II SA/Wa 767/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-13
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Ewa Marcinkowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowi policyjnemu przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego po dniu 1 stycznia 2006 r., w sytuacji gdy decyzją organu z 2003 r. przyznano mu takie świadczenie?Ratio decidendi
Organy zasadnie odmówiły wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008, ponieważ z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła podstawa prawna do jego przyznawania emerytom policyjnym. Uchylenie § 8 rozporządzenia z 2002 r. przez rozporządzenie z 2005 r. oznaczało utratę przez emerytów policyjnych uprawnienia do tego świadczenia, które nie wynikało wprost z ustawy.Stan faktyczny
Skarżący, K.S., emeryt policyjny, wystąpił o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na utratę podstawy prawnej od 1 stycznia 2006 r. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że wcześniejsza decyzja z 2003 r. przyznająca mu równoważnik jest wiążąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Adam Lipiński (spraw.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008 - oddalono skargę
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 97 ust. 5, art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] października 2010 r. odmawiającą K. S. przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008.
Niniejsza decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
K. S. został zwolniony ze służby w Policji w związku z nabyciem z dniem 31 grudnia 1987 r. uprawnień emerytalnych. Komendant Wojewódzki Policji w G. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. przyznał zainteresowanemu równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia, zgodnie z obowiązującym wówczas § 8 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918). W dniu 6 marca 2009 r. K. S. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008.
Komendant Wojewódzki Policji w G. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r. odmówił zainteresowanemu wypłaty równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008. Od powyższego rozstrzygnięcia K. S. odwołał się do Komendanta Głównego Policji, który po rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, co następuje:
Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Krąg osób uprawnionych do omawianego świadczenia stanowi materię uregulowaną bezpośrednio w ustawie o Policji. Zagadnienia uprawnień mieszkaniowych emerytów i rencistów policyjnych reguluje ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 Nr 8, poz. 67 ze zm.). Przewiduje ona dwa uprawnienia związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych emerytów i rencistów Policji określone w art. 29 i 30 ustawy. Ponadto przepis art. 91 ust. 2 ustawy o Policji wyznacza zagadnienia, które zostaną dookreślone w rozporządzeniu wykonawczym. Treść niniejszego przepisu nie daje uprawnień władzy wykonawczej do określania kręgu osób uprawnionych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Mimo to rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918) zawierało § 8, który stanowił, iż przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Od dnia 1 stycznia 2006 r. osoby uprawnione do zaopatrzenia emerytalnego utraciły prawo do równoważnika za remont lokalu, gdyż z dniem tym został uchylony przepis § 8 ust. 2 wyżej wskazanego rozporządzenie MSWiA i tym samym odpadła podstawa dające tej grupie osób prawo do przedmiotowego świadczenia.
Organ podkreślił, że niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie uprawnień zainteresowanego do równoważnika za remont lokalu za lata 2006-2008 i zostało wszczęte na jego wniosek.
K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie. Decyzji tej zarzucił naruszenie zasady określonej w § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r., w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, argumentując, iż usunięcie od dnia 1 stycznia 2006 r., przepisów § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia nie zwolniło Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. od wydania decyzji zmieniającej decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., którą to decyzją przyznano mi równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i która to decyzja jest dla organu wiążąca.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając, iż z dniem 1 stycznia 2006 r. brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do przyznania emerytowi policyjnemu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Komendant Główny Policji jak i Komendant Wojewódzki Policji w G. naruszyli przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu organy zasadnie odmówiły skarżącemu dokonania czynności wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008.
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że problematyka równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego została uregulowana w Rozdziale 8 "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 91 ust. 1 powołanej ustawy, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W art. 91 ust. 2 przewidziano upoważnienie dla ministra spraw wewnętrznych, działającego w porozumieniu z ministrem do spraw finansów publicznych, do określenia w drodze rozporządzenia, m.in. wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania równoważnika, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając w ramach powyższego upoważnienia ustawowego, wydał rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918), stanowiąc w jego § 8, że przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 1995 r. Nr 53, poz. 214 ze zm.), zaś w § 9 ust. 2 określając właściwość organów w powyższych sprawach. Wskazany przepis § 8 i § 9 ust. 2 powyższego rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. stanowił podstawę do przyznawania emerytom i rencistom policyjnym przedmiotowego równoważnika, co też miało miejsce w odniesieniu do skarżącego.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt U 4/08 (OTK-A 2008/8/141), wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, że uprawnienia związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych przysługujące funkcjonariuszom, które nie zostały wymienione wyraźnie w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), nie przysługują emerytom i rencistom policyjnym. Powyższa ustawa zaś jako uprawnienia tychże emerytów i rencistów, wymienia jedynie prawo do lokalu mieszkalnego z nakazem odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy (art. 29) oraz prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. W tym kontekście, jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, uchylenie § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., dokonane rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 70, poz. 633), nie zmieniło stanu prawnego przez pozostawienie emerytom i rencistom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego (za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego), skoro takie uprawnienie nie wynikało z ustawy.
W zaskarżonej decyzji Komendant Główny Policji słusznie zatem uznał, że z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła podstawa prawna do kontynuacji wypłacania równoważnika pieniężnego dla skarżącego. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że mimo pozostawania w obrocie prawnym decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] czerwca 2003 r. przyznającej K. S. prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, brak jest od 1 stycznia 2006 r. podstaw do wypłaty przedmiotowego świadczenia.
Sąd zauważa jednocześnie, że ustawa o Policji nie stanowiła i nadal nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi czy renciście policyjnemu. Jej art. 91 ust. 1 w swojej treści jednoznacznie ogranicza prawo do równoważnika wyłącznie do czynnych policjantów, zaś ust. 2 art. 91 upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia wysokości, zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1. Wydane na jego podstawie rozporządzenie wykonawcze w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2006 r. wykraczało więc poza granicę delegacji ustawowej. Konieczne było w związku z tym uchylenie § 8 wyżej powołanego rozporządzenia.
W tej sytuacji, organy orzekające w sprawie powinny wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego skarżącemu równoważnika pieniężnego. Podstawą takiej decyzji powinien być § 6 powołanego już rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca
2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Stanowi on, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do wydania dotychczas przyznanego równoważnika wydaje się, jeżeli policjant (a w związku z uchylonym § 8 rozporządzenia – emeryt policyjny) przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 pkt 1. Uchylony § 8 stanowił niezbędną podstawę pozwalającą stosować § 1 ust. 1 rozporządzenia do emerytów policyjnych. Skoro podstawa ta odpadła, to emeryci policyjni nie spełniają warunków określonych w tymże § 1 ust. 1, jako że w ogóle tego przepisu się do nich nie stosuje. Nie powinno zaś budzić wątpliwości, że organy administracji winny stosować przy wydaniu swoich decyzji przepisy prawa obowiązującego w dacie ich podejmowania, co przesądza o tym, że organy prawidłowo zastosowały przepisy uwzględniające zmiany wprowadzone rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. Należy w tym miejscu zauważyć, że równoważnik za remont lokalu mieszkalnego przysługiwał do dnia 1 stycznia 2006 r. jedynie na mocy rozporządzenia, które przyznawało go wprost również emerytom czy rencistom, wbrew przepisom wspomnianej w kontekście cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin. Zatem w sposób legalny i uprawniony, bez naruszenia zasady praw nabytych, uprawnienie to emerytom i rencistom zostało cofnięte poprzez nowelizację przedmiotowego rozporządzenia. Tym samym za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego, że zmiana rozporządzenia nie ma wpływu na jego prawo do otrzymywania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
Reasumując, w takiej sytuacji wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym zakresie za trafną argumentację organu, ujętą zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło