II SA/Wa 770/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2019 r. sprawy ze skargi D. B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. D. B., została w dniu [...] listopada 2018 r. skierowana przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w celu ustalenia zdolności do służby w jednostkach Wojsk Obrony Terytorialnej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego, wydała w dniu [...] grudnia 2018 r. orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u orzekanej: 1) [...] - § 82 pkt 2; 2) zniekształcenie klatki piersiowej bez upośledzenia sprawności ustroju - § 33 pkt 1; 3) płaskostopie podłużne bez upośledzenia sprawności ruchowej - § 78 pkt 1; 4) tatuaże ramienia [...] i uda [...] - § 2 pkt 8. Na podstawie art. 30a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1459) oraz § 8, § 10 i § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r., poz. 258) oraz § 5 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.) ustalono kategorię zdrowia D; Załącznik 2 Grupa I – niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach WOT, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. W uzasadnieniu komisja stwierdziła, że rozpoznanie w punkcie czyni badaną niezdolną do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach WOT, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r. poz. 258). W odwołaniu od powyższego orzeczenia D. B. podniosła, że w dniu [...] listopada 2018 r. w czasie badań przed RWKL pytano ją o jakiekolwiek wykonywane wcześniej badania. Poinformowała wtedy, że miała wykonane w przeszłości badanie rezonansem magnetycznym MRI w dniu [...] września 2016 r., gdzie stwierdzono [...]. Nakazano jej wtedy dostarczyć zaświadczenie od lekarza endokrynologa, który po wykonaniu badań hormonalnych stwierdził hiperprolaktynemię na skutek przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych oraz podwyższony poziom kortyzolu na skutek stresujących sytuacji życiowych (trudna sytuacja rodzinna oraz sesja egzaminacyjna na studiach). To doprowadziło do zdegradowania jej kategorii wojskowej z "A" do "D". Wyjaśniła, że w okresie kiedy przeprowadzano jej badanie MRI miała problemy z bólami głowy oraz zaburzenia menstruacyjne. Na początku 2017 r. bóle głowy jednak ustały, a od listopada 2017 r. problemy menstruacyjne unormowały się. Nigdy wcześniej nie miała, jak i obecnie nie ma, żadnych problemów zdrowotnych. Ma 23 lata, od 9 do 14 roku życia trenowała pływanie, potem od 14 do 19 roku życia czynnie trenowała boks. Mając 17 lat (2012 rok) zdobyła brązowy medal na Mistrzostwach Polski [...] w [...]. Co pół roku miała wykonywane badania i zawsze wyniki były dobre. Obecnie studiuje [...] na [...] roku oraz [...] na [...] roku na Akademii [...] w [...], gdzie na co dzień ma styczność z aktywnością fizyczną i nie odczuwa żadnych dolegliwości zdrowotnych. Pracuje na siłowni, gdzie trenuje siłowo 3 razy w tygodniu. Ponadto w lipcu i sierpniu 2018 roku była na szkoleniu w ramach [...] Akademickiej w [...] w [...]. Przeszła 2 moduły (podstawowy i podoficerski) i oba zakończyłam z oceną bardzo dobrą oraz z bardzo dobrą opinią wystawioną przez dowódców, uzyskując stopień [...]. Zaznaczyła, że lekarz endokrynolog zasugerował ponowne wykonanie badania MRI ze względu na to, że te wyniki są już przedawnione. W związku z powyższym zwróciła się o ponowne skierowanie jej przez RWKL w [...], bądź CWKL w [...], na badanie MRI [...], a także ponowne stawienie się przed Wojskową Komisją Lekarską. CWKL, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, orzeczeniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] r. działając na podstawie działając na podstawie przepisów § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późń. zm.) oraz w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r., poz. 258) utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu CWKL podniosła, że analiza dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej w sprawie wykazała, że RWKL zapoznała się z wynikami badań i konsultacji wykonanych we własnym zakresie przez orzekaną. Konsultujący lekarz specjalista endokrynolog rozpoznał hiperprolaktynemię i podwyższony poziom kortyzolu, wskazując jednocześnie ewentualną przyczynę nieprawidłowych wyników badań krwi. Orzekana nie miała badania kontrolnego MR głowy. Na podstawie tego RWKL postawiła rozpoznanie w pkt 1 wymienione w punkcie 9 orzeczenia oraz prawidłowo zakwalifikowała je wg Załącznika Nr 2 Grupy I rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 2018 r. W tej grupie orzekanych prawodawca bezwzględnie wskazał jedynie kat. zdrowia D - niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach WOT, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. W zaistniałej sytuacji zespół CWKL podtrzymał stanowisko lekarzy RWKL, że z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie schorzeń przysadki orzekana jest niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach WOT, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. W skardze na powyższe orzeczenie D. B. ponownie podniosła, że na podstawie badania MRI wykonanego [...] września 2016 r. oraz dostarczonego na żądanie Komisji zaświadczenia od lekarza endokrynologa RWKL w [...] stwierdziła, iż ma [...]. Nie przypuszczała, że powiedzenie, iż wykonano jej kiedyś owe badanie będzie skutkowało zdegradowaniem jej kategorii wojskowej "A" do "D", gdzie ogólnie czuje się zdrowa i sprawna fizycznie. Ponownie wskazała, że w okresie kiedy przeprowadzano jej badanie MRI miała problemy z bólami głowy oraz zaburzenia menstruacyjne. Na początku 2017 r. bóle głowy ustały jednak, a od listopada 2017r. problemy menstruacyjne unormowały się. Wtedy też miała wykonane drugie badanie MRI zlecone przez Oddział Leczenia Schorzeń [...] w Szpitalu [...], które nie wykazało żadnych dolegliwości. W związku z tym zwróciła się w odwołaniu o wykonanie jej ponownego badania MRI, gdyż wynik z 2016 r. był przedawniony (miał ponad 2 lata). CWKL w [...] podtrzymała jednak decyzję RWKL w [...] nie zlecając żadnych badań dodatkowych i uznając, iż "dalsza obserwacja i leczenie nie należy do kompetencji wojskowych komisji lekarskich". Skarżąca wyjaśniła jednocześnie, że badanie z 2016 r. było jedynym wynikiem jaki miała w domu rodziców [...], gdzie jestem zameldowana i które (na nagłą prośbę RWKL dostarczył jej ojciec tego samego dnia w którym odbyła się Komisja. Wnosząc odwołanie liczyła na to, że CWKL skieruje ją na dodatkowe badania Z uwagi na jednak to, że decyzja CWKL była negatywna, udała się po odpis drugiego badania MRI wykonanego w Pracowni Rezonansu Magnetycznego w [...] w dniu [...] listopada 2017r., gdzie wynik obserwacji w kierunku [...] był negatywny. Powołując się na te wyniki badań, wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uznanie jej za zdolną do czynnej służby wojskowej - kategoria A. CWKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi i przeprowadzonego postępowania orzeczniczego podniosła, że RWKL w [...] przeprowadziła rzetelnie konsultację specjalistyczną, uwzględniając w toku postępowania w szczególności dokumenty lekarskie dostarczone przez skarżącą tj.: wynik badania MRI z dnia [...].09.2016 r., informację medyczną endokrynologa [...] T. z dnia [...].11.2018 r. oraz sprawozdanie z badań laboratoryjnych z dnia [...].11.2018 r. Żadnych innych dokumentów medycznych skarżąca w całym toku postępowania orzeczniczego - zarówno przed RWKL w [...], jak też w II instancji przed CWKL w [...] - nie składała ani nie okazywała orzecznikom wojskowych komisji lekarskich - w szczególności nie składała dołączonych do skargi: wyniku badania MRI przysadki w NZOZ w [...] z dnia [...].11.2017 r. (potwierdzającego niewielką [...]) oraz karty informacyjnej leczenia szpitalnego w Oddziale Chorób [...] z dnia [...].11.2017 r. (obserwacja w kierunku [...] - negatywna). CWKL zaznaczyła jednocześnie, że zgodnie z zapisem § 18 ust. 4 rozporządzenia MON z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne wykonywane przez wojskowe pracownie psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwacje szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Z uwagi na to, że w ocenie organu orzekającego zgromadzone w sprawie dokumenty medyczne w wystarczającym stopniu, niezbędnym do wydania orzeczenia i ustalenia stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej - wskazywały na schorzenie: [...] - zatem w przedmiotowej sprawie CWKL takiej potrzeby nie stwierdziła. CWKL podkreśliła też, istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia orzekanego - tak jak jest to w typowym badaniu lekarskim lekarza z NFZ - ale rozstrzygnięcie o zdolności orzekanego do służby wojskowej. Skarżąca do pisma procesowego z dnia [...] września 2019 r. załączyła kserokopię wyników badania MRI z dnia [...] sierpnia 2019 r. wskazując, iż badania te potwierdzają, że obserwacja w kierunku [...] jest negatywna. W związku z powyższym podtrzymała wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uznanie jej za zdolną do czynnej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Kontrola orzeczeń komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w świetle powyższej wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Wykaz chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej określa Załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r. poz. 258), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawowa zawartą w art. 30a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach wskazanego rozporządzenia ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Jednakże nie oznacza to, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady nie powinny być przestrzegane. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a zatem takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego praw związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia. Powodem orzeczenia u skarżącej D. B. niezdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach WOT, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (kategoria zdrowia D) było rozpoznanie [...] zakwalifikowane według § 82 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia, czyli jako nowotwór niezłośliwy powodujący zaburzenia czynności narządów. Komisje obu instancji w swoich ustaleniach odnośnie schorzenia z § 82 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia oparły się wyniku badań rezonansem magnetycznym MRI z [...] września 2016 r. (czyli sprzed ponad dwóch lat), które skarżąca dostarczyła na żądanie Komisji I instancji oraz zaświadczenia od lekarza endokrynologa z dnia [...] listopada 2018 r., który po wykonaniu badań hormonalnych stwierdził hiperprolaktynemię oraz podwyższony poziom kortyzolu, wskazując jako przyczynę stosowanie antykoncepcji hormonalnej. Odnośnie natomiast zobrazowanego w badaniu MRI z 2016 r. [...] endokrynolog w ww. zaświadczeniu zwrócił uwagę na brak kontrolnego badania MRI. Skarżąca zarówno w odwołaniu o orzeczenia Komisji I instancji, jak i w skardze zakwestionowała powyższe ustalenia wskazując, iż w 2016 r. kiedy przeprowadzano jej badanie MRI miała problemy z bólami głowy oraz zaburzenia menstruacyjne. Na początku 2017 r. bóle głowy jednak ustały, a od listopada 2017 r. unormowały się problemy menstruacyjne. Obecnie nie ma natomiast żadnych problemów ze zdrowiem. W skardze podniosła ponadto, że [...] listopada 2017 r. miała wykonane drugie badanie MRI zlecone przez Oddział [...] w Szpitalu [...], gdzie wynik obserwacji w kierunku [...] był negatywny. Wyjaśniła jednocześnie, że badanie z 2016 r. było jedynym wynikiem jaki miała w domu rodziców w [...], gdzie jest zameldowana i które (na nagłą prośbę RWKL) dostarczył jej ojciec tego samego dnia w którym odbyła się Komisja. Wnosząc odwołanie liczyła na to, że CWKL skieruje ją na dodatkowe badania. Z uwagi jednak na to, że decyzja CWKL była negatywna, udała się po odpis drugiego badania MRI wykonanego w [...] w [...] w dniu [...] listopada 2017 r., którego kopię załączyła do skargi. Do skargi załączyła też kopię Karty Informacyjnej z leczenia szpitalnego w Oddziale [...] Szpitala [...] z [...] listopada 2017 r. z rozpoznaniem: obserwacja w kierunku [...] negatywna. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w zawartych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. objaśnieniach szczegółowych do § 82 wskazano, iż kwalifikacja orzecznicza wymaga oceny odpowiedniego lekarza specjalisty lub dokumentacji z poradni specjalistycznej. Z nadesłanych przez organ akt administracyjnych wynika natomiast, że rozpoznanie przez RWKL schorzenia z § 82 pkt 2 zostało w przypadku skarżącej oparte wyłącznie na wyniku badania rezonansem magnetycznym MRI z [...] września 2016 r. (czyli sprzed ponad dwóch lat od daty orzekania) oraz zaświadczenia od lekarza endokrynologa, który po wykonaniu badań hormonalnych stwierdził hiperprolaktynemię oraz podwyższony poziom kortyzolu, wskazując jako przyczynę stosowanie antykoncepcji hormonalnej. Także CWKL rozpatrując odwołanie nie uzupełniła materiału dowodowego i nie skierowała skarżącej do lekarza specjalisty, ani też nie zażądała dodatkowej dokumentacji z poradni specjalistycznej, opierając się w swoim orzeczeniu na dokumentacji lekarskiej zgromadzonej w aktach sprawy przez Komisję I instancji. Oznacza to, że ocena orzecznicza z § 82 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia została dokonana u skarżącej w oparciu o wynik badania rezonansem magnetycznym MRI z [...] września 2016 r. mimo, iż skarżąca dysponowała na datę orzekania przez Komisje obu instancji wynikiem badania MRI z [...] listopada 2017 r. zleconym przez Oddział [...] Szpitala [...], gdzie wynik obserwacji w kierunku [...] był negatywny. W związku z tym, że wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia orzekanego są elementem stanu faktycznego sprawy, a kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych organu jest jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznając zasadność skargi wyeliminował z obrotu prawnego zarówno zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, jak i utrzymane nim w mocy orzeczenie Komisji I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę orzekające w sprawie Komisje winny uwzględnić powyższe wskazania poczynione przez Sąd i w toku ponownego postępowania orzeczniczego uwzględnić dokumentację lekarską z Oddziału [...] Szpitala [...] załączoną do skargi, ewentualnie zwrócić się o dostarczenie dodatkowej dokumentacji medycznej z poradni specjalistycznej, lub zaświadczenia od lekarza specjalisty. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.