyższony rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r. i na mocy art. 108 § 1 k.p.a. nadał niniejszemu rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podał, że skarżący z dniem [...] lutego 2003 r. został powołany na stanowisko Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. i rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2014 r., z dniem [...] lutego 2014 r. podwyższono mu dodatek funkcyjny do kwoty 3400 złotych miesięcznie. Następnie raportem z dnia [...] listopada 2015 r. wymieniony zwrócił się z prośbą o zwolnienie ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2016 r., po czym rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], podwyższono mu dodatek funkcyjny na czas określony od dnia 1 grudnia 2015 r. do dnia 29 lutego 2016 r. o kwotę 1800 złotych miesięcznie w z związku z wysoką oceną wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem rangi zajmowanego stanowiska służbowego i szczebla działania, a także zakresu ponoszonej odpowiedzialności oraz rodzaju i poziomu posiadanych kwalifikacji zawodowych. Z kolei Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2016 r. Zgodnie z § 8 ust. 5 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, który to przepis stanowił podstawę podwyższenia skarżącemu dodatku funkcyjnego na okres od dnia 1 grudnia 2015 r. do dnia 29 lutego 2016 r., dodatek funkcyjny można w zależności od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych podwyższać na stałe lub na czas określony w granicach stawek wynikających z ust. 4. Z kolei w myśl § 8 ust. 4, dodatek funkcyjny przyznaje się policjantowi w stawce kwotowej, w wysokości uzależnionej od rangi zajmowanego stanowiska służbowego, zakresu ponoszonej odpowiedzialności, ze szczególnym uwzględnieniem szczebla działania i wielkości kierowanej jednostki lub komórki organizacyjnej Policji oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych, a zatem jedną z istotnych przesłanek podwyższenia policjantowi dodatku funkcyjnego o określoną kwotę jest realizacja przez niego zadań i czynności służbowych na określonym stanowisku służbowym. Stąd też przesłanki podwyższenia dodatku funkcyjnego na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], nie obejmowały kryteriów wynikających wprost z przywołanych przepisów prawa, a związane były z zamiarem rozwiązania stosunku służbowego z policjantem. Zgodnie zaś z § 8 ust. 7 rozporządzenia, dodatek funkcyjny może być obniżony także w razie zmiany zakresu obowiązków służbowych, warunków służby bądź ustania innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie go w dotychczasowej wysokości. Wskazany przepis umożliwia zatem zmniejszenie kwoty otrzymywanego przez policjanta dodatku funkcyjnego stosownie do jego aktualnego zakresu obowiązków oraz realizowanych zadań i czynności służbowych, warunków służby, jak też zmiany okoliczności uzasadniających przyznanie tegoż dodatku w dotychczasowej wysokości. Zmniejszenie to może nastąpić także poprzez pozbawienie policjanta przyznanej na czas określony podwyżki dodatku funkcyjnego, wobec ustania przyczyn przyznania tej podwyżki. Zatem wobec aktualnego braku przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu dodatku funkcyjnego w kwocie wynikającej z rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], zasadne jest obniżenie wymienionemu policjantowi przedmiotowego dodatku do kwoty przed wskazaną podwyżką. Nadając natomiast rygor natychmiastowej wykonalności uwzględniono interes społeczny, tożsamy w tym przypadku z interesem służby, przejawiającym się koniecznością niezwłocznego dostosowania otrzymywanej przez skarżącego kwoty dodatku funkcyjnego do zakresu faktycznie realizowanych przez policjanta zadań i czynności służbowych.
We wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. do Komendanta Głównego Policji o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podał, że powyższy rozkaz personalny odebrał w dniu 12 stycznia 2016 r., tj. niezwłocznie po zwolnieniu lekarskim i w związku z tym w tym dniu był już emerytowanym funkcjonariuszem Policji, zaś decyzja wchodzi w życie dopiero po odręczeniu. Innymi słowy, art. 110 k.p.a. ustanawia regułę związania decyzją przez organ, który ją wydał, od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Związanie więc następuje w tym samym momencie, kiedy akt ten zaczyna istnieć w obrocie prawnym. Wynika z tego, że nie można mówić o związaniu tym aktem przed jego doręczeniem. Ponieważ rozkaz został mu doręczony w dniu gdy był już emerytowanym funkcjonariuszem policji, to przestał zatem mieć rację bytu.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], mając za podstawę art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 oraz art. 138 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Jednocześnie ust. 2 powołanego artykułu stanowi, że z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Ponadto w myśl art. 106 ust. 3 ustawy, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Uposażenie policjanta, stosownie do art. 100 ustawy, składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. W myśl art. 104 ust. 2 ustawy, policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, dodatek funkcyjny przyznaje się policjantowi na czas pełnienia przez niego służby lub obowiązków na stanowisku służbowym uprawniającym do tego dodatku. Wysokość dodatku funkcyjnego uzależnia się od rangi zajmowanego stanowiska służbowego, zakresu ponoszonej odpowiedzialności, ze szczególnym uwzględnieniem szczebla działania i wielkości kierowanej jednostki lub komórki organizacyjnej Policji oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych (§ 8 ust. 4 rozporządzenia). Ponadto przepisy § 8 ust. 5 – cytowanego rozporządzenia określają zasady podwyższania i obniżania policjantowi dodatku funkcyjnego. Zatem dodatek funkcyjny może być przyznany i podwyższony albo obniżony jedynie policjantowi. Wysokości przedmiotowego dodatku nie można zatem kształtować w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do tego dodatku, bowiem prawo to wygasło. Natomiast w rozpoznawanej sprawie Komendant Główny Policji z dniem [...] grudnia 2015 r., a więc w czasie, gdy [...]w stanie spoczynku W. D. pełnił służbę w Policji, obniżył wymienionemu dodatek funkcyjny o kwotę 1800 złotych miesięcznie, a doręczenie zainteresowanemu przedmiotowej decyzji, wobec nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 Kpa), skutkowało tym, że od dnia 31 grudnia 2015 r., stosownie do art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę, skarżący był uprawniony do otrzymywania dodatku funkcyjnego w wysokości 3400 złotych miesięcznie i stan taki trwał do dnia 31 stycznia 2016 r., a zatem do ostatniego dnia miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie [...]w stanie spoczynku W. D. ze służby w Policji (art. 106 ust. 3 ustawy), które nastąpiło z dniem [...] stycznia 2016 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. W konsekwencji od dnia 1 lutego 2016 r. zaskarżony rozkaz personalny, przestał wywoływać skutki prawne, bowiem od wskazanego dnia wymieniony nie jest już uprawniony do otrzymywania uposażenia, w tym też przedmiotowego dodatku do uposażenia. Tym samym bezprzedmiotowym stało się orzekanie o wyeliminowaniu bądź pozostawieniu w obrocie prawnym zaskarżonego rozkazu personalnego, bowiem nie jest możliwe utrzymanie bądź przerwanie skutku danego rozstrzygnięcia, jeżeli skutek ten już nie występuje. Istotne jest przy tym, że decyzja organu wydana w postępowaniu zwyczajnym na podstawie art. 138 k.p.a., może wywierać skutki tylko na przyszłość. Oznacza to, że decyzja taka nie znosi skutków, jakie już wywołała decyzja wydana w postępowaniu I instancji. Skoro zatem w niniejszym postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] nie jest możliwe przerwanie, utrzymanie, ani zniesienie skutku jaki wywoływał w określonym czasie (od dnia 31 grudnia 2015 r. do dnia 31 stycznia 2016 r.) powołany rozkaz personalny w zakresie prawa skarżącego do dodatku funkcyjnego, niedopuszczalnym stało się orzeczenie co do istoty danej sprawy. Podkreślono również, że organ administracji publicznej ocenia stan faktyczny i prawny sprawy według chwili wydania decyzji administracyjnej. Nieprawidłowe jest natomiast działanie organu polegające na rozstrzygnięciu sprawy w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wszczęcia postępowania, ale już nieaktualny w dacie wydania decyzji. Tak więc również w przedmiotowej sprawie organ jest zobowiązany wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny, który istnieje w dniu orzekania, a więc gdy skarżący nie jest już funkcjonariuszem Policji i nie mogą mieć wobec niego zastosowania przepisy, na podstawie których można wydać decyzję merytoryczną wyłącznie w stosunku do policjanta. Dodano, że art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygania sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do umorzenia postępowania odwoławczego, a skoro przepis ten nie określa przy tym przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy ich poszukiwać mając na względzie treść art. 105 k.p.a. w myśl którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych (nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej) i faktycznych (brak jest okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej) do merytorycznego załatwienia sprawy. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie, natomiast wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Skutki umorzenia postępowania polegają natomiast na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania od czasu zaistnienia przyczyn, określonych w ustawie, nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte, bowiem istotą umorzenia postępowania jest jego przerwanie, uchylenie wszystkich dokonanych w nim czynności oraz orzeczenie o dalszym jego nieprowadzeniu w sytuacji, gdy nastąpiło takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej. Wskazano również, że sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w sprawie administracyjnej staje się zaś bezprzedmiotowe, jeżeli brak jest któregokolwiek z elementów wspomnianego stosunku materialnoprawnego. Art. 105 § 1 k.p.a. znajduje zatem zastosowanie w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada wówczas, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, przesłanka umorzenia postępowania zaistniała w czasie trwania postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Już bowiem po wszczęciu przedmiotowego postępowania organ administracji stracił możliwość orzekania o przyznaniu bądź odmowie przyznania stronie określonych uprawnień, z uwagi na rozwiązanie stosunku służbowego, z którym przedmiotowe uprawnienia są ściśle związane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący W. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz poprzez niewskazanie, które fakty i organ uznał za udowodnione, a którym dowodom i dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnieniu mu czynnego udziału w postępowaniu, poprzez umożliwienie zapoznania się z zebranym materiałem i wypowiedzenie co do niego przed wydaniem decyzji; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 108 § 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne nadanie rozkazowi personalnemu nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. rygoru natychmiastowej wykonalności;
4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 108 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia nadania rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, w odniesieniu do okoliczności przedmiotowej sprawy;
5. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ administracyjny w sposób nie znajdujący oparcia w obowiązujących przepisach prawa oraz nie budzący zaufania do władzy publicznej, a także poprzez bezpodstawne i nieuzasadnione, arbitralne cofnięcie skarżącemu prawa do dodatku funkcyjnego w podwyższonej wysokości, bez istnienia podstaw prawnych;
6. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w zw. z art. 100 ustawy o Policji, poprzez obniżenie skarżącemu dodatku funkcyjnego bez żadnej podstawy faktycznej i prawnej;
7. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe wskutek rozwiązania stosunku służbowego;
8. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 110 k.p.a. poprzez wykonanie decyzji przed dniem jej doręczenia stronie.
W obszernym uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że art. 110 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydal decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Doręczenie rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] nastąpiło więc dopiero w momencie, kiedy uległ zmianie status skarżącego tj. w chwili, gdy nie był już funkcjonariuszem, a emerytowanym funkcjonariuszem Policji. Z powyższego faktu wynika jednoznacznie, że rozkaz ten utracił rację bytu. Organ administracji jest zatem związany wyłącznie taką decyzją, która została w prawidłowy sposób doręczona lub ogłoszona, co w przedmiotowym wypadku miało miejsce dopiero 12 stycznia 2016 roku. Nadanie takiej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nic w tej materii nie zmienia, albowiem rygor może mieć jedynie taka decyzja, która jest w obrocie prawnym. Nie było zatem podstaw prawnych do obniżenie uposażenia za miesiąc styczeń 2016 r. Ponadto decyzją jest akt zewnętrzny będący oświadczeniem władczym woli organu, wywołującym skutki dopiero z chwila jej ujawnienia na zewnątrz i stworzenia adresatowi rozstrzygnięcia możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia woli, które nie skierowane na zewnątrz nie może być uznane za decyzje. W myśl tego stanowiska, sprawa administracyjna nie jest załatwiona, a więc nie jest zakończona, gdy organ administracji, spełniwszy wymagania formalne przewidziane w art, 107 § l pkt. 1 k.p.a., poprzestaje na tym i nie doręcza decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie z zupełnie niezrozumiałych przyczyn decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 k.p.a. Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, zaś nie wiadomo która z powyższych przesłanek miała miejsce w tej sprawie, bowiem z uzasadnienia rozkazu wynika, iż rygor natychmiastowej wykonalności nadano z uwagi na interes społeczny przejawiający się koniecznością dostosowania otrzymanej przez skarżącego kwoty dodatku funkcyjnego do zakresu faktycznie realizowanych przez niego zadań. Jest to o tyle niezrozumiałe, że decyzja została doręczona 12 stycznia 2016 r., a więc w dniu kiedy był już emerytowanym policjantem i nie miał żadnego zakresu zadań, a wcześniej zakres ten w stosunku do listopada i grudnia 2015 r. nie uległ żadnej zmianie. Na marginesie dodał, iż wskazana przyczyna rygoru natychmiastowej wykonalności jest bezzasadna, bowiem w rozkazie nie wskazano nawet jaki to ważny interes społeczny przemawia za jego nadaniem. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wprowadza wyjątek od zasady niewykonalności decyzji przed uzyskaniem cechy ostateczności, dlatego przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej i nie jest prawnie dopuszczalne nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności bez powołania się na jedną z okoliczności wskazanych w komentowanym przepisie, a lakoniczne wskazanie przez Komendanta Głównego Policji bliżej nieokreślonego interesu społecznego, nie stanowi uzasadnienia nadania rygoru. Ponadto nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że przesłanki podwyższenia skarżącemu dodatku funkcyjnego na podstawie rozkazu, personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 roku nie obejmowały kryteriów wynikających wprost z przepisów prawa, a związane były z zamiarem rozwiązania stosunku służbowego. Twierdzenie to nie jest poparte żadnym racjonalnym uzasadnieniem a jedynie subiektywną oceną dokonaną przez nowego Komendanta. Zgodnie z § 8 ust. 5 pkt 1 wskazanego już wyżej rozporządzenia, dodatek, funkcyjny można w zależności od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych podwyższyć na stałe lub na czas określony w granicach stawek określonych w ust. 4 tego rozporządzenia. Tymczasem nie ulega, wątpliwości, iż sposób wywiązywania się przez niego z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, był w okresie, na który podwyższono mu wysokość dodatku funkcyjnego oceniany przez Komendanta Głównego Policji bardzo wysoko. Świadczy o tym przyznanie skarżącemu nagrody motywacyjnej w formie pieniężnej na podstawie rozkazu Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Ponadto Komendant Główny Policji w wystosowanym do niego piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. w związku z decyzją o zakończeniu przez służby w Policji wykazał, iż wysoko ocenia jego profesjonalizm i zaangażowanie w rozwiązywanie trudnych spraw i problemów wynikających z funkcjonowania kujawsko – pomorskiej Policji, co świadczy o daleko idącej niekonsekwencji. Ponadto art. 110 k.p.a. ustanawia regułę związania decyzją przez organ, który ją wydał, od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Związanie więc następuje w tym samym momencie, kiedy akt ten zaczyna istnieć w obrocie prawnym. Wynika z tego, że nie można mówić o związaniu tym aktem przed jego doręczeniem, zaś rozkaz został mu doręczony w dniu gdy był już emerytowanym funkcjonariuszem policji. Powyższą argumentację zawarto we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz Komendant Główny Policji w żaden sposób nie odniósł się do treści wniosku skarżącego a jedynie umorzył postępowanie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, pomijając zupełnie aspekt, iż tym samym utrzymany w mocy zostanie rozkaz mający negatywny wpływ na daleko idący interes skarżącego, a także niezgodny z obowiązującym prawem. Dalej podał, że w zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż wobec zakończenia przez skarżącego służby, bezprzedmiotowym stało się orzekanie o wyeliminowaniu bądź pozostawieniu w obrocie prawnym zaskarżonego rozkazu personalnego, bowiem nie jest możliwe utrzymanie bądź przerwanie skutku danego rozstrzygnięcia, jeżeli skutek ten już nie występuje. Powyższe stanowisko jest całkowicie nieuprawnione, bowiem organ pierwszej instancji w sposób całkowicie nieuprawniony uznał, że na skutek zmiany stanu faktycznego sprawy związanej z rozwiązaniem stosunku służbowego postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Ponadto nie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość i organ dopuścił się naruszenia zarzucanych przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik niniejszego postępowania. Ponadto Komendant Główny Policji w rozkazie personalnym z dnia [...] grudnia 2015 r. pominął zupełnie okoliczności przemawiające za zasadnością przyznania skarżącemu dodatku funkcyjnego z uwagi na wzorowe wypełnianie obowiązków zawodowych i jednocześnie w sposób całkowicie bezpodstawny przyjął, iż dodatek w przyznanej wysokości skarżącemu się nie należy. Zaś w zaskarżonej decyzji, wydanej na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ zupełnie pominął podnoszone w nim twierdzenia i okoliczności oraz w żaden sposób nie odniósł się do nich. W przedmiotowym postępowaniu wystąpiło naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe wskutek rozwiązania stosunku służbowego, bowiem analizowany przepis rozróżnia dwa przypadki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Pierwszym jest bezwarunkowa bezprzedmiotowość uregulowana w § 1 przepisu, kiedy organ ma obowiązek umorzenia postępowania, przy czym w doktrynie uważa się, że aby umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organ musi stwierdzić brak jakiegokolwiek elementu stosunku materialnoprawnego. W związku z czym nie jest możliwe wydanie decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty. Natomiast w orzecznictwie podkreśla się, że sformułowanie z art. 105 § 1 k.p.a. "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje sytuacje, gdy żądanie strony jest nieaktualne, lub wygasło z mocy prawa. O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa, odnosi się ono do otrzymywania dodatku funkcyjnego przez skarżącego w czasie, gdy pozostawał jeszcze w stosunku służbowym, a wiec w styczniu 2016 roku. Co więcej, rodzi to dla niego istotne skutki na przyszłość, bowiem podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku. Z powyższych względów Komendant Główny Policji wydając decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na rozwiązanie stosunku służbowego, w sposób wyjątkowo rażący naruszył art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z ogólną i fundamentalną zasadą zawartą w art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a w przedmiotowym wypadku zasada to zostało naruszona wielokrotnie, bowiem bez żadnych racjonalnych powodów obniżono mu dodatek funkcyjny a tym samym pozbawiono go części emerytury na przyszłość, mimo iż swoje obowiązki wypełniał wzorowo. Ponadto przepis § 8 ust. 7 i 8 rozporządzenia ściśle określa sytuacje, w których dodatek funkcyjny może zostać obniżony. Jednakże organ w rozkazie personalnym dnia [...] grudnia 2015 r. wskazuje lakonicznie, iż: "wobec aktualnego braku przesłanek uzasadniających przyznanie [...]W. D. dodatku funkcyjnego w kwocie wynikającej z rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., w pełni uzasadnione jest obniżenie wymienionemu policjantowi przedmiotowego dodatku do kwoty przed wskazaną podwyżką." Zatem z powyższego uzasadnienia nie wynika, jakoby w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki wymienione w § 8 ust. 7 i 8 rozporządzenia, a tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem również tych przepisów. W konsekwencji takie postępowanie organu jest sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a w szczególności z zasadami wynikającymi z przepisów z art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., gdyż organ prowadził postępowanie w sposób nie znajdujący oparcia w obowiązujących przepisach prawa, co w konsekwencji powoduje brak zaufania do władzy publicznej. W kontekście naruszenia przez Komendanta Głównego Policji przepisu z art. 108 § 1 k.p.a. podniesiono, że zgodnie z tym przepisem decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Tymczasem w rozkazie wydanym w pierwszej instancji brak jest wskazania przesłanek uzasadniających zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności, co stanowi to naruszenie normy z art. 107 k.p.a. Nie można bowiem uznać lakonicznego wskazania na ważny interes społeczny jako przesłanki do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności i tym samym należy uznać, iż rygor ten został nadany bezzasadnie. Ponadto rozkaz personalny wykonany został w pierwszych dniach stycznia, a tym samym jeszcze przed doręczeniem go, które nastąpiło dopiero w dniu 12 stycznia 2016 r. Niezależnie od powyższego rygor natychmiastowej wykonalności jest ważny od momentu doręczenia stronie decyzji, która jest nim objęta. Również ta okoliczność wskazuje na fakt, iż przedmiotowy rozkaz został wydany z naruszeniem przepisów postępowania. Zgodnie z art. 110 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydal decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile k.p.a. nie stanowi inaczej. Przepis ten wskazuje zatem na granicę pomiędzy wydaniem decyzji, a jej doręczeniem. Z powyższego wynika, że decyzja rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia jej stronie postępowania (art. 110 k.p.a.). Związanie decyzją ostateczną istnieje zarówno wtedy, gdy w ocenie organu jest ona poprawna, jak i również wtedy, gdy dostrzega on jej wadliwość. Organ nie może bowiem takiej decyzji zmienić, jeśli decyzja została doręczona łub ogłoszona stronie. Decyzja administracyjna jest bowiem aktem zewnętrznym będącym oświadczeniem władczym woli organu administracyjnego i może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz struktur administracyjnych. Dopiero od tej chwili, a wiec dopiero gdy strona pozna treść rozstrzygnięcia, może w zależności od tej treści rozważyć skorzystanie lub nieskorzystanie z przysługujących jej środków prawnych. Zatem Komendant Główny Policji wykonując decyzję przed jej doręczeniem, pomimo nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sposób rażący naruszył art. 110 k.p.a. i jeszcze raz podkreślił, że rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2015 r. nie został mu doręczony przed dniem wykonania tego rozkazu, bowiem został odebrany przez niego w dniu 12 stycznia 2016 r., a wykonany został już na początku stycznia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że w dacie wnoszenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, tj. [...] stycznia 2016 r. ustał już jego stosunek służbowy skarżącego, co miało miejsce 11 stycznia 2016 r. i co prawda doręczenie zaskarżonego rozkazu miało miejsce po tej dacie (12 stycznia 2016 r.) jednakże okoliczność ta tym bardziej potwierdza, że policjant nie miał przymiotu strony na dzień ustania prawa do uposażenia, który zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o