II SA/Wa 77/19

Dnia 27 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. A. K. – skarżący w niniejszej sprawie, reprezentowany przez adwokata, wniósł w dniu [...] listopada 2018 r. za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji (dalej KGP) skargę na rozkaz personalny tego organu z [...] października 2017 r., nr [...], w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Wraz ze skargą złożył również wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Załączył pełnomocnictwo z [...] listopada 2018 r., którym upoważnił adwokata do działania w jego imieniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku podał, że w terminie do wniesienia skargi był tymczasowo aresztowany i przebywał w Areszcie Śledczym w [...], nie miał możliwości sporządzenia skargi i skonsultowania się ze swoim pełnomocnikiem, gdyż została mu cofnięta wówczas zgoda za kontakt telefoniczny. Uznał, że z powodu izolacji wywołanej osadzeniem w areszcie śledczym w warunkach więziennych nie miał możliwości sporządzenia skargi do WSA w Warszawie. Stwierdził w konsekwencji, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego wysiłku. Jak podał skarżący, po wyjściu z aresztu i uporządkowaniu spraw osobistych podjął działania w celu dochodzenia swoich praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepis art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wprowadził zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Badając kwestię terminowości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, od której zależy możliwość jego merytorycznego rozpoznania przez Sąd (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2005 r., sygn. akt II FZ 1/2005, LexPolonica nr 390396), Sąd uznał, że powyższy termin zakreślonym w art. 87 § 1 p.p.s.a., został zachowany. Skoro bowiem skarżący nawiązał kontakt z adwokatem w dniu 25 listopada 2018 r. i udzielił mu w tym dniu pełnomocnictwa do działania przed sądem administracyjnym, to składając skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 28 listopada 2018 r., dochował wspomnianego terminu. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu skarżący wskazał pobyt w areszcie i powiązany z tym brak możliwości skontaktowania się z pełnomocnikiem oraz warunków do sporządzenia skargi. Powyższe nie może jednak stanowić okoliczności nadzwyczajnych, uzasadniających przywrócenie terminu. Podkreślenia wymaga, że skarga do sądu administracyjnego powinna spełniać warunki, o których mowa w art. 46 § 1 p.p.s.a., w tym zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, ponadto skarga do sądu administracyjnego nie jest obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim, w związku z tym skarżący jako adresat wydanego przez KGP rozkazu personalnego z [...] października 2017 r. mógł taką skargę wnieść samodzielnie, to znaczy, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika, sporządzić ją przebywając w areszcie śledczym, podpisać i nadać listownie na adres Sądu. Podobnie zresztą skarżący postąpił na etapie odwoływania się od rozkazu personalnego wydanego w jego sprawie w I instancji, wówczas, również przebywając w areszcie, nadał odwołanie, które wywołało określone skutki prawne. Brak zatem możliwości skontaktowania się z pełnomocnikiem nie mógł wyłączyć winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Podsumowując stwierdzić należy, że powoływane przez pełnomocnika skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.