II SA/Wa 767/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-23

Skład orzekający: Janusz Walawski, Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ostateczna odmawiająca przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego może zostać zmieniona lub uchylona na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., jeżeli nie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a strona nie spełniała warunków do nabycia statusu bezrobotnego w wymaganym okresie?
Ratio decidendi
Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 154 § 1 k.p.a. wyłącznie, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Samo subiektywne poczucie krzywdy strony nie stanowi podstawy do wzruszenia decyzji, zwłaszcza gdy strona nie spełniała warunków do nabycia statusu bezrobotnego, co uniemożliwia przyznanie zasiłku przedemerytalnego.
Stan faktyczny
Skarżący A. O. domagał się przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organy administracji odmawiały przyznania tego świadczenia, wskazując, że skarżący nie spełniał warunków do uznania za osobę bezrobotną w wymaganym okresie, m.in. z powodu pobierania zasiłku chorobowego i posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej. Skarżący wniósł skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą zmiany wcześniejszej decyzji odmawiającej przyznania zasiłku. Skarżący zarzucał m.in. oszustwo ze strony pracowników urzędu pracy i brak odpowiedniego vacatio legis.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 150 a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) w zw. z art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56), w trybie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: kpa, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek A. O., odmówił zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], którą to decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania A. O. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że zgodnie z art. 154 par. 1 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą warunki do uchylenia lub zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] i przyznania A. O. zasiłku przedemerytalnego. Organ wyjaśnił, iż przeciwko zmianie lub uchyleniu przedmiotowej decyzji przemawia konkretna norma prawna, która rozstrzyga o tym jakie warunki muszą zostać spełnione przez stronę, aby mogła ona nabyć prawo do zasiłku przedemerytalnego i nie pozostawia w tym zakresie rozstrzygnięcia uznaniu organu administracyjnego. Zdaniem Wojewody za odmiennym rozstrzygnięciem sprawy nie przemawiają również kolejne zmiany ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jak i ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ wyjaśnił, że art. 37 j ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r.), stanowił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego mogła nabyć osoba spełniająca określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadająca okres uprawniający do emerytury, jeżeli, w przypadku mężczyzn: posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 35 lat lub posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Ww. przepis został jednak skreślony na mocy art. 3 ust. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...). Ustawa ta została opublikowana w Dzienniku Ustaw Nr 154, poz. 1793 z 29 grudnia 2001 r. i weszła w życie 01 stycznia 2002 r. Organ zaznaczył, że art. 11 ust. 2 ww. ustawy dopuszczał możliwość przyznania zasiłku przedemerytalnego po wejściu w życie nowelizacji, ale tylko w stosunku do osób, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy nie później niż 31 grudnia 2001 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r. sygn. K 19/02, uznał, iż nowelizacja weszła w życie bez zachowania odpowiedniego vacatio legis i orzekł niezgodność z Konstytucją art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2001 r. w części, w jakiej zawiera zwrot "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy" i wyłączający nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach przez osoby, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do tego świadczenia, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy. Wojewoda zaznaczył, iż obowiązujący od 01 listopada 2005 r. art. 150 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma na celu realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego, poprzez przywrócenie tej grupie osób uprawnień, jakie im przysługiwałyby, gdyby ustawa weszła w życie w prawidłowym trybie. I tak, zgodnie z treścią art. 150 a ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r., prawo do zasiłku przedemerytalnego, na zasadach określonych w przepisach ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Zdaniem organu A. O. wymaganych warunków nie spełniał zarówno w dniu złożenia pierwszego wniosku (tj. [...] stycznia 2003 r.), jak i nie spełnia ich aktualnie. Zgodnie bowiem z ustawową definicją bezrobotnego, zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, za bezrobotnego może być uznana osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie (...) zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy, jeżeli: po ustaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie pobierała zasiłku chorobowego, nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Wojewoda wskazał ponadto, iż w związku z wejściem w życie w dniu 26 października 2007 r. ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1243), art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f stanowi, że bezrobotnym może być osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie (...), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (...). W związku z powyższym, już fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej skutkuje odmową przyznania statusu bezrobotnego. Z ustaleń organu wynika, że A. O. w spornym okresie (tj. od [...] stycznia 2002 r. do [...] stycznia 2002 r.) nie spełniał warunków do uznania za osobę bezrobotną, z tego powodu, iż od [...] stycznia 2002 r. do [...] maja 2002 r. pobierał zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS, ponadto z dniem [...] listopada 1996 r. podjął działalność gospodarczą objętą wpisem do Ewidencji Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta T. nr [...] i pomimo tego, iż działalność ta była zawieszona, ww. nie dokonał jej wyrejestrowania przed dniem [...] stycznia 2002 r. W związku z powyższym zdaniem Wojewody [...] nie było możliwe przyznanie ww. zasiłku przedemerytalnego wyłącznie z uwagi na okoliczność, iż na dzień [...] grudnia 2001 r. legitymował się okresem uprawniającym do zasiłku, wynoszącym 36 lat, 2 miesiące i 12 dni, w tym 15 lat, 2 miesiące i 17 dni wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Tym samym Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku A. O. nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia w trybie art. 154 kpa decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sprawie odmowy przyznania ww. zasiłku przedemerytalnego. Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. A. O. skierował do Ministra Pracy i Polityki Społecznej odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania A. O., decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 154 kpa oraz art. 150 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], uznając, że rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji było słuszne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W uzasadnieniu decyzji organ opisując sytuację odwołującego się wyjaśnił, że A. O. [...] stycznia 2006 r. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. wniosek "o przyznanie zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego", powołując się na okoliczność, że [...] grudnia 2001 r. miał ukończone 50 lat oraz ponad 36-letni staż pracy, w tym 15 lat w warunkach szkodliwych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta T. odmówił ww. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz świadczenia przedemerytalnego, uzasadniając to tym, iż strona nie spełniała w wymaganym czasie, tj. do [...] stycznia 2002 r. warunków do uznania za osobę bezrobotną, albowiem posiadała zarejestrowaną działalność gospodarczą oraz w okresie od [...] stycznia 2002 r. do [...] maja 2002 r. była niezdolna do pracy i z tego tytułu pobierała zasiłek chorobowy. Następnie, po rozpoznaniu odwołania strony, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, albowiem jej rozstrzygnięcie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W uzasadnieniu wskazano, iż nieprawidłowe było wydanie przez organ I instancji decyzji, bez uprzedniego sprecyzowania zakresu żądania wynikającego z wniosku. W dniu [...] kwietnia 2006 r. A. O. oświadczył, że ubiega się wyłącznie o zasiłek przedemerytalny, a [...] kwietnia 2006 r. ww. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], następnie wyrokiem z dnia [...] marca 2007 r. sygn. akt [...] WSA w G. przedmiotową skargę oddalił. Pismem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Powiatowy Urząd Pracy wezwał ponownie A. O. do potwierdzenia o jakie świadczenie się ubiega, a w związku z niestawiennictwem strony na przedmiotowe wezwanie organ uznał, że ww. podtrzymuje swoje oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2006 r. Następnie Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie prawa A. O. do świadczenia przedemerytalnego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w T., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, przekazał wniosek A. O. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego do Wojewody [...], celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością, po czym Wojewoda [...] postanowieniem wydanym w dniu [...] września 2007 r. nr [...] orzekł o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie przyznania A. O. zasiłku przedemerytalnego w ramach art. 154 kpa i decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmówił zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...]. Po wniesieniu odwołania Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] stwierdził z urzędu nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...] i decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, albowiem jej rozstrzygnięcie wymagało wskazania przez stronę trybu załatwienia sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] ustalił, iż wolą A. O. jest rozpoznanie sprawy na podstawie art. 154 kpa. Minister Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnił, że A. O. pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. wyraził wolę podjęcia postępowania na podstawie art. 154 kpa. Organ zaznaczył, iż postępowanie prowadzone na podstawie ww. art. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania głównego – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia – czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Minister wyjaśnił, że zastosowanie przepisu art. 154 par. 1 kpa wymaga łącznego spełnienia przesłanek, takich jak: a) decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania, b) za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 in fine. Zdaniem organu, samo subiektywne poczucie krzywdy żywione przez skarżącego, rozczarowanie i żal wobec stanowiska organu administracji, nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 par. 1 kpa, tym samym nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] odmawiającej przyznania A. O. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ podkreślił ponadto, że nie można uznać za słuszny interes strony, w świetle art. 154 kpa, jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Minister podkreślił, iż strona nie wskazała na żadne inne okoliczności faktyczne i prawne, które dawałyby podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji w myśl słusznego interesu strony w trybie cytowanego przepisu. Organ stwierdził, iż Wojewoda [...] zasadnie uznał, że jego decyzja z dnia [...] czerwca 2003 r. nie była dotknięta wadami, które dawałyby podstawę do jej usunięcia z uwagi na niecelowość decyzji bądź jej sprzeczność z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Minister zaznaczył, iż w spornym okresie A. O. nie spełniał warunków do nabycia statusu bezrobotnego, a tym samym do zasiłku przedemerytalnego, gdyż w okresie od [...] stycznia 2002 r. do [...] maja 2002 r. pobierał zasiłek chorobowy, a po drugie w dniu [...] listopada 1996 r. podjął działalność gospodarczą objętą wpisem do Ewidencji Działalności Gospodarczej i mimo, że działalność ta była zawieszona, nie dokonał jej wyrejestrowania przed [...] stycznia 2002 r. Organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się również do zarzutu "niepełnego pouczenia w decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. – informacji o skutkach niepodjęcia "wniesienia skargi bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek zamiejscowy w K. (...)", wyjaśniając, iż zgodnie z dyspozycją art. 107 par. 1 kpa, decyzja administracyjna powinna zawierać pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, a decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Organ zaznaczył, iż pouczenie zawarte w decyzji powinno również określać tryb wniesienia środka prawnego, tj. termin jego złożenia, organ właściwy do jego rozpoznania oraz organ, za pośrednictwem którego należy wnieść środek prawny, jeżeli przepisy ustanawiają taki szczególny tryb. Zdaniem Ministra zakwestionowane przez stronę pouczenie spełnia ww. warunki, zaznaczając, że art. 9 kpa nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa, nie należy go również utożsamiać z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. A. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]. W treści skargi skarżący przedstawił swoją sytuację, wskazując m.in., że będąc [...] lutego 2002 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. został oszukany przez pracowników ww. urzędu. Zaznaczył, że we wskazanym dniu miał ukończony 50 rok życia, ponad 36 lat pracy, 15 lat pracy w warunkach uciążliwych i że został zwolniony przez pracodawcę z przyczyn ekonomicznych. Podkreślił, że taką dokumentację przedłożył pracownikom urzędu pracy, którzy dopuszczając się oszustw wobec jego osoby zarejestrowali go "jak chcieli", a on nie miał na to wpływu. Wskazał, że "data [...].01. 2002 r. nie była datą wiążąca więc pomiędzy [...].01 a [...].01.2001 r. można było wszystko załatwić". Wyjaśnił, że [...] stycznia 2002 r. spełniał wszystkie warunki do otrzymania zasiłku przedemerytalnego, a brak wymaganego do ustawy vacatio legis pozbawił go możliwości ubiegania się o zasiłek przedemerytalny. Następnie pismem z dnia [...] września 2008 r. opatrzonym sygn. akt II SA/Wa 767/08, skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. O. wniósł o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] uchylającej: decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. o uznaniu ww. z dniem [...] czerwca 2002 r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla osób bezrobotnych; decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie prawa do zasiłku z powodu podjęcia przez A. O. zatrudnienia z dniem [...] lipca 2002 r.; decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. o uznaniu ww. z dniem [...] sierpnia 2002 r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...] sierpnia 2002 r.; decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. o utracie przez ww. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] stycznia 2003 r. z powodu upływu okresu jego pobierania oraz orzekającej również o odmowie uznania A. O. za osobę bezrobotną z dniem [...] czerwca 2002 r.; o odmowie uznania ww. za osobę bezrobotną z dniem [...] sierpnia 2002 r. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 154 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W myśl par. 2 ww. art., w przypadkach wymienionych w par. 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Powyższy przepis daje podstawę do wzruszenia decyzji, którą cechuje to, że jest ostateczna, a żadna ze stron nie nabyła z niej prawa. Mowa tu o decyzji ostatecznej, czyli takiej, od której nie służy odwołanie. Natomiast ustalenie, że decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania wymaga zbadania treści rozstrzygnięcia i stwierdzenia, że z jego treści strony nie mogą wyciągnąć dla siebie żadnych korzyści prawnych, zarówno uprawnień, jak i obowiązków. Przedmiotem postępowania wszczętego na podstawie art. 154 kpa jest ustalenie przesłanek do zmiany lub uchylenia (wzruszenia) decyzji ostatecznej. W sytuacji braku przesłanek wzruszenia decyzji na podstawie powołanego art. organ administracyjny wydaje decyzję odmowną, a kwestionowana decyzja pozostaje nadal w mocy. Art. 154 par. 1 kpa ustanawia dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby można było wzruszyć decyzję. Po pierwsze musi to być decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a po drugie, za wzruszeniem decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Przy czym wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, która wynika ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. W rozpoznawanej sprawie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania A. O. prawa do zasiłku przedemerytalnego, jest decyzją ostateczną, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania. Odmawia ona bowiem załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony – wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Ocena, czy za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony należy do właściwego organu administracji publicznej, który w tym zakresie jest związany przepisem art. 7 in fine. Oznacza to, że słuszny interes strony, jak i interes społeczny nie może wykraczać poza granice powszechnie obowiązującego prawa. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały podstawy do zmiany decyzji utrzymującej w mocy decyzję orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie z treścią art. 150 a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast zgodnie z treścią art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r.), zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn (art. 37 j ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy) lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (art. 37 j ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). Ww. przepis zawiera warunek, aby osoba ubiegająca się o zasiłek przedemerytalny spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia. Z kolei stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, za bezrobotnego należy uznać osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g), nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli: nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ww. ustawy); nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ww. ustawy). Jak wynika z akt sprawy skarżący w okresie od [...] stycznia 2002 r. do [...] stycznia 2002 r. nie spełniał warunków do uznania za osobę bezrobotną, gdyż w okresie od [...] stycznia 2002 r. do [...] maja 2002 r. przebywał na zasiłku chorobowym, dowodem czego jest, znajdujące się w aktach administracyjnych, zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2002 r. wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w T. Ponadto w dniu [...] listopada 1996 r. skarżący rozpoczął działalność gospodarczą wpisaną do Ewidencji Działalności Gospodarczej pod nr [...] (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r.), której, pomimo zawieszenia, nie wyrejestrował przed [...] stycznia 2002 r., jak bowiem wynika z treści zaświadczenia nr [...], wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. w dniu [...] grudnia 2007 r., A. O. figurował w ewidencji podmiotów gospodarczych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do dnia [...] listopada 2007 r., a w dniu [...] stycznia 1999 r. złożył pismo o treści: "Informuję, że z dniem [...] lutego 1999 r. (do odwołania) zawieszam działalność Firmy [...]. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że słuszny interes strony lub też interes społeczny przemawia za zmianą w trybie art. 154 kpa decyzji utrzymującej w mocy decyzję orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Odnosząc się do wniosku skarżącego z dnia [...] września 2008 r. o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], należy stwierdzić, iż ww. decyzja wykracza poza zakres postępowania sądowego prowadzonego w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło