II SA/Wa 766/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. S. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. II SAB/Wa 376/24 przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w [...] 1. wymierza Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] w [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w [...] na rzecz M. S. sumę pieniężną w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w [...] na rzecz skarżącego M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. S. (dalej, jako) skarżący) pismem z dnia 6 kwietnia 2025 r., uzupełnionym pismami z dnia 17 i 22 kwietnia 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w W. (dalej, jako: Naczelnik lub organ) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 376/24, którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Skarżący wskazał, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem wpłynął do organu w dniu 3 kwietnia 2025 r. Organ nie wykonał go jednak w zakreślonym 14-dniowym terminie. Stąd skarżący wniósł skargę żądając stwierdzenia dalszej bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia Naczelnikowi grzywny, zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), orzeczenie o istnieniu obowiązku Naczelnika udostepnienia wnioskowanych informacji (art. 154 § 2 P.p.s.a.) oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi celowe bezprawne działanie w postaci dalszej bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej, które mają na celu ukrycie nieprawidłowości w działaniach Naczelnika w trakcie kontroli skarbowej i po jej zakończeniu oraz zatajanie informacji o osobach odpowiedzialnych za nieprawidłowości. Skarżący wyjaśnił, że jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został rozpatrzony w rozbiciu na dwa odrębne akty. Pierwszy odnoszący się do pkt 1 wniosku gdzie poinformowano, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, drugi do decyzja odmawiająca udzielenia informacji publicznej wnioskowanej w pkt 2 i 3 wniosku dostępowego. Skarżący opisał sposób udzielenia przez organ odpowiedzi, konkludując, że działanie Naczelnika nosi znamiona matactwa i jest świadomą próbą ukrycia dowodów ewentualnych nieprawidłowości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w dniu 3 kwietnia 2025 r. wpłynął do Urzędu Skarbowego [...] odpis prawomocnego orzeczenia i zwrot akt sygn. akt II SAB/Wa 376/24. Wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej został ponownie rozpatrzony i poddany szczegółowej analizie, ocenione zostały punkty dotyczące udzielenia informacji publicznej o przeksięgowaniach uwzględnionych we wskazanych w nim postanowieniach, w tym: 1. Data i numer wykonania przeksięgowania widniejąca w systemie urzędu skarbowego; 2. Imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby wykonującej przeksięgowania; 3. Imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby odpowiedzialnej w tym czasie za wystawienie i przesłanie podatnikowi w odpowiednim terminie postanowienia o tym przeksięgowaniu zgodnie z art. 76a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Uwzględniając zobowiązanie Sądu do przeprowadzenia analizy czy ww. punkty wniosku stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu i czy nie zawierają informacji podlegającej ochronie z uwagi na tajemnice prawnie chronioną organ stwierdził, że odpowiedź na pytania zawarte we wniosku powinna być udzielona w dwóch odrębnych aktach tj. w zakresie pkt 1 i w zakresie pkt 2-3. Odnosząc się do pkt 1 wniosku tj. wskazania daty i numeru wykonania przeksięgowania widniejącej w systemie urzędu skarbowego wskazano, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Odpowiedź w zakresie powyższego została wysłana do skarżącego w dniu [...] kwietnia 2025 r. pismem Nr [...]. Odnosząc się do pkt 2-3 wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wydał decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej w dniu [...] kwietnia 2025 r. Nr [...]. Od decyzji skarżący wniósł odwołanie. Naczelnik przekazał do Izby Administracji Skarbowej w W. stanowisko w sprawie odwołania. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze, organ wyjaśnił, że wyrok został wykonany. Dodatkowo do skarżącego w dniu 28 kwietnia 2025 r. zostało wysłane pismo Nr [...] informujące o wykonaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie dopuścił się zarzucanej mu rażącej bezczynności. W piśmie z dnia 31 maja 2025 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, skarżący podtrzymał swoje stanowisko o bezczynności organu. Wskazał, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2025 r. została uchylona i w dniu [...] maja 2025 r. ponownie odmówiono skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący od tej decyzji również odwołał się. W ocenie skarżącego wyrok z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 376/24 nadal nie został wykonany, a organ w sposób zaplanowany opóźnia i nie wykonuje wyroku Sądu. W piśmie z dnia 3 lipca 2025 r. Naczelnik ponownie wskazał, że ww. wyrok został przez organ wykonany. Dodał, że ponownie wydana decyzja odmowna z dnia [...] maja 2025 r. została uchylona decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Organ ponownie przeanalizował wniosek dostępowy skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. i stwierdził, że imiona i nazwiska oraz stanowiska służbowe osób wykonującej przeksięgowania, jak i imiona i nazwiska oraz stanowiska służbowe osób odpowiedzialnych w tym czasie za wystawienie i przesłanie podatnikowi w odpowiednim terminie postanowienia o tym przeksięgowaniu, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej, jako: u.d.i.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 P.p.s.a.). Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł wymierzyć grzywnę organowi administracji. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Z analizy akt sprawy wynika, że w sprawie spełniony został warunek dopuszczalności skargi określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu (pismo skarżącego z dnia 6 i 17 kwietnia 2025 r.). Dalej należy przypomnieć, że pismem z dnia 22 czerwca 2024 r. M. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnika polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2024 r. w zakresie udostępnienia informacji o przeksięgowaniach uwzględnionych w poniższych postanowieniach wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...] maja 2023 r.: [...] re-datowane na [..] maja 2022 r. [...] re-datowane na [...] marca 2022 r.: [...] re-datowane na [...] marca 2022 r. [...] re-datowane na [...] marca 2022 r. [...] re-datowane na [...] marca 2022 r. [...] re-datowane na [...] maja 2021 r. [...] re-datowane na [...] maja 2021 r. [...] re-datowane na [...] marca 2021 r. [...] re-datowane na [...] listopada 2019 r., w tym: 1. Datę i numer wykonania przeksięgowania, widniejącą w systemie Urzędu Skarbowego, 2. Imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby przeprowadzające przeksięgowania, 3. Imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby odpowiedzialnej w tym czasie za wystawienie i przesłanie podatnikowi, w odpowiednim terminie postanowienia o tym przeksięgowaniu, zgodnie z art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 376/24, zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Sąd nie podzielił ówcześnie prezentowanego poglądu organu, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmiot, którego interesów sprawa dotyczy, nie mają waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2024 r. jest bezpośrednio związany z indywidualną sprawą A. S., w której skarżący jest pełnomocnikiem strony). Zdaniem Sądu kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy (celu) w uzyskaniu informacji publicznej. Przeczyłoby to istocie prawa dostępu do informacji publicznej, które kwalifikowane jest jako konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe. Nieprawidłowe jest stanowisko organu, z którego wynika, że jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidulanego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej. Wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który – jako właśnie interes prawny - jest obiektywnym interesem indywidulanym. Tymczasem zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Sąd wskazał ponadto, że Naczelnik odwołując się do konstrukcji indywidualnego interesu skarżącego w udostępnieniu informacji publicznej nieprawidłowo powiązał dodatkowo tę konstrukcję z kryterium "sprawy własnej" jako kryterium dyskwalifikującym publiczny charakter informacji objętej żądaniem wnioskodawców. Zdaniem Sądu, organ błędnie uznał, że skarżący domagając się uzyskania informacji publicznej we "własnej sprawie" nie spełnia przesłanki przedmiotowej u.d.i.p. Tym samym jego wniosek nie może być zrealizowany na gruncie tej ustawy. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że Naczelnik pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej i w związku z tym w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do jego rozpoznania w zakreślonym terminie. Dodał, że organ będzie obowiązany poddać przedmiotowy wniosek szczegółowej analizie i ocenić, czy poszczególne punkty tego wniosku stanowią informację publiczną podlegająca udostępnieniu i czy nie zawierają informacji podlegającej ochronie z uwagi na tajemnice prawnie chronione. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wpłynął do organu w dniu 3 kwietnia 2025 r. W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę, nie było w tej sytuacji możliwe poinformowanie pismem wnioskodawcy o tym, że informacja, której się domaga, nie jest informacją publiczną. Obowiązkiem Naczelnika było rozpoznanie wniosku i, albo udzielenie informacji publicznej, albo wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Skoro Sąd w wyroku z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 376/24 uznał, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2024 r. dotyczy informacji publicznej to organ, kierując się dyspozycjami zawartymi w wyroku, nie mógł stanowiska co do charakteru żądanych informacji pominąć i ponownie ocenić ich zgodność z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Sąd rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji w pierwszej kolejności musi rozstrzygnąć czy żądana we wniosku dostępowym informacja ma charakter informacji publicznej. Gdyby bowiem Sąd uznał, iż charakteru takiego żądane informacje nie mają – nie mógłby uwzględnić skargi na bezczynność i zobowiązać organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd wyraźnie w swoim uzasadnieniu wskazał, że organ będzie obowiązany poddać przedmiotowy wniosek szczegółowej analizie i ocenić, czy poszczególne punkty tego wniosku stanowią informację publiczną podlegająca udostępnieniu i czy nie zawierają informacji podlegającej ochronie z uwagi na tajemnice prawnie chronione. Nie chodzi przy tym aby ocenić "czy poszczególne punkty tego wniosku stanowią informację publiczną" ale o to aby ocenić czy "czy poszczególne punkty tego wniosku stanowią informację publiczną podlegająca udostępnieniu". Warto w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie", co oznacza, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu są wiążące w granicach sprawy, w której zapadło to orzeczenie. Tymczasem Naczelnik pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r. organ – w zakresie pkt 1 wniosku dostępowego – poinformował skarżącego, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Tym samym organ nie wykonał w tym zakresie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 376/24. Natomiast – w zakresie pkt 2 i 3 wniosku dostępowego – organ w dniu [...] kwietnia 2025 r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji powołując się na tajemnicę skarbową - art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Czynność tą organ podjął w terminie zakreślonym przez Sąd w ww. wyroku tj. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Nie może jednak ujść uwadze, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2025 r. została uchylona i w dniu [...] maja 2025 r. ponownie odmówiono skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący od tej decyzji również odwołał się. Jak wskazał organ także i decyzja z dnia [...] maja 2025 r. została uchylona decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Organ ponownie przeanalizował wniosek dostępowy skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. i stwierdził, że imiona i nazwiska oraz stanowiska służbowe osób wykonującej przeksięgowania, jak i imiona i nazwiska oraz stanowiska służbowe osób odpowiedzialnych w tym czasie za wystawienie i przesłanie podatnikowi w odpowiednim terminie postanowienia o tym przeksięgowaniu, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. W efekcie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 376/24 również i w tym zakresie nie został wykonany. Okoliczności tej konkretnej sprawy nie pozwalają na przyjęcie, że wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej czyni skargę na niewykonanie wyroku w tej sprawie pozbawioną racji. Sekwencja zdarzeń opisana wyżej doprowadziła bowiem do sytuacji, że mimo, iż Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, przesądzając, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej - to Naczelnik wyrażając pogląd przeciwny zawiadomił o tym skarżącego pismem. Przyjęcie - na obecnym etapie – że wydanie przez organ decyzji z dnia [...] kwietnia 2025 r. stanowi wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 376/24, spowodowałoby de facto pozbawienie skarżącego ochrony prawnej, a ocenę Sądu iluzoryczną. Wskazania również wymaga, że środki przewidziane w art. 154 P.p.s.a. mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 września 2024 r., sygn. IV SA/Wr 145/24, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 września 2024 r., sygn. II SA/Go 291/24). W takim stanie rzeczy Sąd przyjmując skargę dostrzegł, że zarzut niewykonania wyroku jest zasadny, co potwierdza wskazana wyżej chronologia zdarzeń w sprawie. W konsekwencji Sąd uwzględnił skargę oraz żądanie skarżącego i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł. Z tych samych względów Sąd potraktował bezczynność organu w niewykonaniu wyroku jako znaczną, jaskrawą, co sprawiło, że orzeczono o rażącym naruszeniu prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawa w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, co niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie. Organ pomimo tego, że zobowiązany został do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, to pozostawiał sprawę niezałatwioną. Wreszcie Sąd na wniosek skarżącego zdecydował się skorzystać z fakultatywnej kompetencji do przyznania od organu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł głównie z uwagi na zakwalifikowanie bezczynności w wykonaniu wyroku jako rażącej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 154 § 1, § 6 i § 7 P.p.s.a., orzekał jak w sentencji. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.