II SA/Wa 767/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-19

Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung, Stanisław Marek Pietras, Ewa Pisula – Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może rozpoznać w jednym postępowaniu odwoławczym dwie sprawy oparte na różnych podstawach prawnych (ustawa o Straży Granicznej i Kodeks cywilny)?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może rozpoznać w jednym postępowaniu odwoławczym dwóch spraw, które opierają się na różnych podstawach prawnych. W przypadku, gdy jedna sprawa dotyczy przepisów ustawy o Straży Granicznej (np. odmowa wypłaty uposażenia), a druga przepisów Kodeksu cywilnego (np. potrącenie wierzytelności), organ jest zobowiązany do przeprowadzenia odrębnych postępowań i wydania odrębnych rozstrzygnięć.
Stan faktyczny
Skarżący, M. B., funkcjonariusz Straży Granicznej, po uchyleniu przez WSA decyzji o jego zwolnieniu ze służby, zgłosił gotowość do jej podjęcia i wniósł o wypłatę uposażenia. Organ pierwszej instancji przyznał mu świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą, ale jednocześnie dokonał potrącenia z tytułu nienależnie wypłaconego uposażenia za wcześniejszy okres. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy decyzję o odmowie wypłaty uposażenia za okres od 1 sierpnia 2013 r. do nadal oraz oświadczenie o potrąceniu, uznając je za decyzję administracyjną. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących prawa do uposażenia oraz bezprawne uznanie oświadczenia o potrąceniu za decyzję administracyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2014 r. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant – starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Główny Straży Granicznej rozkazem personalnym z dnia [...] października 2012 r. nr [...], zwolnił [...]. SG M. B. ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] grudnia 2012 r., zaś Minister Spraw Wewnętrznych rozpatrując odwołanie od tego rozkazu, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił nowy termin zwolnienia ze służby na dzień [...] stycznia 2013 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku wniesionej przez skarżącego skargi na tę ostatnią decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 637/13, uchylił zaskarżone decyzje. W tej sytuacji skarżący powołując się na powyższy wyrok, w dniu [...] listopada 2013 r. skierował do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej raport o zgłoszenie gotowości do służby w Straży Granicznej. W pkt 5 raportu zawarł wniosek o wypłacenie uposażenia za okres od dnia [...] sierpnia 2013 r. do nadal, ponieważ korzysta z przymiotu pozostawania w służbie w Straży Granicznej. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 46 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 116, poz. 675 ze zm.), przyznał skarżącemu świadczenie pieniężne w wysokości 6 miesięcznego uposażenia na zajmowanym stanowisku przed zwolnieniem ze służby w wysokości [...] zł. Jednocześnie pismem z tego samego dnia nr [...], powołując się na art. 498 k.c., Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej oświadczył skarżącemu, że (po odliczeniu podatku od kwoty ww. świadczenia) potrąca ze świadczenia, przysługującą oddziałowi Straży Granicznej wierzytelność z tytułu nienależnie wypłaconego uposażenia za miesiąc luty 2013 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami od tej kwoty za okres od [...] marca 2013 r. do [...] stycznia 2014 r. w wysokości [...] zł co oznacza, że do zapłaty pozostaje kwota [...] zł. Z kolei skarżący w meldunku do Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2013 r. poinformował przełożonego, że powyższe potrącenie jest bezprawne wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz dyscyplinarnego. Niezależnie od powyższego Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 46 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, odmówił skarżącemu [...]. SG M. B. wypłaty uposażenia za wnioskowany okres, tj. od [...] sierpnia 2013 r. do nadal. W uzasadnieniu stwierdzono, że skarżący zgłosił gotowość do wykonywania obowiązków służbowych na piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 22 listopada 2013 r. W dalszej części uzasadnienia przytoczono treść art. 46 ust. 3 ustawy oraz wskazano na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], którym wymieniony został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Straży Granicznej. W świetle tego orzeczenia uznano, że zgłoszenie gotowości do pełnienia służby było fikcyjne. W odwołaniu z dnia [...] stycznia 2014 r. od powyższej decyzji do Komendanta Głównego Straży Granicznej, skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz ustalenie, że za okres od 15 listopada 2013 r. organ winien mu wypłacić uposażenie wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty tego uposażenia do dnia zapłaty świadczenia głównego. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. "po rozpatrzeniu odwołania [...]. SG M. B. z dnia [...] stycznia 2014 r. od decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie odmowy wypłaty uposażenia za okres od 1 sierpnia 2013 r. do nadal oraz odwołania z dnia [...] stycznia 2013 r. od decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2013 r.", utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu wskazał na treść art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w którym stanowi się, że uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Straży Granicznej z powodu jej niezgodności z prawem stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Z kolei w myśl art. 46 ust. 4 ustawy, funkcjonariuszowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Świadczenie pieniężne wypłaca się w terminie 14 dni od dnia złożenia przez funkcjonariusza wniosku w tej sprawie wraz z dokumentem potwierdzającym fakt przywrócenia do służby. Organ pierwszej instancji otrzymał pismo skarżącego z załączonym odpisem wyroku zaopatrzonym w klauzulę prawomocności w dniu [...] stycznia 2014 r. i w tym samym dniu wydał decyzję nr [...]. Skoro więc organ pierwszej instancji przyznał odwołującemu się "za okres pozostawania poza służbą" świadczenie pieniężne w maksymalnej wysokości dopuszczanej przez ustawę, to brak jest podstaw prawnych aby obecnie za okres od dnia 1 sierpnia 2013 r. do 14 listopada 2013 r. wypłacić także uposażenie. Z art. 46 ust. 3 ustawy wynika, że prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu się do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Ustawa więc nie wiąże prawa do uposażenia z przywróceniem do służby bądź zgłoszeniem gotowości niezwłocznego jej podjęcia. Orzeczeniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Okręgowa Komisja Lekarska z siedzibą w W. orzekła, że skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Straży Granicznej i zaliczyła go do III grupy inwalidów w związku ze służbą w Straży Granicznej. Ustalono ponadto, że inwalidztwo istnieje od 30 października 2012 r. i jest czasowe. Termin badania kontrolnego wyznaczono na październik 2015 r. Na podstawie powyższego orzeczenia, w dniu 22 listopada 2013 r., tj. w dacie wpływu do organu Straży Granicznej zgłoszenia gotowości do pełnienia służby, skarżący nie był zdolny do pełnienia służby w Straży Granicznej. Okoliczność usprawiedliwiająca niepodjęcie służby nie zaistniała więc po zgłoszeniu się do służby (art. 46 ust. 3), lecz powstała w dacie wydania orzeczenia nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Zatem istniała w dniu tego zgłoszenia i nadal trwa. Z tego powodu zatem zgłoszenie gotowości do pełnienia służby było fikcyjne i dlatego za zasadne uważa się również rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie wypłaty uposażenia za okres od 15 listopada 2013 r. Z kolei instytucja potrącenia uregulowana w art. 498 – 505 k.c. ma zastosowanie do należności wynikających ze stosunków cywilnoprawnych, a świadczy o tym art. 1 k.c., który ogranicza zasięg regulacji kodeksowej do tej sfery stosunków prawnych. W związku z powyższym instytucja potrącenia, uregulowana w kodeksie cywilnym, odnosi się jedynie do wierzytelności cywilnoprawnych a dokonanie potrącenia wierzytelności o zróżnicowanym charakterze (wierzytelności publicznoprawnych z należnością cywilnoprawną) jest możliwe, o ile przewidują to konkretne przepisy prawa. Z art. 131 ustawy o Straży Granicznej wynika, że z uposażenia funkcjonariuszy mogą być dokonywane potrącenia na podstawie sądowych i administracyjnych tytułów wykonawczych oraz na podstawie przepisów szczególnych – na zasadach określonych w przepisach o egzekucji sądowej lub postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo w innych przepisach szczególnych, jeżeli dalsze przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (ust.1), a przez uposażenie, o którym mowa w ust. 1, rozumie się uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia, odprawę wymienioną w art. 118 oraz świadczenia określone w art. 116 i 121 (ust. 2). Z przytoczonego przepisu wynika, że ze świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 46 ust. 4 nie mogą być dokonywane potrącenia na podstawie ustawy o Straży Granicznej. Wobec braku innych regulacji przesądza to również o braku podstaw do stosowania w powyższej sprawie instytucji potrącenia na podstawie k.c. Pismo organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] zawiera minimum elementów aby zakwalifikować je jako decyzję administracyjną (oznaczenie organu administracyjnego wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy, podpis osoby reprezentującej organ). Z tego względu organ odwoławczy uznał to pismo za decyzję administracyjną, zaś pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2014 r. (nazwane przez niego meldunkiem) uznał za odwołanie od tej decyzji. W dalszej części podano, że choć treść wydanej w tej sprawie decyzji ([...]) mogłaby sugerować, że z uposażenia skarżącego dokonano potrącenia (bo takim terminem posługiwał się organ I instancji), to w rzeczywistości nie doszło do tego rodzaju kompensacji. Na skutek wyroku przywracającego wymienionego do służby w Straży Granicznej przyznano mu decyzją nr [...] świadczenie pieniężne na podstawie art. 46 ust. 4 z tym, że przy dokonywaniu materialno – technicznej czynności wypłaty tego świadczenia odliczono kwotę wypłaconego wcześniej uposażenia za luty 2013 r. Uposażenie to po wpłynięciu do [...] Oddziału Straży Granicznej w dniu 21 lutego 2013 r. (a więc po terminie wypłaty uposażenia za luty 2013 r.) decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wyznaczającej nową datę zwolnienia ze służby, okazało się świadczeniem nienależnym ponieważ odpadła podstawa jego świadczenia (art. 410 § 2 k.c.). W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zaliczył dokonaną wcześniej na rzecz skarżącego wypłatę środków pieniężnych (uposażenia) na poczet kwoty należnego mu na podstawie art. 46 ust. 4 świadczenia pieniężnego. Ponieważ zdaniem organu odwoławczego to zaliczenie winno być dokonane w drodze decyzji administracyjnej, to z tego względu pismo organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2014 r. zostało uznane za decyzję. Odnosząc się do żądania skarżącego wypłaty uposażenia wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty tego uposażenia za okres od 15 listopada 2013 r. do dnia zapłaty świadczenia głównego wskazano, iż art. 111 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej stanowi, że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia, innych świadczeń oraz należności pieniężnych funkcjonariuszowi przysługują, na jego wniosek, odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie, inne świadczenie lub należność pieniężna stały się wymagalne. Zgodnie z art. 286 § 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, poz. 1101 i poz. 1529), po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji, akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, przy czym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi administracji publicznej. Odpisy wyroku w niniejszej sprawie wraz z aktami osobowymi wpłynęły do Komendy Głównej Straży Granicznej w dniu 2 stycznia 2014 r., skąd w dniu 3 stycznia2014r. przesłano je do [...] Oddziału Straży Granicznej, gdzie wpłynęły w dniu 20 stycznia 2014 r. Dopiero po tym dniu organ miał możliwość wykonania wyroku sądu administracyjnego. Z tego względu oraz z przyczyn wskazywanych powyżej, żądanie wypłaty uposażenia za przytoczony przez odwołującego okres nie znajduje uzasadnienia. Skoro więc żądanie dotyczące wypłaty należności głównej jest niezasadne, to tym samym niezasadne jest uznanie żądania wypłaty odsetek od tej nienależnej należności głównej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. B. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) rażące naruszenie materialnego prawa funkcjonariusza przywróconego do służby do uposażenia, w szczególności przepisów art. 46 ust. 3 w związku z art. 125 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej z powodu jego niewłaściwego zastosowania poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na ostateczną treść decyzji; 2) nierozpoznania przedmiotu sprawy, podstawy faktycznej i prawnej, gdzie lakonicznie i enigmatycznie zbyto konieczność oceny i analizy zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, jeżeli takowy został zebrany oraz niewykazania w części nazwanej tylko uzasadnieniem, jakie to przepisy powszechnie obowiązującego prawa definiują możliwości zastosowania innej niż wskazana przepisami art. 46 ust. 3 w związku z art. 125 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej (...), prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu się do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby; 3) zaniechanie w postępowaniu rozpoznającym odwoławczym właściwego rozpoznania przedmiotowej sprawy w trybie przepisów art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 k.p.a., bowiem organ zawsze z urzędu w pierwszej kolejności bada, czy nie zaistniały przesłanki nieważności zaskarżonej decyzji, także wówczas, gdy skarżący tego zarzutu nie podniósł; 4) bezprawne uznanie "Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności" z dnia [...] stycznia 2014 r. nr pisma [...] jako decyzji administracyjnej, ponieważ w rozumieniu art. 107 k.p.a. nie spełnia wymogów, które powinna spełniać decyzja oraz uznanie Meldunku z dnia [...] stycznia 2014 r., jako odwołania od tej decyzji; 5) w sposób niezrozumiały, niezgodny z obowiązującymi przepisami przedstawienie uzasadnienia, któremu nie można przyznać przymiotu uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego, bowiem poza przytoczeniem przepisów osoba działająca, jak wskazała za organ, nie przedstawiła żadnych okoliczności stanowiących podstawę zaskarżonych decyzji, okoliczności dokonanej oceny skarżącego, a wręcz przeciwnie posłużyła się nazbyt ogólnymi określeniami nie mającymi przymiotu oceny przesłanek uzasadniających uznanie "Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności" jako decyzji administracyjnej. W tej sytuacji wniósł o: 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] oraz uznanie za bezprawne utrzymanie w mocy "decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2014 r.", która w rzeczywistości nigdy nie była decyzją; 2) stwierdzenie niezgodnego z prawem pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] "Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności" w związku z niespełnieniem wymogów art. 107 k.p.a. 3) poinformowanie w trybie art. 155 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej o stwierdzonych istotnych naruszeniach prawa przez podległego Komendantowi Głównemu Straży Granicznej i okolicznościach mających wpływ na ich powstanie, 4) ustalenie, iż w okresie od dnia 15 listopada 2013 roku, tj. od dnia uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylającego zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], do dnia [...] lutego 2014 r. (tj. dnia zwolnienia ze służby stałej w SG) organ winien wypłacać skarżącemu uposażenie; 5) wydanie nakazu wypłaty należnych mu uposażeń wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty należnych mu uposażeń od dnia 15 listopada 2013 r. do dnia zapłaty; 6) dopuszczenie dowodu z jego akt osobowych na okoliczność wniesienia raportu o przywrócenie do służby, a co za tym idzie ustalenie terminu przywrócenia do służby oraz rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej w przedmiocie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej w trybie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej na okoliczność potwierdzenia, iż do dnia [...] lutego 2014 r., był funkcjonariuszem Straży Granicznej; 7) dopuszczenie dowodu z jego akt osobowych w postaci pisma nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2014 r. "Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności" oraz Meldunku z dnia [...] stycznia 2014 r. dotyczącego bezprawnego potrącenia z przyznanego świadczenia decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] jako odwołania od decyzji, na okoliczność stwierdzenia, czy organ wydał decyzję administracyjną od, której wniesiono odwołanie; 8) zasądzenie od Komendanta Głównego Straży Granicznej w W. kosztów postępowania sądowego; W uzasadnieniu skargi rozwinął powyższe zarzuty kładąc nacisk na fakt, że potrącenia tego dokonano bezprawnie, tj. bez jego zgody oraz bez tytułu wykonawczego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego (poza jednym z zarzutów). Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Jak wynika z komentarza Andrzeja Wróbla do Kodeksu postępowania administracyjnego, "Z wielością spraw administracyjnych w rozumieniu komentowanego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy są to sprawy tożsame w tym znaczeniu, że każda z tych spraw ma taką samą podstawę faktyczną i taką samą podstawę prawną i do rozstrzygnięcia każdej z tych spraw właściwy jest ten sam organ administracji publicznej. Należy podzielić pogląd B. Adamiak (Komentarz, 2004, s. 348), że chodzi tu o sprawy tożsame pod względem przedmiotowym (treść żądania uprawnienia lub treść obowiązku oraz podstawa prawna i stan faktyczny), lecz różne pod względem podmiotowym (różne strony). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że przepis art. 62 nie może mieć zastosowania, jeżeli żądania stron dotyczące tego samego przedmiotu są oparte na różnych podstawach prawnych. Na przykład w wyroku NSA w Warszawie z dnia 22 września 1981 r., II SA 470/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 90, trafnie przyjęto, że: 1. Artykuł 62 k.p.a. nie daje organowi podstaw do rozstrzygnięcia jedną decyzją administracyjną wniosków dwóch stron o sprzecznych interesach, dotyczących wprawdzie tego samego przedmiotu, jednakże opartych na odrębnych podstawach materialnoprawnych. W takim wypadku bowiem organ ma do czynienia z dwoma odrębnymi stosunkami materialnoprawnymi, co do których powinny być wydane odrębne decyzje administracyjne". Zatem przepis art. 62 k.p.a. zezwala na połączenie w jednym postępowaniu różnych spraw, a w orzecznictwie dopuszczono możliwość prowadzenia jednego postępowania w kilku sprawach także w stosunku do jednej strony (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1999 r. sygn. akt I SA 630/98, LEX nr 39211). Jednakże ujęte w tym przepisie tzw. współuczestnictwo formalne, polegające na łącznym prowadzeniu w wielu sprawach administracyjnych jednego postępowania, nie zwalnia organu z obowiązku wydania w każdej z tych spraw odrębnej decyzji. Także, nie jest możliwe zastosowanie wskazanego przepisu przy wielości spraw administracyjnych, jeżeli materialnoprawne podstawy działania organu i żądania wniosku są różne. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], Komendant Główny Straży Granicznej rozpoznał dwie różne sprawy, lecz ich rozstrzygnięcie oparte jest na różnych podstawach prawnych, bowiem z jednej strony dotyczy art. 46 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej (odwołanie od decyzji wydanej na z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]), zaś z drugiej strony dotyczy art. 498 k.c. ("odwołanie" od decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]). Reasumując, potrącenie ze świadczenia oraz odmowa wypłaty uposażenia nie mogą zostać rozpoznane – zdaniem Sądu – w jednym postępowaniu odwoławczym z uwagi na brak podstaw prawnych do takiego działania. Wobec powyższego rozpoznając sprawie ponownie, niezbędnym będzie przeprowadzenie przez organ odrębnych postępowań i wydanie odrębnych merytorycznych rozstrzygnięć. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że – w ocenie Sądu – treść "Meldunku" skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r. skierowanego do Komendanta Głównego Straży Granicznej w żadnym wypadku nie świadczy, że jest to odwołanie, bowiem jedynie informuje on przełożonego o bezprawności postępowania wobec niego i wnosi o "przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a w końcowym efekcie postępowania dyscyplinarnego w związku z bezprawnym działaniem (...)". Zatem jest to de facto wniosek o ewentualne wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, bądź też działanie w trybie rozdziału VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. W każdym bądź razie, jeśli organ nie był pewny treści tego pisma, to winien wezwać skarżącego do jego sprecyzowania, a nie samemu – co jest niedozwolone – dowolnie interpretować istotę jego woli. Wobec zatem treści rozstrzygnięcia, przedwczesnym jest odnoszenie się do zarzutów ze skargi wniosku i wydanie postanowienia sygnalizacyjnego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło