II SA/Wa 774/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Andrzej Kołodziej, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] listopada 2015 r. cofającą W. G. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich. W decyzji organ przywołał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a Kpa oraz art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, iż organ pierwszej instancji cofnął W.G. pozwolenie na broń palną myśliwską w związku z ustaniem okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę do wydania tego pozwolenia. W. G. utracił członkostwo Polskiego Związku Łowieckiego. W odwołaniu W.G. podniósł, iż nadal pozostaje członkiem PZŁ, bowiem utrata członkostwa w tym zrzeszeniu (tj. skreślenie z listy członków bądź wykluczenie) może nastąpić jedynie na mocy stosownej uchwały Zarządu Okręgowego PZŁ, co w jego sprawie nigdy nie nastąpiło. Przynależność do PZŁ nie jest warunkiem koniecznym do wydania pozwolenia na broń w celach łowieckich, a tym samym również ewentualna utrata członkostwa w PZŁ nie stanowi sama w sobie przesłanki do zastosowania art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Nadto przepis ten ma charakter uznaniowy a Komendant Wojewódzki Policji w G. nie przeprowadził w tej sprawie żadnego postępowania. Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji w toku prowadzonego postępowania odwoławczego zwrócił się do Zarządu Okręgowego PZŁ w G. z pytaniem, czy W.G. pozostaje aktualnym członkiem tego zrzeszenia. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Przewodniczący Zarządu Okręgowego PZŁ w G. P.L. poinformował, iż W.G. ostatnią składkę członkowską opłacił w 2002 r., w związku z czym został skreślony z listy członków PZŁ. Następnie organ drugiej instancji przeprowadził analizę art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, dochodząc do wniosku, iż uznaniowy charakter decyzji opartej na trym przepisie należy rozumieć w kontekście art. 7 Kpa. Komendant Główny Policji wskazał, że prawo do posiadania broni palnej ma charakter szczególny - dostęp do niego jest ograniczony poprzez reglamentacyjny charakter przepisów ustawy o broni i amunicji. Pozwolenie na broń palną uzyskuje się za zgodą właściwych organów, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, w sytuacji oczywistej konieczności, wynikającej z celu, do którego broń ma być używana. Strona uzyskała pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich w związku z przynależnością do Koła Łowieckiego PZŁ w G., czym uzasadniła wniosek o wydanie pozwolenia na broń palną myśliwską. Aktualnie W.G. został skreślony z listy członków PZŁ. Przynależność do PZŁ jest wymogiem dającym uprawnienie do wykonywania polowań członkom tego Związku, co wynika z ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie. Art. 42 ust. 1 tej ustawy przyznaje to prawo także cudzoziemcom, o ile posiadają uprawnienia do wykonywania polowania w państwie członkowskim Unii Europejskiej i złożą egzamin uzupełniający w języku polskim przed komisją- powołaną przez Polski Związek Łowiecki. W.G. nie jest cudzoziemcem i nie jest już członkiem PZŁ. Nie może więc wykonywać polowań, a tym samym używać broni palnej myśliwskiej w celu, do którego ją otrzymał. W niniejszej sprawie ustały okoliczności, stanowiące podstawę faktyczną do wydania stronie pozwolenia na broń myśliwską. W takiej sytuacji zastosowanie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji było zasadne z punktu widzenia interesu społecznego, który przejawia się w tym, aby pozwolenie na broń posiadały jedynie osoby mające uzasadnione powody do dysponowania bronią w określonym celu. Utrata członkostwa w PZŁ powoduje, że strona nie może korzystać z broni w celu, do którego ją uzyskała. W interesie społecznym nie leży zatem zachowanie przez taka osobę pozwolenia na broń myśliwską. Odnosząc się do argumentów strony w zakresie uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji Komendant Główny Policji wskazał, iż uzasadnienie to, jakkolwiek pozwoliło stronie na obszerne odniesienie się do przyjętego rozstrzygnięcia, pozostaje bardzo ogólne i oszczędne w swojej formie. Uchybienie to nie ma jednak wpływu na merytoryczną prawidłowość rozstrzygnięcia, a ponadto uchybienie to może być skorygowana przez organ odwoławczy w ramach jego uprawnień reformatoryjnych, co ma miejsce w niniejszej sprawie. W.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której decyzji Komendanta Głównego Policji zarzucił: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie ( błąd subsumpcji ) tj. art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, przez cofnięcie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy nie ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania pozwolenia na broń, a skarżący pozostaje członkiem Polskiego Związku Łowieckiego. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwą wykładnię tj. art. 18 ust. 4 zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 42 ust. 10 ustawy z dnia 13 października 1995 r., przez uznanie, iż utrata członkostwa w Polskim Związku Łowieckim, a nie utrata uprawnień do wykonywania polowania, stanowi przesłankę ustania okoliczności faktycznych, będących podstawą wydania pozwolenia na broń w celach myśliwskich. 3. naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, oraz art. 77 § 1 Kpa, przez wydanie decyzji cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską bez przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie i oparcie swojego rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie pisma Przewodniczącego Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego z dnia [...] stycznia 2016 r., z którego nie wynika kiedy i na jakiej podstawie skarżący został skreślony z listy członków PZŁ. 4. naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 Kpa, przez wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania dowodowego i zamiarze wydania decyzji, a tym samym pozbawienia strony możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności złożenia wniosku o wystąpienie do ZO PZŁ w G. o przesłanie wezwania do zapłaty zaległych składek członkowskich oraz uchwały ZO PZŁ w G. skreślającej skarżącego z listy członków PZŁ. W konkluzji skargi W.G. wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego - według 4 krotnej stawki minimalnej, lub według spisu kosztów, który złoży przed zamknięciem rozprawy. W uzasadnieniu skargi argumentował, iż z pisma Przewodniczącego Zarządu Okręgowego PZŁ w G. z dnia [...] stycznia 2016 r. nie wynika kiedy i na jakiej podstawie (brak wskazania numeru oraz daty podjęcia uchwały przez ZO PZŁ w G.) skarżący został skreślony z listy członków PZŁ. Powyższe uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w odwołaniu skarżący wyraźnie wskazywał, iż nie został skreślony uchwałą Zarządu Okręgowego w G. ani wykluczony orzeczeniem sądu łowieckiego zapadłego w toku postępowania dyscyplinarnego. Skarżącemu nigdy nie została bowiem doręczona uchwała ZO PZŁ w G. o skreśleniu z listy członków PZŁ. Podstawą ustania członkostwa w Polskim Związku Łowieckim może być wyłącznie uchwała zarządu okręgowego PZŁ podjęta na podstawie § 19 i § 20 w zw. z § 133 pkt 15 Statutu Polskiego Związku Łowieckiego przyjętego uchwałą [...] Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia [...] lipca 2005 r., lub też orzeczenie sądu łowieckiego zapadłego w toku postępowania dyscyplinarnego w przypadku dopuszczenia się przewinienia łowieckiego. Zgodnie z § 19 Statutu PZŁ osoba fizyczna - członek Zrzeszenia - traci członkostwo w Zrzeszeniu w przypadku: skreślenia z listy członków Zrzeszenia lub wykluczenia ze Zrzeszenia, przy czym zgodnie z § 20 ust. 1 i 2 statutu skreślenie z listy członków Zrzeszenia następuje w przypadku: dobrowolnego wystąpienia ze Zrzeszenia, skazania prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego za przestępstwa wymienione w ustawie, śmierci członka lub w przypadku zalegania ze składkami członkowskimi. Skreślenie członka PZŁ z listy członków nie jest zatem czynnością materialno-techniczną lecz wymaga zachowania określonego trybu postępowania, wynikającego ze statutu Zrzeszenia, tj. podjęcia uchwały przez ZO PZŁ po uprzednim wezwaniu członka do zapłaty zaległości w płatności składek (§ 20 ust. 2 statutu PZŁ). W ocenie skarżącego, z tych względów uznanie przez organ, iż skarżący utracił członkostwo w PZŁ nie ma podstaw w materiale dowodowych sprawy i cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni było bezprawne. Skarżący został pozbawiony możliwości zapoznania się w toku postępowania z pismem przewodniczącego ZO PZŁ w G. oraz złożenia wniosków dowodowych. W szczególności został pozbawiony możliwości złożenia wniosku o wystąpienie do ZO PZŁ w G. o przesłanie wezwania do zapłaty i uchwały PZŁ skreślającej skarżącego z listy członków PZŁ czy też zawiadomienia Komendanta Wojewódzkiego Policji o utracie przez skarżącego członkostwa w PZŁ. Z art. 10 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i pkt 3 ustawy o broni i amunicji wynika, że ustawodawca wiąże możliwość wydania pozwolenia na broń do celów łowieckich z posiadaniem uprawnień do wykonywania polowań, nabytych na podstawie ustawy Prawo łowieckie, a nie od udokumentowania członkostwa w PZŁ. Zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy – Prawo łowieckie warunkiem uzyskania uprawnień do wykonywania polowania, o których mowa w ust. 3 pkt 1, jest: odbycie rocznego stażu w kole łowieckim lub ośrodku hodowli zwierzyny, odbycie szkolenia przeprowadzonego przez PZŁ oraz złożenie, z wynikiem pozytywnym, egzaminu przed komisją egzaminacyjną powołaną przez PZŁ. Skoro zatem w świetle powołanych przepisów prawa, przynależność do PZŁ nie jest warunkiem koniecznym do wydania pozwolenia na broń w celach łowieckich, to tym samym również i utrata członkostwa w PZŁ nie stanowi sama w sobie przesłanki ustania okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia na broń w rozumieniu art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Warunkiem sina qua none cofnięcia pozwolenia na broń w takim przypadku może być tylko i wyłącznie ustalenie przez właściwy organ Policji, że osoba która uzyskała pozwolenie na broń w celach łowieckich utraciła uprawnienia do wykonywania polowania. Utrata uprawnień do wykonywania polowania następuję zgodnie z art. 42 ust. 10 ustawy Prawo łowieckie po upływie 5 lat od dnia ustania członkostwa w PZŁ, co oznacza że samo skreślenie myśliwego z listy członków PZŁ nie pozbawia go uprawnień do wykonywania polowania i tym samym nie ustaje okoliczność uzasadniająca cofniecie pozwolenia na broń w celach myśliwskich. Zatem brak ustalenia rzekomego skreślenia skarżącego z listy członków PZŁ, wyklucza możliwość orzekania o cofnięciu pozwolenia na broń w celach myśliwskich. Nadto skarżący wskazał, że art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji ma charakter fakultatywny i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przekroczył granicę uznania administracyjnego. Uzasadnieniu to w ocenie skarżącego nie ma racjonalnego uzasadnienia. Skarżący podkreślił, iż decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. uzyskał od Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. pozwolenie na posiadanie broni sportowej, zatem skarżący nie należy do osób stanowiących zagrożenia dla siebie samych oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Polemizując w dwoma pierwszymi zarzutami odwołania organ wskazał, że w art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji zawarte jest upoważnienie dla właściwego organu Policji do cofnięcia pozwolenia na broń (fakultatywnie) w sytuacji, gdy ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Owe "okoliczności faktyczne" to przede wszystkim cele uzasadniające wydanie broni wyszczególnione w art. 10 ust. 3 pkt 1-6 ustawy o broni i amunicji, tzn. ochrona osobista lub ochrona bezpieczeństwa innych osób oraz mienia, łowiecki, sportowy, kolekcjonerski, pamiątkowy, szkoleniowy. Oczywiście, mogą też być inne niż wymienione okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie pozwolenia na broń. Jeżeli okoliczności te ustały, a właściwy organ uzna, że broń danej osobie nie jest już niezbędna, może cofnąć wydane pozwolenie. Komendant Główny Policji potwierdził swoje stanowisko, iż przynależność do PZŁ jest wymogiem, wynikającym z ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie, który daje uprawnienie do wykonywania polowań członkom tego związku. Skarżący nie przynależąc do PZŁ, nie może wykonywać polowań, a tym samym używać broni palnej myśliwskiej w celu, do którego ją otrzymał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Organy Policji obu instancji prawidłowo stwierdziły w niniejszej sprawie, iż przynależność do Polskiego Związku Łowieckiego jest wymogiem, wynikającym z treści art. 42 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (jednolity tekst Dz. U. 2015 r., poz. 2168 ze zm.), który daje uprawnienie do wykonywania polowań członkom tego związku. Ustawa ta w art. 42a określa także uprawnienia do wykonywania polowań dla innych obywateli państw członkowskich UE, uzależniając je od spełnienia określonych w tym przepisie warunków (miedzy innymi zdania odpowiedniego egzaminu przez PZŁ). Uprawnienia te wygasają z mocy ustawy po upływie 5 lat od zdania tego egzaminu. W ustawie o broni i amunicji instytucja pozwolenia na broń oparta jest na łącznym obowiązku spełnienia przez zainteresowanego dwóch zasadniczych warunków. Pierwszy to brak negatywnych przesłanek do posiadania broni (zainteresowany nie może stanowić zagrożenia dla siebie oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego). Druga to istnienie po stronie zainteresowanego uzasadnionego celu dla jej posiadania. Dlatego zarówno jak w postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na broń, jak i w trakcie trwania takiego pozwolenia, zainteresowany obowiązany jest do wykazania potrzeby jej posiadania. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji (co wynika z akt postepowania administracyjnego) pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wezwał skarżącego do wykazania, że jest nadal członkiem PZŁ. Na to wezwanie skarżący nie udzielił odpowiedzi. Dlatego organ pierwszej instancji był zobligowany do cofnięcia tego pozwolenia, albowiem skarżący w żaden sposób nie wykazał aktualnej potrzeby legalnego posiadania broni do celów łowieckich, na posiadanie której, w takim właśnie celu, wcześniej uzyskał pozwolenie. Wskazać tu nadto należy, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji została wydana dopiero w dniu [...] listopada 2015 r. W tego typu sprawie, przy absolutnym barku argumentacji strony, wyjaśniającej dlaczego nadal potrzebna jest jej broń łowiecka, brak jest możliwości dokonywania przez organ ważenia uzasadnionego interesu strony w zachowaniu uprawnienia i z drugiej strony ważenia interesu społecznego, uzasadniającego reglamentację broni. Podkreślenia wymaga tu, iż art. 10 ust. 2 określając cele, dla których wydaje się pozwolenie na broń, posługuje się słowem "w szczególności". Brak było zatem w niniejszej sprawie kontrargumentu, leżącego po stronie zainteresowanego, warunkującego uznaniowość decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, umożliwiającego organowi ważenie obu interesów. Cała argumentacja skarżącego, zawarta w skardze jak i w odwołaniu, zmierzająca do wykazania bezpodstawności skreślenia go z listy członków PZŁ, powinna stanowić treść ewentualnego powództwa złożonego do sądu powszechnego o ustalenie członkostwa w PZŁ. Wniesienie takiego powództwa w odpowiednim czasie mogło by ewentualnie stanowić podstawę do zawieszenia niniejszego postepowania administracyjnego. Natomiast zagadnienie sporu, co do istnienia członkostwa skarżącego w PZŁ, nie należy ani do sfery orzeczniczej organów Policji ani sfery orzeczniczej sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie Komendant Główny Policji otrzymał pismo Przewodniczącego Zarządu Okręgowego PZŁ w G. – P. L. z dnia [...] stycznia 2016 r., zaświadczające iż W.G. ostatnią składkę członkowską opłacił w 2002 r. i w związku z tym został skreślony z listy członków PZŁ. Organ Policji nie jest uprawniony do podważania treści tego pisma, nie jest także uprawniony do wnoszenia powództwa o ustalenie członkostwa skarżącego w PZŁ. Jest natomiast związany faktami stwierdzonymi w piśmie Przewodniczącego Zarządu Okręgowego PZŁ w G. – P. L. z dnia [...] stycznia 2016 r. co do braku aktualnego członkostwa skarżącego w PZŁ. Natomiast sam skarżący, mógł już wcześniej (albowiem pismem z dnia [...] lutego 2015 r. został przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. wezwany do wykazania, że jest nadal członkiem PZŁ) podjąć stosowne czynności aby ustalić swój status członkowski w PZŁ, wyjaśnić niniejszą sprawę, czego w ogóle nie uczynił. W argumentacji skarżącego jest nadto pewna niekonsekwencja. Raz bowiem twierdzi, iż nadal pozostaje członkiem PZŁ, innym razem dowodzi, iż członkostwo tego Związku nie jest warunkiem do zachowania przez niego broni łowieckiej, jednakże nie wykazuje istnienia innej przesłanki do jej posiadania. W szczególności skarżący nie wykazał uprawnienia do polowania wynikającego z przepisów innego państwa członkowskiego EU (art. 42a Prawa łowieckiego). Nie jest prawdziwe twierdzenie skarżącego, iż posiada nadal uprawnienia do wykonywania polowania, albowiem twierdzeniu temu przeczy treść art. 42 Prawa łowieckiego. Skarżący nie przynależąc już do PZŁ, jako myśliwy nie może legalnie wykonywać polowań, a tym samym nadal posiadać broni palnej łowieckiej w tym celu. Zwłaszcza, iż skarżący nie wykazał innego niż wymienionego "w szczególności" w art. 10 ust. 2 ustawy o broni i amunicji celu posiadani broni łowieckiej i nie wykazał także innych uprawnień warunkujących ten cel (np. art. 42a Prawa łowieckiego). W uzasadnieniu swojej argumentacji (zarzut 2 skargi) skarżący nie wykazał aby nadal dysponował innymi uprawnieniami do wykonywania polowań, zwłaszcza takimi, które wynikały by z innych uprawnień niż członkostwo w PZŁ. W przedmiotowe sprawie przesłanki wskazane w art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji zostały spełnione, co w konsekwencji spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja wydana została w granicach tzw. uznania administracyjnego, które nie posiada cech dowolności. Organ dokonał zważenia, w ramach tego uznania, interesu społecznego, wyrażającego się w zasadzie ścisłej reglamentacji broni. Organ dał prymat temu interesowi. Podkreślenia wymaga natomiast to, iż w całym postępowaniu skarżący nie wykazał, a nawet nie próbował wykazać istnienia po swojej stronie jakiegokolwiek interesu w aktualnym posiadaniu broni, poza kwestionowaniem faktu skreślenia go przez PZŁ z listy członków tego Związku (które to zagadnienie, co wykazano wyżej nie może być przedmiotem badania ani przez organy policji ani przez sądy administracyjne, a jedynie przez sąd powszechny, w trybie powództwa o ustalenie). Organy policji obu instancji także, wbrew twierdzeniom zarzutów skargi (pkt 3 i pkt 4) nie naruszyły wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania administracyjnego. Co już wyżej wykazano, organ pierwszej instancji trafnie cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną łowiecką, albowiem skarżący nie przedstawił żadnej uzasadnionej potrzeby dalszego jej posiadania. Natomiast organ drugiej instancji ustalił nadto, iż według władz PZŁ skarżący nie jest już członkiem tego Związku i nie opłaca składek od 2002 r. Powyższe ustalenia są wystarczające do wydania decyzji w ramach art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza iż skarżący nigdy (ani w postepowaniu administracyjnym ani przez sadem administracyjnym) nie przedstawił dokumentu zaprzeczającego powyższym twierdzeniom władz PZŁ. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał wszystkie zarzuty skargi za chybione. Sąd nie dopatrzył się także aby zaskarżona jak i utrzymana nią w mocy decyzja były dotknięte wadami skutkującymi ich uchyleniem albo nieważnością. Dlatego na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.