II SA/Wa 774/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana oddala skargę Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęta została decyzja Ministra Obrony Narodowej (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] lutego 2019 r. o numerze [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 r. A. P. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił do Ministra o przyznanie mu statusu weterana. W toku postępowania organ zgromadził dokumenty niezbędne do rozpatrzenia wniosku Skarżącego, w tym m. in. zaświadczenie Wojskowego Biura Historycznego z dnia [...] listopada 2017 r. potwierdzające uczestnictwo Skarżącego w działaniach poza granicami państwa w ramach Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] (zwanego dalej: "PKW") na stanowisku [...] ([...]) [...] z [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Minister odmówił przyznania Skarżącemu statusu weterana. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący przebywał w rejonie działań PKW w [...] w okresie od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia [...] czerwca 2008 r. na stanowisku serwisanta [...], w związku z koniecznością dokonania wymiany grupy serwisowej z [...], zgodnie z umową nr [...] dotyczącą serwisowania [...]. Nadto ustalono, że Skarżący pozostawał w stosunku pracy z W. S. A. w O., nie był natomiast zatrudniony w W. S.A. w [...] (aktualnie [...] S. A. w [...]), co potwierdza treść oświadczenia Prezesa Zarządu [...] S. A. z dnia [...] stycznia 2017 r. Minister ustalił także, że Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych w W. nie kierowało Skarżącego do pracy w rejonie PKW w [...]., jak również nie zawierało z nim żadnej umowy o pracę. W tak ustalonym stan faktycznym sprawy organ uznał, że Skarżący nie spełnia przesłanek określonych w przepisach ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1569 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o weteranach"). Przede wszystkim, w ocenie Ministra, Skarżącego nie można zaliczyć do kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie statusu weterana. Nie był on bowiem w chwili wyjazdu w rejon działania misji żołnierzem, funkcjonariuszem czy też pracownikiem jednostki wojskowej w rozumieniu definicji zawartych w ustawie o weteranach. Organ wskaz przy tym, że Skarżący był pracownikiem spółki, której nie można uznać za jednostkę wojskową. Ponadto, nie można było – zdaniem Ministra – przyjąć, że Skarżący został "skierowany" w rejon działania PKW – w rozumieniu definicji zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o weteranach – a jedynie przetransportowany w związku z realizacją umowy o świadczenie usług serwisowych. Organ wskazał przy tym, że odbyło się to wprawdzie na podstawie pkt 5 rozkazu dziennego Dowódcy [...] Brygady [...] w [...], jednakże "wzmianka" dotycząca Skarżącego dotyczyła zapewnienia mu transportu lotniczego w rejon misji oraz wydania dokumentów podróży NATO [...]. Skarżący wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra z dnia NATO [...] lutego 2019 r. podnosząc, że skoro uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w PKW w [...] na stanowisku [...] przez wymagany prawem okres, to powinien otrzymać status weterana. Odnosząc się do stanowiska Ministra, że nie był skierowany przez właściwą jednostkę wojskową wskazał, że jeśli przebywał, pracował i uczestniczył w życiu bazy, to nastąpiło to przecież na jakiejś podstawie prawnej, bowiem "sam nie wsiadł do samolotu i nie poleciał naprawiać sprzętu bojowego". Jego zdaniem, organ pominął również fakt, że jest on żołnierzem w rozumieniu definicji zawartej w ustawie o weteranach, bowiem jest podporucznikiem rezerwy. Nadto Skarżący zauważył, że w praktyce nie miało znaczenia, czy naprawą sprzętu w bazie zajmował się żołnierz z kompanii remontowej czy on, jako delegowany serwisant, zatem okoliczność ta nie powinna w konsekwencji dyskwalifikować go jako osoby, która może wystąpić o status weterana. Reasumując stwierdził, że o nadaniu statusu weterana winno decydować faktyczne wykonywanie obowiązków i ryzyko z tym związane. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie oraz ponowił argumentację prezentowaną w całym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o weteranach, weteranem działań poza granicami państwa może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu i Służby Ochrony Państwa lub zapewniania bezpieczeństwa państwa: (a) nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni albo (b) łącznie przez okres nie krótszy niż 90 dni. Jednocześnie, stosowanie do art. 5 ust. 1 ustawy o weteranach, przyznanie statusu weterana następuje w drodze decyzji administracyjnej, przy czym z wnioskiem o jego przyznanie może wystąpić żołnierz, funkcjonariusz, funkcjonariusz ABW lub funkcjonariusz AW. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że Skarżący przebywał poza granicami państwa w ramach PKW w [...] w okresie od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia [...] czerwca 2008 r., zatem – nie krócej niż przez okres 60 dni. Spór sprowadza się natomiast do ustalenia, czy Skarżący mógł wystąpić z wnioskiem o przyznanie mu statusu weterana. Zdaniem Sądu, Minister prawidłowo przyjął, że Skarżący nie spełniał warunków określonych w art. 5 ust. 1 ustawy o weteranach, a tym samym nie był uprawniony do złożenia wniosku o status weterana. Zauważyć należy, że z wnioskiem takim mogą wystąpić tylko podmioty enumeratywnie wymienione w omawianym przepisie. W stanie faktycznym niniejszej sprawy Skarżący wywodził, że jest żołnierzem rezerwy. Wskazać zatem należy, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 16 ustawy o weteranach, użyte w ustawie określenie "żołnierz" oznacza – żołnierza zawodowego i niezawodowego, a także żołnierza rezerwy i w stanie spoczynku. Jakkolwiek zatem Skarżący posiadał przymiot żołnierza rezerwy, to jednak należało mieć na względzie, iż na gruncie omawianych przepisów nie chodzi o osobę, która przebywała poza granicami państwa i niejako przy okazji tytułowała się statusem żołnierza (np. żołnierza rezerwy), lecz wyłącznie o osobę, która w tym właśnie charakterze została skierowana poza granice państwa. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia nie tylko wykładnia systemowa ustawy o weteranach, ale również ratio legis wprowadzenia omawianego przywileju wobec żołnierzy i pracowników wojska biorących udział w licznych operacjach militarnych i pokojowych (vide: uzasadnienie do projektu ustawy o weteranach). Innymi słowy rzecz ujmując, z wnioskiem o przyznanie statusu weterana może wystąpić ten żołnierz, który został skierowany poza granice państwa jako żołnierz. W realiach niniejszej sprawy nie może być natomiast kwestionowane, że Skarżący został skierowany w rejon działania PKW nie jako żołnierz, lecz jako "serwisant". Z tych też względów okoliczność, że był on jednocześnie podporucznikiem rezerwy pozostawała obojętna i nie dawała mu podstawy do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie statusu weterana. Na gruncie niniejszej sprawy istotna była również regulacja zawarta w art. 12 pkt 1 ustawy o weteranach, zgodnie z którą, przepisy ustawy dotyczące żołnierzy, z wyjątkiem art. 19 – stosuje się odpowiednio do pracowników jednostek wojskowych. W ocenie Sądu, również w świetle tego przepisu organ prawidłowo przyjął, że Skarżący nie był pracownikiem jednostki wojskowej. Niewątpliwie bowiem Skarżący został skierowany w rejon działania PKW w [...] – w charakterze serwisanta [...], na podstawie umowy o świadczenie usług serwisowych zawartej w dniu [...] lipca 2007 r. pomiędzy Jednostką Wojskową [...] w [...] a [...] (aktualnie [...] S. A. w [...]), przy czym pozostawał w stosunku pracy z W. S. A. w O., co jednoznacznie wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów. Tym samym, przepisów ustawy dotyczących żołnierzy nie można było stosować do Skarżącego, bowiem nie tylko nie był zatrudniony w jednostce wojskowej w charakterze jej pracownika, ale również nie został skierowany poza granice państwa jako pracownik takiej jednostki wojskowej. Dodać tylko należy, że niezależnie od tego, czy Skarżący był pracownikiem W. S. A. w O., czy też należałoby się dopatrywać jego związków z [...], to kwestia ta nie miała żadnego znaczenia, bowiem ten ostatni przedsiębiorca również nie mógł być uznany za "jednostkę wojskową" w rozumieniu definicji zawartej w art. 4 pkt 13 ustawy o weteranach. Natomiast Sąd nie podzielił stanowiska Ministra, że Skarżący nie został "skierowany" w rejon działań PKW w [...] – w rozumieniu definicji określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o weteranach. Zdaniem Sądu, Skarżący przebywał poza granicami państwa na podstawie skierowania zawartego w rozkazie dziennym nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., wydanym przez Dowódcę [...] Brygady [...] w [...], w którego punkcie 5 wyraźnie wskazano, że "kieruje się w dniu [...] lutego 2008 r. do PKW [...] m. [...] niżej wymienionych pracowników [...]". Zatem rozkaz ten uznać należało za skierowanie zgodne z art. 4 pkt 1 lit. a) ustawy o weteranach. Na marginesie dodać tylko można, że trudno jest przyjąć tezę, by Skarżący znalazł się w rejonie działań PKW w [...] z własnej inicjatywy, czy też by skierowany tam został wyłącznie przez zatrudniającego go przedsiębiorcę, ewentualnie przebywał w bazie wojskowej PKW w okresie od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia [...] czerwca 2008 r. bez żadnego skierowania. Taki bowiem wniosek musiałby płynąć, gdyby godziło się przyjąć stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, Skarżący został na podstawie wskazanego rozkazu dziennego jedynie "przetransportowany" w związku z realizacją umowy o świadczenie usług serwisowych. Z koncepcją tą Sąd nie mógł się zgodzić, niemniej jednak okoliczność ta nie miała istotnego znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i zapadła w należycie przeprowadzonym postępowaniu, co obligowało do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).