Policji przypada na dzień 31 stycznia 2016 r. Ponadto w skardze podniesiono zarzuty dotyczące rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], to jednakże w niniejszej sprawie wobec wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej – utraty przymiotu strony – brak jest podstaw prawnych do badania tego rozstrzygnięcia i w związku z powyższym organ nie mógł odnieść się do merytorycznych argumentów skarżącego, a stan taki trwa na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Podniesiono, iż istnieje pogląd prawny, że potrzeba zabezpieczenia roszczeń finansowych uzasadnia stosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Rygor ten powoduje możliwość natychmiastowego wykonania decyzji bez potrzeby oczekiwania aż uzyska ona walor ostateczności, zaś zarzut naruszenia § 8 rozporządzenia w zw. z art. 100 ustawy o Policji pozostaje bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie organu z przyczyn wyżej podanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym katem zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie wyrażone w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Na samym wstępie zauważyć należy, że istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się do oceny, czy stanowisko Komendanta Głównego Policji wyrażone w sprawie, iż na skutek zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, postępowanie w sprawie ustalenia dodatku funkcyjnego, stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Analizując powyższe zauważyć należy, iż w myśl art. 105 § 1 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Z kolei w doktrynie i judykaturze przyjmuje się, iż umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną, nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (tak M. Jaśkowska i A. Wróbel w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, i cytowana tam literatura). Zatem bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy odpadła jedna z konstytutywnych cech sprawy administracyjnej. Sprawę administracyjną określają elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada zatem w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Ponadto umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne oraz decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy oraz kończy jej zawisłość w danej instancji.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż obniżenie dodatku funkcyjnego dotyczy wyłącznie czynnego policjanta, bowiem tylko policjantowi przysługuje uposażenie. Natomiast w rozpoznawanej sprawie, komendant Główny Policji rozkazem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] obniżył skarżącemu dodatek funkcyjny i doręczył ten rozkaz wymienionemu w dniu 12 stycznia 2016 r., podczas gdy na mocy rozkazu personalnego tegoż organu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], skarżący został zwolniony ze służby z dniem [...] stycznia 2016 r. Zatem w dniu, kiedy rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] został skarżącemu doręczony, to wymieniony nie był już funkcjonariuszem Policji.
Nie można zatem ustalić wysokości tego dodatku w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie i dodatki z nim związane jest świadczeniem przysługującym wyłącznie z tytułu stosunku służbowego.
Prawdą jest, że na skutek zmiany sytuacji prawnej i faktycznej związanej ze stosunkiem służbowym skarżącego, postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 kpa.
Natomiast powodem uwzględnienia skargi, jest naruszenie przez Komendanta Głównego Policji art. 138 § 1 pkt 3 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona do Sądu decyzja została wydana w następstwie wniosku W. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W tym miejscu wskazać należy, że organ załatwiając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy może podjąć rozstrzygnięcia przewidziane w art. 138 § 1 k.p.a., zatem wydać decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (art. 138 § 1 pkt 1),
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub części i w tym zakresie orzeka co do istotny sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części (art. 138 § 1 pkt 2),
3) umarza postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3).
Kodeks nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. Skoro art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, to w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości mając na uwadze treść art. 105 § 1 k.p.a. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że postępowanie odwoławcze może być umorzone (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.), kiedy strona cofnie odwołanie (art. 137 k.p.a.) lub odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie była uczestnikiem postępowania przed organem pierwszej instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zatem umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić jedynie w dwóch przypadkach, tj. gdy strona postępowania cofnie odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) bądź w toku postępowania organ odwoławczy ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Wymienione powyżej okoliczności wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1432/01, LEX nr 157627, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 2003/09).
Natomiast, skoro zmiana stanu faktycznego nastąpiła na etapie rozpoznawania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, to Komendant Główny Policji tę zmianę stanu faktycznego, która spowodowała automatycznie zmianę sytuacji prawnej strony skarżącej zobligowany był uwzględnić przy rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Błędnie jednakże organ odwoławczy uznał, że w tym stanie sprawy nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, która to okoliczność zmuszała organ na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. do umorzenia postępowania odwoławczego, gdy tymczasem brak jest podstaw do uznania, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe. Nie doszło bowiem w tej sprawie do skutecznego cofnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy czy też uznania, że odwołanie wniesione zostało przez osobę, której nie przysługiwał w sprawie przymiot strony postępowania, a organ wcześniej okoliczności tej nie zweryfikował. Tylko bowiem te okoliczności uzasadniały umorzenie postępowania odwoławczego. Natomiast w sytuacji, brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznawania w drodze postępowania administracyjnego, to wówczas stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należało uchylić decyzję i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że umorzenie postępowania odwoławczego nie oznacza zniesienia postępowania prowadzonego w pierwszej instancji, skutkiem czego pozostaje wiążąca moc decyzji organu I instancji w sytuacji, kiedy skarżący nie był już funkcjonariuszem Policji (por. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 22 września 1999 r., sygn. IV SA 2326/96, Lex nr 47893).
Skoro w niniejszej sprawie w toku postępowania doszło do zmiany stanu faktycznego tego rodzaju, że postępowanie w sprawie obniżenia dodatku funkcyjnego w trybie ustawy o Policji, stało się bezprzedmiotowe wobec zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, to prawidłowe było stwierdzenie, że brak jest podstaw do decyzyjnego rozstrzygania w sprawie. Wobec tego Komendant Główny Policji rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w takiej sytuacji winien podjąć rozstrzygnięcie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem w takim przypadku zostanie zniesione w całości postępowanie w tej sprawie. Niedopuszczalne jest bowiem, by w obrocie prawnym pozostał nieostateczny rozkaz personalny i wywoływał skutki prawne.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że stosownie do treści art. 110 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej i w ślad za stanowiskiem judykatury należy uznać, iż "doręczenie (lub ogłoszenie) decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego, natomiast egzystencja prawna decyzji rozpoczyna się dopiero w chwili jej doręczenia przynajmniej jednej ze stron danego postępowania administracyjnego, a nieprawidłowe doręczenie jest równoznaczne z jej nieistnieniem w obrocie prawnym. Załatwienie sprawy administracyjnej polega więc na wydaniu i doręczeniu stronie decyzji. Jeśli zatem nie nastąpiło ani ogłoszenie, ani doręczenie decyzji, nie można mówić o istnieniu decyzji administracyjnej, lecz jedynie o nieakcie, czyli decyzji nieistniejącej, niewywołującej żadnych skutków prawnych" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1467/08).
Z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), należało uchylić zarówno zaskarżoną jak i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji. Stosownie zaś do normy zawartej w art. 145 § 3 powyższej ustawy w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Przepis ten nakłada na Sąd obowiązek umorzenia postępowania administracyjnego, gdy nie ma możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, a wobec zwolnienia skarżącego ze służby w Policji bezprzedmiotowe w świetle art. 105 § 1 k.p.a. stało się orzekanie o obniżeniu dodatku funkcyjnego. Bezprzedmiotowość przedmiotowa wiąże się z brakiem możliwości ukształtowania stosunku administracyjnoprawnego ze wzglądu na brak przepisów prawa, stanowiących podstawę prawną do wydania merytorycznej decyzji lub brak przedmiotu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie po zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego, bowiem uposażenie, z którym bezpośrednio związany jest dodatek funkcyjny przysługuje tylko policjantowi. W takim stanie faktycznym Komendant Główny Policji nie ma możliwości orzekania o uposażeniu (obniżeniu dodatku funkcyjnego) wobec skarżącego, który nie jest już policjantem. Z tej przyczyny Sąd działając na podstawie art. 145 § 3 umorzył postępowanie administracyjne, zaś w sprawie kosztów orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 209 wskazanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło