II SA/Wa 772/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów II rocznika aplikacji sędziowskiej postanawia: oddalić wniosek. K. G., wnioskiem z dnia 30 grudnia 2015 r., powołując się na art. 20 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie sędziego Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów II rocznika aplikacji sędziowskiej. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że sędzia Eugeniusz Wasilewski orzekał również w sprawie jej skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] września 2014 r. i wyraził pogląd, rzutujący bezpośrednio na wynik postępowania w niniejszej sprawie. Wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (w którego składzie był sędzia Eugeniusz Wasilewski) wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2310/14, oddalił jej skargę, stwierdzając, że pismo Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] września 2014 r., którym została poinformowana o skierowaniu jej do odbycia stażu na stanowisku referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w [...], nie ma charakteru decyzji i nie przysługuje od niego odwołanie. Podkreśliła, że niniejsza sprawa, dotycząca skreślenia jej z listy aplikantów II roku aplikacji sędziowskiej, pozostaje w bezpośrednim związku ze sprawą dotyczącą skierowania jej do podjęcia pracy na stanowisku referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w [...]. Wyjaśniła, że skreślenie jej z listy aplikantów jest skutkiem niepodjęcia przez nią zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w [...], do której została skierowana, wbrew swojej woli i - w jej ocenie - bezprawnie, przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, bowiem mieszka w [...], a jej oświadczenie woli w przedmiocie wyboru miejsca zatrudnienia na tzw. staż obejmowało wyłącznie sądy usytuowane w [...]. W związku z powyższym skarżąca stwierdziła, że istnieje uzasadniona wątpliwość, co do bezstronności sędziego Eugeniusza Wasilewskiego i sędzia sam powinien się wyłączyć od orzekania w niniejszej sprawie. Wskazała również, że sędzia ten został wyznaczony we wszystkich sprawach z jej skarg na rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości, dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa i Prokuratury, a w jednej z nich Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 tej ustawy). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ustawy). Trzeba podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ustawy, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ustawy może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 cytowanej ustawy, która uzasadniałaby wyłączenie wymienionego wyżej sędziego z mocy ustawy. Natomiast przepis art. 19 tej ustawy reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek badania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście występuje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie rozpoznać sprawę i wydać w orzeczenie. Z tego względu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczenia, złożonego przez sędziego Eugeniusza Wasilewskiego w dniu 5 stycznia 2016 r., wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia sędziego od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 ustawy), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej ustawy. Ponadto w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższego oświadczenia. W szczególności zarzut strony, że sędzia, orzekając w składzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2310/14, oddalił wniesioną przez K. G. skargę, uznając, że nie przysługuje odwołanie od pisma Dyrektora Krajowej Szkoły Sadownictwa i Prokuratury, informującego o skierowaniu skarżącej do odbycia stażu na stanowisku referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w [...] i związane z tym przekonanie skarżącej o braku bezstronności sędziego w niniejszej sprawie, nie może stanowić wystarczającej okoliczności do zastosowania art. 19 ustawy. Ocena wydanych przez Sąd orzeczeń, pod względem ich zgodności z prawem (procesowym i materialnym), należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. Fakt, że skarżąca nie zgadza się z wykładnią przepisów dokonaną przez Sąd w innej jej sprawie, nie może stanowić podstawy do wyłączenia jednego z członków składu orzekającego w tej sprawie. Reasumując, w ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Eugeniusza Wasilewskiego w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.