II SA/Wa 774/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Bartosz Piwoński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych - oddala skargę - Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 8 ust. 2, art. 71 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 61 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5 ze zm.), a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. z 2009 r. Nr 136, poz. 1118 ze zm.) w związku z art. 11, art. 12 ust 1 oraz art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (...) (Dz. U. UE L 284 z dnia 30 października 2009 r.), utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] przyznającą M.P. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17 września 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej podniósł, iż M. P. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] (dalej PUP) w dniu 19 lipca 2010 r. Dnia 17 września 2010 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] (dalej WUP) wpłynął wniosek M. P. o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Do wniosku strona dołączyła, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenie z dnia 17 września 2010 r., dotyczące jej sytuacji życiowej podczas pobytu w [...]. Z uwagi na fakt, że w aktach sprawy nie znajdował się dokument urzędowy potwierdzający okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione przez M. P. w [...], WUP w [...] wystąpił w dniu 22 września 2010 r. do [...] instytucji właściwej z prośbą o wydanie odpowiedniego dokumentu. Dzień później do WUP wpłynął dokument U1 potwierdzający okresy ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia spełnione przez M.P. w tym państwie od 29 czerwca 2006 r. do 29 września 2006 r., od 26 maja 2007 r. do 8 marca 2008 r. oraz od 11 kwietnia 2009 r. do 11 lipca 2010 r. W dniu 5 listopada 2010 r. WUP w [...] zwrócił się do PUP w [...] o przesłanie danych z rejestru bezrobotnych dotyczących M. P. Dnia 10 listopada 2010 r. do WUP wpłynęła informacja z PUP, z której treści wynikało, że M. P. utraciła status osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2010 r. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Marszałek Województwa [...] w dniu [...] grudnia 2010 r. wydał decyzję o przyznaniu M. P. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17 września 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. W dniu 20 grudnia 2010 r. do WUP w [...] wpłynął dokument SED U002 potwierdzający okresy ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia spełnione przez M.P. w [...] od 29 czerwca 2006 r. do 29 września 2006 r., od 26 maja 2007 r. do 8 marca 2008 r. oraz od 18 marca 2009 r. do 11 lipca 2010 r. Od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. strona wniosła odwołanie domagając się przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy. Minister Pracy i Polityki Społecznej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy powołanych rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 883/2004 i 987/2009 oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 61 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich Unii Europejskiej (UE). W myśl art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Wmyśl art. 12 ust. 1 w związku z art. 54 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 do celów zastosowania art. 61 rozporządzenia 883/2004 instytucje właściwe mają obowiązek skontaktowania się z instytucjami innych państw, których ustawodawstwu bezrobotny w przeszłości podlegał, w celu ustalenia wszystkich okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w tych państwach. Minister podkreślił, że aby uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, strona musi spełnić wymogi określone w polskim ustawodawstwie. Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. W rozpatrywanej zaś sprawie okres 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji M. P. w PUP rozpoczynał się od dnia 18 stycznia 2009 r. i kończył w dniu 18 lipca 2010 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu SED U002 wynika, iż M. P. w ww. okresie była ubezpieczona z tytułu zatrudnienia na terytorium [...] od 18 marca 2009 r. do 11 lipca 2010 r., tj. przez 481 dni. Zatem spełniła ona określony w ww. przepisie warunek pozostawania ubezpieczoną lub zatrudnioną przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP jako osoba bezrobotna, w związku z czym przysługiwało jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w myśl art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po 7 dniach od rejestracji, prawo do zasiłku powstaje dopiero od dnia udokumentowania tego prawa. W rozpatrywanej zaś sprawie M. P. złożyła w WUP [...] dokumenty, na podstawie których [...] instytucja właściwa wydała potem dokument SED U002, w dniu 17 września 2010 r., a zatem dopiero od tej daty należało przyznać jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto przepis art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, iż prawo do zasiłku przysługuje wyłącznie osobom posiadającym status osoby bezrobotnej. Z akt sprawy zaś wynika, że M. P. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2010 r. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności, należało stwierdzić, że M. P. miała prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych do dnia poprzedzającego dzień utraty statusu osoby bezrobotnej, tj. do dnia 30 września 2010 r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że całkowity okres uprawniający do zasiłku spełniony przez wnioskodawczynię wyniósł mniej niż 5 lat, a zatem wysokość zasiłku należało ustalić na podstawie art. 72 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w wysokości 80% zasiłku podstawowego Biorąc pod uwagę art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. a) ww. ustawy oraz fakt zamieszkiwania przez M. P. na terenie powiatu [...], gdzie stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca 2009 r. wynosiła 20,5%, przeciętna stopa bezrobocia w kraju wynosiła 10,6%, należałoby przyznać M. P. zasiłek na 12 miesięcy. Jednakże, strona utraciła status osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2010 r. W konsekwencji należało przyznać jej zasiłek dla bezrobotnych na okres od dnia 17 września 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. Decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., strona kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącej i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącej odmówiono wiarygodności; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 35 k.p.a., poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania; 3) naruszenie przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. art. 73 ust.1 pkt 2 lit. a, poprzez skrócenie okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych z 12 miesięcy do 14 dni; 4) naruszenie przepisów powołanej ustawy, tj. art. 46 ust. 1 pkt 2 oraz art. 48 ust. 3, poprzez pozbawienie strony prawa do dodatku aktywizacyjnego. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż nie rozumie dlaczego otrzymała prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 14 dni, co w konsekwencji pozbawiło ją prawa do dodatku aktywizacyjnego. Marszałek Województwa [...] powinien w uzasadnieniu swego orzeczenia zastrzec, że prawo do zasiłku przyznane na okres wskazany w orzeczeniu, przysługuje pod warunkiem, że wcześniej nie zajdą okoliczności powodujące utratę prawa do zasiłku. W związku z tak skonstruowanym orzeczeniem decyzji, PUP w [...] został pozbawiony możliwości wydania decyzji o utracie prawa skarżącej do zasiłku dla bezrobotnych, w związku z podjęciem przez nią pracy w dniu 1 października 2010 r. Zdaniem skarżącej, jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie wywodzi się z posiadania statusu osoby bezrobotnej, lecz z faktu udokumentowania wymaganych okresów ubezpieczenia, zgodnie z przepisami ustawodawstwa, na podstawie których następuje przyznanie świadczenia. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie nie jest sporne pomiędzy stronami to, że skarżąca nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, lecz okres za jaki prawo do zasiłku skarżącej przysługiwało. Przepisy wspólnotowe, dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, dają bezrobotnemu prawo do zaliczenia okresów ubezpieczenia nabytych w jednych z państw członkowskich UE, jednakże w zakresie nabywania prawa do zasiłku dla bezrobotnych odsyłają do stosowania ustawodawstwa kraju zamieszkania (art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5 ze zm.) – w tym wypadku powszechnie obowiązującego prawa polskiego. Zatem ostatni okres zatrudnienia skarżącej na terenie [...] od dnia 18 marca 2009 r. do dnia 11 lipca 2010 r. w wymiarze 481 dni, na podstawie art. 61 ust. 1 powołanego rozporządzenia 883/2004, podlega zaliczeniu do uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych na gruncie prawodawstwa polskiego. Zagadnienie uprawnień do zasiłków i innych świadczeń dla bezrobotnych reguluje obecnie ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity z 2008 r. Dz. U. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Przepisy tej ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania o problematyce uregulowanej ustawą. Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni spełniał którąkolwiek z przesłanek określonych w pkt 2 lit. a) – i),tj. był zatrudniony, wykonywał pracę i osiągał wynagrodzenie, dochód, itp. W świetle art. 71 ust. 6 ww. ustawy, w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 73 ust. 1. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca zarejestrowała się w PUP w [...] w dniu 19 lipca 2010 r. i w dniu 17 września 2010 r. wystąpiła do WUP w [...] o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Do wniosku z dnia 17 września 2010 r. strona złączyła oświadczenie pozwalające ustalić przebieg jej pobytu i zatrudnienia na terenie [...] (k. 8-14 akt administracyjnych). W dniu 1 października 2010 r. skarżąca podjęła pracę zarobkową i z tym dniem utraciła status osoby bezrobotnej – poszukującej pracy. Biorąc pod uwagę treść art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, iż zasiłek dla bezrobotnych przysługiwał skarżącej od dnia 17 września 2010 r., albowiem w tej dacie złożyła ona wniosek dokumentujący uprawnienie do przedmiotowego świadczenia. Organy prawidłowo także przyjęły, iż przedmiotowe świadczenie przysługiwało skarżącej do dnia 30 września 2010 r., albowiem podejmując pracę zarobkową w następnym dniu skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, tj. niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej, zdolnej i gotowej do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje tylko i wyłącznie bezrobotnemu (art. 71 ust. 1 tej ustawy). Utrata statusu osoby bezrobotnej powoduje utratę prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W świetle powyższych rozważań nie można zgodzić się ze skarżącą, iż dokumentując prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługujące przez okres 12 miesięcy, w istocie przysługuje jej wskazane świadczenie w tym właśnie okresie i to bez względu na okoliczności faktyczne, jakie w późniejszym czasie nastąpiły. Takie twierdzenie nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa, albowiem zasiłek dla bezrobotnych nie jest świadczeniem ekwiwalentnym, czy też odszkodowawczym za utratę pracy. Pomoc publiczna, a taką rolę pełni zasiłek, adresowana jest do osób, które utraciły zatrudnienie, poszukują pracy. Celem tego świadczenia jest łagodzenie skutków czasowego pozostawania bez dochodów, a niejednokrotnie i środków do życia. Za niezasadny należy także uznać zarzut nieprzestrzegania przez Marszałka Województwa [...] terminów załatwienia sprawy administracyjnej, o których mowa w art. 35 i 36 k.p.a. Zwłoka w terminowym załatwieniu sprawy powstała bowiem na skutek przedłużającego się postępowania wyjaśniającego, o czym stronę poinformowano kolejno pismami z dnia 18 października i 10 listopada 2010 r., w których wskazano przyczynę zwłoki i określono nowy termin końcowego rozpatrzenia wniosku strony. Natomiast sprawa dotycząca pozbawienia skarżącej prawa do dodatku aktywizacyjnego, jako rozstrzygana w odrębnym postępowaniu, nie mogła być badana przez organy orzekające w niniejszej sprawie, jak też poddana kontroli sądowej, bowiem nie mieści się w granicach sprawy stanowiącej przedmiot zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji. .