II SA/Wa 77/14

WyrokWSA w Warszawie2014-09-24

Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Marcinkowska, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który zajmuje lokal mieszkalny przydzielony jako kwatera stała na podstawie decyzji sprzed 1 lipca 2010 r., a który nie został ujęty w wykazie kwater, jest uprawniony do odprawy mieszkaniowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który zajmuje lokal mieszkalny przydzielony jako kwatera stała na podstawie decyzji sprzed 1 lipca 2010 r., nieujęty w wykazie kwater, nie spełnia przesłanek do otrzymania odprawy mieszkaniowej. Kluczowe jest, że lokal ten nie posiada statusu kwatery w rozumieniu obowiązujących przepisów, a żołnierz ma prawo do dalszego zajmowania tego lokalu, co oznacza, że jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone.
Stan faktyczny
Skarżący, J. K., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i złożył wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Organ pierwszej instancji odmówił wypłaty, a Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. niepoinformowanie o zmianie statusu lokalu, arbitralne kwalifikowanie lokali do kwater, błędne pouczenie przez pracownika organu oraz naruszenie zasad ustawodawstwa i równości wobec prawa. Skarżący domagał się uchylenia decyzji, wypłaty odprawy, przedstawienia pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego oraz zasądzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.) Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej - oddala skargę - Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a." oraz art. 13 ust. 6 i 7 w związku z art. 47 ust. 2 oraz art. 23 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w G. nr [...] z dnia [...] września 2013 r. odmawiającą J. K. wypłaty odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: Rozkazem personalnym Dowódcy Marynarki Wojennej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. J. K. z dniem [...] maja 2013 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy, zaś w dniu [...] sierpnia 2013 r. złożył do Oddziału Regionalnego WAM w G. wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w G. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r., powołując w podstawie prawnej art. 13 ust. 6 i art. 47 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 104 § 1 k.p.a., odmówił J. K. wypłacenia odprawy mieszkaniowej. W odwołaniu od powyższej decyzji zainteresowany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie powyższej decyzji zarzucając organowi I instancji: - niepoinformowanie o zmianie statusu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w H. z kwatery stałej na lokal niebędący kwaterą; - arbitralne decydowanie o zakwalifikowaniu określonego lokalu mieszkalnego do zbioru kwater i arbitralne decydowanie o zamieszczeniu lokalu w wykazie kwater poza regulacją o charakterze ustawowym lub rozporządzeniowym; - błędne poinformowanie odwołującego przez panią w siedzibie organu w dniu [...] maja 2013 r. o tym, że otrzyma odprawę emerytalną, jeśli opróżni, opuści i wyda organowi lokal po zwolnieniu ze służby i nabyciu prawa do emerytury, co winno skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą; skarżący wniósł o ustalenie danych personalnych ww. pracownika organu oraz przeprowadzenie dowodu z jego zeznań w charakterze świadka na opisaną wyżej okoliczność; - naruszenie zasad racjonalnego ustawodawstwa i zasad funkcjonalności wobec przyjęcia, że na wypłatę odprawy mieszkaniowej ma wpływ to, kiedy odwołujący opróżni, opuści i wyda organowi lokal w sytuacji, gdy efekt "powrotu" lokalu do organu jest taki sam niezależnie od tego, kiedy opróżnienie lokalu nastąpi; - naruszenie zasad równości wobec prawa poprzez wprowadzenie w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uprawnienia do otrzymania odprawy mieszkaniowej dla żołnierzy kontraktowych bez żadnych obwarowań prawnych i faktycznych. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Motywując powołane na wstępie rozstrzygnięcie wskazał, iż J. K. zajmowany lokal mieszkalny, położony w H. przy ul. [...], otrzymał na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. W świetle obowiązującego wówczas przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.) na zakwaterowanie stałe żołnierza zawodowego i jego rodziny przeznaczone były osobne kwatery stałe. Natomiast zgodnie z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wprowadzonym ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), przez "kwaterę" należy rozumieć lokal mieszkalny przeznaczony do zakwaterowania żołnierza zawodowego i ujęty w wykazie kwater. Jednocześnie termin "lokal mieszkalny" określono jako samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), będący w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Następnie, powołując przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP organ wskazał, iż normy dotyczące wypłaty odprawy mieszkaniowej praktycznie dotyczą sytuacji, gdy żołnierz z uwagi na zakończenie zawodowej służby wojskowej, nie może zajmować danego lokalu, ponieważ: - jest on przeznaczony do zakwaterowania żołnierza zawodowego i ujęty w wykazie kwater, zaś żołnierz z chwilą zakończenia tej służby nie jest podmiotem uprawnionym do dalszego zajmowania kwatery, - nie posiada tytułu prawnego do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wypłata odprawy mieszkaniowej w tych sytuacjach ma na celu zapewnienie byłym żołnierzom zawodowym możliwości nabycia lokalu mieszkalnego na wolnym rynku. Organ odwoławczy podkreślił, iż w niniejszej sprawie zajmowany przez skarżącego lokal mieszkalny nie stanowi kwatery w rozumieniu ww. przepisu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, bowiem nie jest ujęty w wykazie kwater. Tym samym, wnioskodawca nie spełnia wymogów określonych w art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP. Ponadto, brak jest podstaw do wypłaty zainteresowanemu odprawy mieszkaniowej w oparciu o przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ponieważ posiada on uprawnienie do zamieszkiwania w omawianym lokalu mieszkalnym, ze względu na wydaną decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. o przydziale osobnej kwatery stałej. Zajmowany lokal mieszkalny nie stanowi kwatery i w związku z zakończeniem służby wojskowej skarżący nie był zobowiązany go zwolnić, co stanowi o braku podstaw do wypłaty przedmiotowego świadczenia. Zainteresowanemu, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, przysługuje prawo do zajmowania odnośnego lokalu mieszkalnego. Oznacza to, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego mogą być w dalszym ciągu zaspokojone. Następnie organ wskazał, iż wymóg ujęcia lokalu mieszkalnego w wykazie kwater, jako element definicji kwatery wprowadzony został do ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP od dnia 1 lipca 2010 r. Zaś z postanowień § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 23 czerwca 2010 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. Nr 116, poz. 777) wynika, że o przeznaczeniu danego lokalu mieszkalnego na kwaterę decydują samodzielnie organy Agencji, a żołnierz zajmujący dany lokal nie ma jakiegokolwiek wpływu na proces decyzyjny w tej materii. Ani przepisy ustawy, ani rozporządzenia nie wprowadzają przy tym obowiązku powiadamiania żołnierza o zaistniałych zmianach. Istotne jest również to, że o charakterze konkretnego lokalu mieszkalnego nic decyduje treść decyzji o jego przydziale do zamieszkania, lecz aktualne przeznaczenie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, iż brak jest potwierdzenia, że J. K. został błędnie poinformowany o treści obowiązujących przepisów. Jednakże, nawet jakiekolwiek ewentualne błędne pouczenie skarżącego przez pracownika w dniu [...] maja 2013 r., pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie kwestii wypłaty odprawy mieszkaniowej. W sprawie niniejszej mają bowiem zastosowanie przepisy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP, zgodnie z którymi wypłata odprawy mieszkaniowej zwalnianemu żołnierzowi służby stałej, zajmującemu lokal mieszkalny, możliwa jest jedynie w przypadku zwolnienia przez tego żołnierza lokalu mieszkalnego jeszcze przed zwolnieniem ze służby. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zainteresowany nie jest już żołnierzem zawodowym i ma prawo zajmować lokal mieszkalny położony w H. przy ul. [...], który pozostaje do jego dyspozycji. Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy nie znalazł przesłanki do ustalenia danych personalnych bliżej nieokreślonego pracownika, a następnie dopuszczenia ewentualnie uzyskanego dowodu z zeznań tego pracownika jako świadka, gdyż powyższe ustalenia pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Końcowo organ zauważył, iż pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu powinny być skierowane do ustawodawcy, dotyczą bowiem konstrukcji samych przepisów prawa, nie zaś ich stosowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Prezesa Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2013 r. J. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił: - niepoinformowanie o zmianie statusu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w H. przy ulicy [...] - z kwatery stałej na lokal niebędący kwaterą (decyzja przydziału osobnej kwatery stałej numer [...] z dnia [...] stycznia 1990 r.), - arbitralne decydowanie o zakwalifikowaniu określonego lokalu mieszkalnego do zbioru kwater i arbitralne decydowanie o zamieszczeniu lokalu w wykazie kwater, poza regulacją o charakterze ustawowym lub rozporządzeniowym, które to akty prawne są źródłem obowiązującego prawa, - błędne poinformowanie odwołującego przez panią w siedzibie organu w dniu [...] maja 2013 r. o tym, że otrzyma odprawę emerytalną, jeśli opróżni, opuści i wyda organowi lokal po zwolnieniu ze służby i nabyciu prawa do emerytury, czego konsekwencją jest wydanie decyzji odmownej, która powinna skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą; w tym zakresie skarżący wniósł o ustalenie danych personalnych ww. pracownika i przeprowadzenie dowodu z zeznań tegoż pracownika w charakterze świadka na okoliczność powyżej opisaną, co jest możliwe i ma znaczenie dla sprawy, bowiem stanowi podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej ww. pracownika i stanowi naruszenie zasady informowania (art. 9 k.p.a.), - naruszenie zasad racjonalnego ustawodawstwa i zasad funkcjonalności wobec przyjęcia, że na wypłatę odprawy mieszkaniowej ma wpływ, kiedy odwołujący opróżni, opuści i wyda organowi lokal. Efekt "powrotu" lokalu do organu jest taki sam niezależnie od tego, kiedy fakt opróżnienia nastąpi. W takim lub innym terminie lokal i tak "wraca" do organu i organ może swobodnie nim dysponować na potrzeby innych żołnierzy, - naruszenie zasady równości wobec prawa, wobec wprowadzenia w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uprawnienia do otrzymania odprawy mieszkaniowej dla żołnierzy kontraktowych bez żadnych obwarowań prawnych i faktycznych. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2013 r. odmawiającej wypłaty odprawy mieszkaniowej, 2) wypłatę odprawy mieszkaniowej, 3) przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego - ustawy z dnia z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie wskazanym w skardze na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 ze zm.); 4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi skarżący podniósł w szczególności, iż zdarzenie niewłaściwego poinformowania go o tym, w jakich warunkach otrzyma odprawę mieszkaniową tj. że nabędzie do niej prawo jeśli opróżni, opuści i wyda lokal po zwolnieniu ze służby i nabyciu prawa do emerytury, ma relewantne znaczenie w sprawie i jest źródłem negatywnej decyzji. Organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku poinformowania o całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Skarżący wskazał również, że zasady nabycia prawa do odprawy mieszkaniowej winny być uregulowane w akcie rangi ustawowej, ewentualnie dookreślone rozporządzeniem. Nabycie prawa do odprawy mieszkaniowej jest uzależnione od zamieszczenia lokalu w wykazie kwater, a zasady zamieszczenia w wykazie kwater nie są uregulowane w ustawie (dookreślone w rozporządzeniu). Powyższe oznacza, iż naruszone zostały zasady demokratycznego państwa prawnego odnośnie uregulowania praw obywateli w akcie rangi ustawowej - wyrażone w art. 2 i art. 87 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o stroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Oceniając zaskarżoną decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2013 r. w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, zaś argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Na wstępie, mając na względzie wniosek skargi o przyznanie odprawy mieszkaniowej zauważyć należy, że sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiednich świadczeń. Mając uprawnienia wyłącznie kasacyjne, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Sąd nie uznał zasadności wniosku skarżącego o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności, stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz.1367 ze zm.) z Konstytucją RP. Zauważyć należy, że orzekanie w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej należy do właściwości Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 Konstytucji RP). Brak orzeczenia Trybunału w tym przedmiocie oznacza funkcjonowanie domniemania o zgodności ustawy z Konstytucją (v. wyrok SN z dnia 7 listopada 2002 r., sygn. akt V CKN 1493/00 publ. LEX nr 57238). Natomiast skład orzekający sądu administracyjnego, powziąwszy uzasadnione wątpliwości odnośnie konstytucyjności danego aktu, może - w myśl art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) - przedstawić Trybunałowi stosowne pytanie prawne, jeżeli od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził jednak istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zgodności z Konstytucją odnośnych przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, które wymagałoby - jak tego oczekiwał skarżący - wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Odnośnie wniosku skarżącego o ustalenie danych personalnych pracownika, który miał błędnie poinformować skarżącego o obowiązujących regulacjach prawnych odnośnie wypłaty odprawy mieszkaniowej oraz o przesłuchanie tego pracownika w charakterze świadka Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Regulacja zawarta w cytowanym przepisie wskazuje jednoznacznie na dopuszczalność przeprowadzenia przed sądem administracyjnym wyłącznie dowodu uzupełniającego z dokumentów co oznacza, że skarżący nie może skutecznie domagać się przeprowadzenia innych dowodów, w tym dowodu z przesłuchania świadka. Skarżący nie może również skutecznie wnosić o dokonanie przez Sąd ustaleń w zakresie danych personalnych ww. pracownika. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie stanowi podstawy prawnej do dokonywania przez Sąd ustaleń faktycznych, a ponadto podnoszona przez skarżącego kwestia nie pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonej decyzji. Przechodząc do oceny merytorycznej przedmiotowej sprawy wskazać należy, że z punktu widzenia jej okoliczności faktycznych istotne są unormowania zawarte w art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, określające warunki jakie musi spełnić żołnierz, aby otrzymać odprawę mieszkaniową. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Natomiast stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6 (które nie mają miejsca w rozpoznawanej sprawie), o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Analiza okoliczności faktycznych sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący nie spełnia warunków określonych w art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy. Jako żołnierz służby stałej nabył wprawdzie prawo do emerytury wojskowej, jednakże w dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (tj. [...] maja 2013 r.) przydzielony skarżącemu, na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r., lokal mieszkalny położony w H. przy ul. [...] nie posiadał statusu kwatery w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy. Przydział skarżącemu osobnej kwatery stałej na podstawie ww. decyzji nastąpił na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (t. j. Dz. U. z 1989 r. Nr 52, poz. 309 ze zm.). W świetle obowiązującego wówczas przepisu art. 8 ust. 1 ustawy, na zakwaterowanie stałe żołnierza zawodowego i jego rodziny były przeznaczane osobne kwatery stałe. Mianem osobnych kwater stałych w dacie przydziału lokalu skarżącemu określano lokale mieszkalne znajdujące się w zasobie wojskowych organów kwaterunkowych. Zgodnie natomiast z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wprowadzonym ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), przez kwaterę należy rozumieć lokal mieszkalny przeznaczony do zakwaterowania żołnierza zawodowego i ujęty w wykazie kwater. Jednocześnie terminem "lokal mieszkalny" określono samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), będący w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego nie posiada (i uprzednio nigdy nie posiadał) statusu kwatery w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, tj. lokalu przeznaczonego na wyłączne zakwaterowanie żołnierzy zawodowych. Nie został bowiem ujęty w wykazie kwater, przy czym przydziału "osobnej kwatery stałej" na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. nie można utożsamiać z przydziałem "kwatery", o której mowa w ww. przepisie. Z powyższych względów skarżący nie spełnia przesłanki przyznania odprawy mieszkaniowej na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy. Zaznaczyć należy, że wymóg ujęcia lokalu mieszkalnego w wykazie kwater, jako element definicji kwatery, wprowadzony został do ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP od dnia 1 lipca 2010 r. Zgodnie natomiast z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 czerwca 2010 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. Nr 116, poz. 777), określającego m.in. tryb opracowania wykazu kwater, dyrektor oddziału regionalnego Agencji uwzględniając faktyczne potrzeby żołnierzy zawodowych w garnizonie lub miejscowości, w której żołnierze zawodowi pełnią służbę oraz miejscowościach pobliskich, w cyklu półrocznym do dnia 30 czerwca i dnia 31 grudnia, przygotowuje wykaz kwater i przedstawia go do zatwierdzenia Prezesowi Agencji. Wykaz kwater obowiązuje od dnia zatwierdzenia przez Prezesa Agencji (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Natomiast w przypadku braku zasadności dalszego przeznaczenia lokalu mieszkalnego na kwaterę dyrektor oddziału regionalnego Agencji może wnioskować o jego skreślenie z wykazu, uzasadniając przedstawiany wniosek (§ 3 ust. 4 rozporządzenia). Z cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że o przeznaczeniu danego lokalu mieszkalnego na kwaterę decydują samodzielnie organy Agencji, a żołnierz zajmujący dany lokal mieszkalny nie ma wpływu na proces decyzyjny w zakresie przeznaczenia danego lokalu mieszkalnego na kwaterę. Ani bowiem przepisy ustawy, ani rozporządzenia nie wprowadzają przy tym obowiązku powiadamiania żołnierza o zaistniałych zmianach. Podkreślenia przy tym wymaga, że o charakterze konkretnego lokalu mieszkalnego nie decyduje treść decyzji o przydziale do zamieszkania, lecz aktualne przeznaczenie. Oznacza to, że okoliczność, iż skarżący nie został powiadomiony przez właściwy organ, że zajmowany przez niego lokal mieszkalny nie stanowi kwatery w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jest nieistotna dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, co czyni nieuzasadnionym zarzut skargi w odnośnym zakresie. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż decydowanie o zakwalifikowaniu danego lokalu do zbioru kwater nie ma swego prawnego umocowania. Odnośne umocowanie stanowią powołane wyżej przepisy rangi ustawowej oraz przepisy rozporządzenia. Ponadto, jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, wykazy kwater są podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej WAM: https://www.wam.net.pl/kwatery.html od dnia 24 listopada 2005 r. Z istoty swojej wykazy te są aktualizowane. Realizacja wniosku skarżącego o wypłatę odprawy mieszkaniowej nie mogła także nastąpić w oparciu o przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przepis ten odnosi się do żołnierzy, którzy nie zajmują żadnego lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Skarżący natomiast, na podstawie ww. decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r., uzyskał prawo do zamieszkiwania w lokalu położonym w H. przy ul. [...] i lokal ten zajmuje. Skarżący nie zwolnił ww. lokalu mieszkalnego przed dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Posiada on bowiem prawo do zamieszkiwania w tym lokalu stosownie do art. 23 ust. 2 ww. ustawy, który stanowi, iż żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej zamieszkałemu w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą, przysługuje prawo do zajmowania tego lokalu. Z powyższego wynika, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego mogą być w dalszym ciągu zaspokojone. Zaznaczyć przy tym należy, że przyznanie odprawy mieszkaniowej, wobec obowiązku zdania przez żołnierza kończącego zawodową służbę wojskową przydzielonej "kwatery" (art. 41 ust. 2 in fine ww. ustawy), ma na celu umożliwienie mu nabycia lokalu mieszkalnego na wolnym rynku. Skarżący nie jest zobowiązany do zwolnienia zajmowanego lokalu, zatem nie przysługuje mu wnioskowane świadczenie. Z powyższych względów, w okolicznościach niniejszej sprawy, nieuzasadnione są argumenty skarżącego odnośnie wpływu terminu zwolnienia (opróżnienia i wydania właściwemu organowi) zajmowanego lokalu mieszkalnego na wypłatę odprawy mieszkaniowej. Nietrafne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 9 k.p.a., poprzez - jak wskazał skarżący - błędne poinformowanie "przez panią w siedzibie organu w dniu [...] maja 2013 r. o tym, że otrzyma odprawę emerytalną jeśli opróżni, opuści i wyda organowi lokal po zwolnieniu ze służby i nabyciu prawa do emerytury". Przede wszystkim, z akt sprawy nie wynika, jaka była treść pytania zadanego przez skarżącego pracownikowi organu oraz jaką uzyskał on odpowiedź. Sam skarżący - w e-mailu z dnia [...] września 2013 r., skierowanym do [...] A. Z. Sekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej - stwierdził, że rozmowy jakie przeprowadził w OR WAM w G. w dniu [...] maja 2013 r. nie zostały udokumentowane. Nie można przy tym wykluczyć, biorąc pod uwagę treść ww. e-maila, że skarżący zwracał się z zapytaniem dotyczącym sposobu uzyskania odprawy mieszkaniowej w sytuacji zajmowania "kwatery", nie zaś "lokalu mieszkalnego" przydzielonego decyzją z dnia [...] stycznia 1990 r. Zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w przypadku zajmowania "kwatery" obowiązek jej zwolnienia upływa w terminie 30 dni od dnia wypłaty odprawy mieszkaniowej, która - jak wskazał organ - co do zasady jest wypłacana po zwolnieniu żołnierza ze służby. Dodatkowo zaznaczyć należy, że skarżący był kilkakrotnie informowany pisemnie o możliwości wykupu zajmowanego lokalu, jako lokalu mieszkalnego innego niż kwatera i kwatera funkcyjna (pisma z dnia: [...] września 2011 r., [...] listopada 2011 r., [...] maja 2012 r. oraz [...] sierpnia 2012 r. - karty 5 - 9 akt admin.). Ponadto w trakcie rozmowy z Dyrektorem OR WAM w G. w dniu [...] września 2013 r. (k. 18 akt admin.) skarżący został poinformowany o możliwości wykupu zajmowanego lokalu oraz o braku podstaw do wypłaty odprawy mieszkaniowej. Niezależnie jednak od powyższego, podnoszona przez skarżącego kwestia pozostaje bez znaczenia dla prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, wydanego na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Odnośnie zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa w sytuacji wprowadzenia w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uprawnienia dla żołnierzy służby kontraktowej do otrzymania odprawy mieszkaniowej "bez żadnych obwarowań faktycznych i prawnych" zauważyć należy, że ww. przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, zaś odmienne uregulowanie kwestii przyznania ww. świadczenia żołnierzom służby kontraktowej wynika z odrębnego unormowania stosunku służbowego żołnierza służby kontraktowej w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.). Reasumując, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione, nie stwierdził także w rozpatrywanej sprawie innego naruszenia prawa, uzasadniającego wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło