II SA/Wa 774/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Danuta Kania Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 4, art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] orzekającą o utracie przez R.K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 33 ust. 3 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 4 tej ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, b) 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa, c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa. Zaznaczył, że powyższe przepisy mają charakter bezwględnie obowiązujący. Wskazał, że bezspornym jest, że R.K. wyznaczono termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy w P. na dzień [...] grudnia 2012 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem w Karcie Rejestracyjnej Bezrobotnego - częsć D - stawiennictwo w urzędzie pracy i propozycje przedłożone bezrobotnemu. W dniu wyznaczonej wizyty nie stawił się i w ciągu kolejnych 7 dni nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Organ podał, że złożenie podpisu na dokumencie, w którym został wyznaczony termin obowiązkowej wizyty jest tożsame z tym, że strona przyjmuje do wiadomości i jest świadoma jego treści, a organ ma prawo pozostawać w przekonaniu i zaufaniu do wagi składanego podpisu. Sposób odnotowywania, bądź utrwalania terminów stawiennictwa jest indywidualną sprawą każdego bezrobotnego. W ocenie organu odwoławczego, błędne odczytanie daty wizyty z powodu wady wzroku nie jest skutecznym i dostatecznym argumentem braku działania we własnym interesie i nie stanowi usprawiedliwienia niestawiennictwa w dniu wyznaczonej wizyty. Wskazał, że R.K. na wcześniejszych wizytach w Urzędzie Pracy w P. nie przedłożył dokumentów na podstawie, których można zweryfikować, że ma problemy ze wzrokiem, a zatem znając swój stan zdrowia i skutki jakie wywołuje choroba nie dołożył należytej staranności i nie odnotował daty wyznaczonej obowiązkowej wizyty w urzędzie w sposób umożliwiający wywiązanie się z nałożonego obowiązku. Zaznaczył, że R.K. został prawidłowo pouczony o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych przez urząd terminach oraz powiadomienia Powiatowego Urzędu Pracy w P. w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Tak więc, strona była świadoma ciążących na nim obowiązków oraz konsekwencji wynikających z ich niewypełnienia, czego dowodem jest złożony własnoręczny podpis bezrobotnego w dniu [...] marca 2011 r. oraz w dniu [...] września 2009 r. na dokumencie "Informacja dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy". Rejestracja w powiatowym urzędzie pracy jest dobrowolna, jednak każdy, kto zdecydował się na rejestrację jako osoba bezrobotna i został zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy musi mieć świadomość, że posiadanie statusu bezrobotnego wiąże się z przyznaniem pewnych uprawnień, ale i nałożeniem na taką osobę pewnych obowiązków. Zaniedbywanie ciążących na bezrobotnym obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego, a w konsekwencji utratą wiążących się z tym statusem uprawnień. Obowiązek stawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonych terminach należy do podstawowych obowiązków osób bezrobotnych. Wojewoda [...] odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, tj. trzech odręcznie zapisanych przez pośrednika pracy terminów na kartce papieru, z których jeden skreślono wyjaśnił, że data wyznaczonej wizyty – [...] grudnia 2012 r. - została zapisana w spsób czytelny, z kolei terminy [...] lutego 2012 r. oraz [...] września 2012 r. były wcześniejszymi terminami, z których bezrobotny się wywiązał. Natomiast co do zarzutu dotyczącego na jakiej podstawie prawnej wskazano w zaskarżonej decyzji 120 dni pozbawienia statusu osoby bezrobotnej stwierdził, że starosta orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 oraz art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której R.K. zakwestionował zaskarżoną decyzję, uznając ją za krzywdzącą i wniósł o uchylenie obu wydanych w jego sprawie decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ stan sprawy wynikający z przedstawionych akt, nie dawał podstaw do przyjęcia, że wobec skarżącego zaistniały warunki przewidziane w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), tj. pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej. Bezrobotny, jak stanowi przepis art. 33 ust. 3 zdanie 1 powołanej ustawy, ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 4 tej ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, b) 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa, c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa. W niniejszej sprawie, wadliwie przyjęto, że niestawienie się R.K. w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu [...] grudnia 2012 r. powinno skutkować obligatoryjnym pozbawieniem go statusu osoby bezrobotnej. R.K. w Urzędzie Pracy w P. stawiał się w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy i potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy, a także w związku z indywidualnym planem działania (IPD) zmierzającym do podjęcia zatrudnienia. Potwierdzenie podjętych działań w ramach IPD odzwierciedla Karta działań do samodzielnej realizacji. Jak wynika z kopii tej Karty, stanowiącej załącznik nr 3 do skargi (k. 9-10 akt sądowych), w dniu [...] września 2012 r. skarżący kontaktował się z pośrednikiem pracy w tym trybie. R.K. do skargi dołączył kartkę z pieczątką imienną pośrednika pracy S.B., na której wpisane są trzy daty [...] lutego 2012 r., [...] września 2012 oraz [...] grudnia 2012 r. z tym, że jedna z nich jest przekreślona ([...] lutego 2012 r.). Daty te są zbieżne z datami kontaktów z pośrednikiem pracy w ramach IPD natomiast nie pokrywają się z datami odnotowanymi na Karcie Stawiennictwa w Urzędzie Pracy i Propozycji Przedłożonych Bezrobotnemu (k. 36 akt administracyjnych). Świadczyć to może o tym, że kartkę tę otrzymał w związku z kontaktami z pośrednikiem pracy w ramach IPD. Na Karcie Rejestracyjnej Bezrobotnego - część D (k. 45 akt administracyjnych) wpisu "bezrobotny nie stawił się w terminie" przy wyznaczonej dacie stawiennictwa [...] grudnia 2012 r. dokonała A.D. - pośrednik pracy II stopnia. Z zapisów na tej Karcie nie wynika jednak kiedy i kto wyznaczył bezrobotnemu termin stawiennictwa na dzień [...] grudnia 2012 r. Tej informacji nie można również odnaleźć na Karcie Rejestracyjnej Bezrobotnego - część D znajdującej się na k. 36 akt administracyjnych. Na ostatnio wskazanej Karcie, przy dacie stawiennictwa [...] września 2012 r. znajduje się adnotacja "wyznaczono kolejny termin wizyty u doradcy zawodowego celem omówienia realizacji IPD" bez wskazania daty kolejnego stawiennictwa. Jako ostatni na tej Karcie widnieje podpis pośrednika pracy M.W. Analiza wpisów na opisanych wyżej Kartach nie daje jednoznacznej odpowiedzi kto, kiedy i dla jakich celów wyznaczył bezrobotnemu termin stawiennictwa na dzień [...] grudnia 2012 r. Należy stwierdzić, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy wynika zarówno z przepisów określających ogólne zasady postępowania, zwłaszcza zawartych w art. 7 - 9 k.p.a., jak i przepisów regulujących szczegółowo to postępowanie. Na organie administracyjnym ciąży powinność informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Organy muszą, zatem czuwać nad tym, aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Ujawnione wątpliwości, co do okoliczności wyznaczenia skarżącemu w dniu [...] września 2012 r. terminu obowiązkowego stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. na dzień [...] grudnia 2012 r. dały podstawę do uznania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów procesowych (art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 107 § 3 k.p.a.) i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, uchylono zarówno zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.